tradukoj: be bg cs de en es fr hu id nl pl pt ro ru sk sv tr zh

9komput/i [1]

9komputi [2]  

KOMP Solvi matematikan problemon aŭ prilabori datumon aplikante algoritmon, precipe en formo de programo: paĝoj, kiuj dinamike kalkulas kaj komputas [3]; oni […] komputas an multiplikante a per si mem n fojoj [4]; butiko […], kiu komputas vian aĉetliston per abako [5]. VD:kalkuli, nombri.
Rim.: Vd rimarkon sub komputilo.

komputado  

KOMP Kalkulado, prilaborado de datumoj per komputiloj: antaŭ 40 jaroj, en [...] la pratempo de komputado, komputiloj estis tiel grandaj, kiel la ĉambroj ilin enhavantaj [6]; mi doktoriĝis pri matematiko kaj mia pan-dona laboro rilatas plejparte al komputado kaj informaj teknologioj [7]. VD:komputiko

9komputoscienco [8]

KOMP Scienco pri komputado, precipe pri la aŭtomata komputado per komputiloj.

9komputilo [9][10]  

KOMP Maŝino por komputi: miaj parencoj scias, ke mi okupiĝas kaj profesie kaj hobie kun komputiloj [11]; komputilon oni havigis al li, li povas sendi kaj ricevi retpoŝton kaj li planas verki libron [12]; uzantoj de komputiloj tutmonde estis invititaj disponigi al la programo siajn ekrankurtenojn por helpi analizi eblajn signalojn el la kosmo [13].
Rim.: Oni uzas tiun vorton kaj parolante pri la „nuda maŝino“ (la aparataro), kaj pri iel „vestita“ komputa sistemo.
Rim.: Ĉi tiun aparaton oni iam nomis komputeroPIV1, aŭ komputoroSPIV, kaj la sama fonto tiam donis al „komputilo“ la sencon de nombrilo 2. Ĝi akorde difinis „komputi“, kiel nombri.
Rim.: Jen unu el la plej malnovaj uzoj de la vorto (1967): Nomojn oni jam nuntempe produktas per komputiloj, kiuj sisteme fabrikas lingve eblajn literkombinaĵojn, kies efikojn sur la homa menso oni poste studas kaj taksas [14].

komputilego  

KOMP Dimensie aŭ komputopovume granda komputilo, kutime ne destinita por individua uzo (kontraste al persona komputilo): BlueGene/L estas komputilego far IBM, la unua modelo […] havis 16 muntujojn kaj en testaro Linpack prezentis 70,72 TFLOPS [15].

komputilisto

KOMP Profesiulo pri instalo, kunretigo, komandado, aŭ prizorgado de komputiloj kaj komputaj programoj: program-eraroj, kiuj povas ĝeni komputilistojn [16]; kiel profesia komputilisto, mi ankaŭ uzis pli fakecan, sed pli potencan lingvon: ĝi nomiĝis APL [17].

komputisto  

KOMP Programisto: la verko certe interesos matematikistojn kaj komputistojn [18]; la reto, kiun oni starigis por ebligi kunlaboradon inter sciencistoj, adaptiĝas por kunlaborado de komputistoj [19].

komputila sistemo, komputa sistemo  

KOMP Kombino de malvastsenca komputilo kun ĝiaj periferiaĵoj (la aparataro) unuflanke, kaj de programaro aliflanke, ebliganta komputadon: fiaskis nova komputila sistemo por pagi salajrojn al nov-zelandaj instruistoj [20]; atako kontraŭ la komputila sistemo ĉe la centralo [21].

persona komputilo  

KOMP Komputilo por destinita uzo fare de unu persono, unuuzula komputilo: tiaj blatoj troviĝas ĉe la kerno de granda plimulto de personaj komputiloj [22]; moderna procesoro de persona komputilo ofte uzas por siaj milionoj da transistoroj ĉirkaŭ 50 vatojn [23]; dBase [‐] la ĉefa datumbaza programo el la komenca erao de personaj komputiloj [24]. SUB:poŝkomputilo, surtabla komputilo, tekkomputilo

platkomputilo  

KOMP Plata portebla komputilo, pli granda ol poŝtelefono aŭ poŝkomputilo, kun granda ekrano (kiu kutime estas uzebla por enigi datumojn, per desegnado aŭ per virtuala klavaro): programoj por poŝtelefonoj kaj platkomputiloj [25].

pletkomputilo  

=platkomputilo

poŝkomputilo  

KOMP Unubloka komputilo, sufiĉe malgranda (la dimensioj kutime ne superas 16×8×2 cm) kaj malpeza (la maso proksimume 150–500g) por esti portebla en poŝo de laborvesto: lernantoj ekopinias, ke danke al poŝkomputilo ili subite pli scias ol la pedagogo [26]; legi libron per speco de poŝkomputilo estas io stranga [27]; poŝkomputiloj kaj lertaj poŝtelefonoj, kiuj taŭgas ne nur por legi librojn, sed ankaŭ por telefoni, retumi kaj multe pli [28]. VD:tekkomputilo

surtabla komputilo  

KOMP Persona komputilo farita tiel, ke eblas ĝin oportune loki sur aŭ en individua labortablo: bitlibro […] estas dosiero por kies kreo kaj uzo necesas aparatoj elektronikaj: komputilo por krei, surtabla komputilo, platkomputilo, poŝtelefono aŭ speciala elektronika librolegilo por legi [29].
Rim.: Persona komputilo estas, unuflanke, funkcie aŭ dimensie malpli granda ol komputilegoj kunuzataj kolektive, sed aliflanke ĝi kutime estas pli povuma ol la porteblaj komputiloj: fari sur la surtabla komputilo rezervan kopion de (la memoro de) onia poŝkomputilo. VD:tekkomputilo

tabulkomputilo  

Platkomputilo: en novembro […] mi informiĝis pri […] Kindlo (Kindle) de Amazon, kaj […] mi decidis mendi ĝin, dek du tagojn poste mi senaverte ricevis Ipadon (Apple iPad) donace de mia dunganto, do mi subite iĝis posedanto de du sufiĉe aktualaj tabulkomputiloj [30]; ekzistas pluraj aplikoj por tabulkomputiloj kaj porteblaj telefonoj koncerne sukeran diabeton [31].

tekkomputilo  

KOMP Portebla komputilo pli granda kaj peza (sed ankaŭ pli povuma) ol poŝkomputilo, portebla en teko aŭ kiel teko, tiel ke ĝia uzanto povas kunhavi ĝin en vojaĝo: tekokomputilo (aŭ „notlibro”) estas populara laborĉevalo por kaj la industrio kaj privatuloj [32]; tekokomputilo estas malgranda, valora, povas esti rapide forprenita kaj facile kaŝita, kaj ‐ ekzistas merkato por ĝi [33].

tradukoj

anglaj

~i : compute; ~ilo : computer; ~ilego : mainframe computer; ~isto: programmer; ~ila sistemo, ~a sistemo : computer system; persona ~ilo : PC, personal computer; plat~ilo : tablet computer; poŝ~ilo : handheld (computer), palmtop computer, PDA (personal digital assistent), pocket computer; surtabla ~ilo : desktop computer; tek~ilo : laptop computer, notebook (computer).

belorusaj

~i : лічыць, вылічаць; ~ado: вылічэньне, вылічэньні; ~ilo : кампутар; ~ilego : супэркампутар, мэйнфрэйм; ~isto: праграміст; ~ila sistemo, ~a sistemo : кампутарная сістэма, вылічальная сістэма; persona ~ilo : пэрсанальны кампутар; poŝ~ilo : надалонны кампутар, надалоньнік; surtabla ~ilo : настольны кампутар; tek~ilo : ноўтбук, лаптоп.

bulgaraj

~i : пресмятам; ~ado: изчисление; ~ilo : компютър; ~ilego : мейнфрейм компютър; ~isto: програмист; ~ila sistemo, ~a sistemo : компютърна система; persona ~ilo : персонален компютър; poŝ~ilo : преносим компютър ; surtabla ~ilo : настолен компютър; tek~ilo : лаптоп.

ĉeĥaj

~i : počítat strojem; ~ado: komputace, počítání, výpočet, zpracování na počítači; ~ilo : počítač; persona ~ilo: PC, osobní počítač; tek~ilo: laptop, přenosný počítač.

ĉinaj

~i : 计算 [jì suàn]; ~ilo : 计算机 [jì suàn jī].

francaj

~i : calculer, effectuer du calcul informatique; ~ado: calcul informatique, informatique; ~oscienco : informatique; ~ilo : ordinateur, calculateur, calculatrice; ~ilego : ordinateur central, mainframe, gros calculateur, gros système; ~ilisto: informaticien; ~isto: programmeur; ~ila sistemo, ~a sistemo : système informatique; persona ~ilo : ordinateur personnel, PC; poŝ~ilo : ordinateur de poche, palmtop; surtabla ~ilo : ordinateur de bureau, station de travail; tek~ilo : ordinateur portable, portable, notebook.

germanaj

~i : berechnen; ~ilo : Rechner, Computer, Elektronengehirn [arkaika]; ~ilego : Großrechner; ~isto: Programmierer; ~ila sistemo, ~a sistemo : Computersystem; persona ~ilo : Persönlicher Computer, Personalcomputer, PC; poŝ~ilo : Handheld (Computer), PDA (Personal Digital Assistent); surtabla ~ilo : Desktop-Computer; tek~ilo : Aktentaschenrechner, Notebook.

hispanaj

~i : computar; ~ado: cómputo; ~ilo : ordenador, computador, computadora; ~ilego : ordenador central, mainframe; ~ilisto: informático, técnico de ordenadores; ~isto: programador; ~ila sistemo, ~a sistemo : sistema de computo, sistema informático; persona ~ilo : ordenador personal, computadora personal, PC; plat~ilo : tableta, tablet; poŝ~ilo : Asistente Personal Digital, PDA, ordenador de bolsillo; surtabla ~ilo : computadora de escritorio, ordenador de escritorio, ordenador de sobremesa; tek~ilo : ordenador portátil, portátil, laptop.

hungaraj

~i : kiszámít, (adatot) feldolgoz; ~ado: kiszámítás, adatfeldolgozás; ~ilo : számítógép, komputer; ~ilego : nagyszámítógép; ~ilisto: számítógép-technikus; ~isto: programozó; ~ila sistemo, ~a sistemo : számítógépes rendszer; persona ~ilo : személyi számítógép, PC; poŝ~ilo : zsebszámítógép, palmtop, PDA (personal digital assistent); surtabla ~ilo : asztali számítógép, desktop számítógép; tek~ilo : táskagép, notebook, laptop.

indoneziaj

~i : [hitung] menghitung; ~ado: informatika; ~ilo : komputer; ~ilego : komputer bingkai utama, komputer kerangka utama; ~isto: [program] pemrogram, programer; ~ila sistemo, ~a sistemo : sistem komputer; persona ~ilo : komputer pribadi, PC; plat~ilo : komputer tablet, sabak elektronik; poŝ~ilo : komputer saku, pembantu digital pribadi, PDA; surtabla ~ilo : komputer meja; tek~ilo : komputer jinjing, laptop.

nederlandaj

~i : berekenen; ~ado: informatica; ~ilo : computer; ~ilego : mainframe computer; ~ilisto: computer-technicus; ~isto: programmeur; ~ila sistemo, ~a sistemo : computersysteem; persona ~ilo : PC, personal computer; poŝ~ilo : zakcomputer, PDA; surtabla ~ilo : desktop computer; tek~ilo : laptop.

polaj

~i : obrachować, obliczać, szacować; ~ado: obliczenia, rachowanie; ~oscienco : informatyka; ~ilo : komputer; ~ilego : komputer dużej mocy, komputer główny; ~ilisto: komputerowiec, specjalista od komputerów; ~isto: programista, programator; ~ila sistemo, ~a sistemo : system komputerowy; persona ~ilo : pecet, komputer osobisty; plat~ilo : komputer płaski, laptop; poŝ~ilo : komputer kieszonkowy; surtabla ~ilo : komputer stacjonarny; tabul~ilo : komputer przenośny; tek~ilo : laptop, komputer przenośny, notebook.

portugalaj

~i : computar; ~ilo : computador; tek~ilo : computador portátil.

rumanaj

~i : calcula; ~ado: calcule, contabilitate; ~oscienco : informaţii; ~ilo : calculator, calculatorul; ~ilego : calculator de mare putere, computerul principal; ~ilisto: un specialist în calculatoare; ~ila sistemo, ~a sistemo : sistem informatic; persona ~ilo : calculatorul personal; plat~ilo : un calculator plat, laptop; poŝ~ilo : calculator de buzunar; surtabla ~ilo : calculatorul desktop; tabul~ilo : calculatoare portabile; tek~ilo : caiet, laptop, calculatoare portabile.

rusaj

~i : вычислить; ~ilo : ЭВМ, компьютер; ~ilego : суперкомпьютер, мэйнфрейм; ~ilisto: компьютерщик; ~isto: программист; ~ila sistemo, ~a sistemo : вычислительная система; persona ~ilo : персональный компьютер; plat~ilo : планшетный компьютер; poŝ~ilo : карманный компьютер; surtabla ~ilo : настольный компьютер; tek~ilo : ноутбук.

slovakaj

~i : počítať; ~ado: počítanie, výpočet; ~ilo : počítač; ~isto: programátor; persona ~ilo : osobný počítač; persona ~ilo: osobný počítač; tek~ilo: laptop, prenosný počítač.

svedaj

~i : beräkna; ~ilo : dator; ~ila sistemo, ~a sistemo : datorsystem.

turkaj

~ilo : bilgisayar.

fontoj

1. Akademio de Esperanto: 9a Oficiala Aldono, komput/i
2. KompLeks
3. Klivo: Kio estas Javo?, Monato, jaro 1998a, numero 5a, p. 13a
4. Vikipedio, Hornera algoritmo
5. Vikipedio, Abako (meĥanika kalkulilo)
6. Monato, , Lenio Marobin: Kiom da protektado?, 2012
7. Monato, , Alexander Shlafer, 2003
8. Akademio de Esperanto: 9a Oficiala Aldono, komput/o/scienc/o
9. Akademio de Esperanto: 9a Oficiala Aldono, komput/il/o
10. Komputada Leksikono
11. Edmund Grimley Evans: Uniksulo ekspertas Unikodon, Monato, jaro 2000a, numero 2a, p. 20a
12. Monato, , Douglas Draper: Freneza, ne; celkonscia, jes., 2012
13. Monato, , Garvan Makaj: Astrobiologio kaj religio, 2013
14. Sloganon ‐ spritula arto, Esperanta Finnlando. 1967 N-ro 8–9
15. Vikipedio, BlueGene
16. Klivo: Kio estas Javo?, Monato, jaro 1998a, numero 5a, p. 13a
17. Monato, Komputiko kaj Esperanto
18. La mistera teoremo – nun en Esperanto (Marty Rajmondo, La granda teoremo de Fermat), Monato, jaro 1998a, numero 3a, p. 19a
19. Monato, , D. E. Rogers: Libera programaro: nova rimedo komerci, 2004
20. Monato, , D. E. Rogers: Parabolo pri la talentoj, 2013
21. Monato, , Jozefo Lejĉ: Kuranta kurento-krizo, 2010
22. Frank Arnaud: Intel alfrontas konkurencon, Monato, jaro 2000a, numero 10a, p. 16a
23. Monato, , Franck Arnaud: Kvietigu tiun komputilon!, 2004
24. Monato, , Roland Rotsaert: OpenOffice: senpaga alternativo por Microsoft Office, 2005
25. Novaj ludoj en Esperanto, Libera folio, 2014
26. Monato, , Paul Gubbins: Poŝkomputiloj kaj klasĉambroj, 2015
27. Monato, , Edmund Grimley Evans: La nova Kindlo de Amazon, 2011
28. Monato, , Paŭl Peeraerts: Parto 2: Kiun poŝlegilon mi akiru?, 2010
29. Vikipedio, Bitlibro
30. Monato, , Edmund Grimley Evans: La nova Kindlo de Amazon, 2011
31. Monato, , Roberto Pigro: Noviga apliko je dispono de kuracistoj kaj pacientoj, 2015
32. Monato, , Rob Ebenau: Kiel protekti kontraŭ perdo kaj ŝtelo?, 2005
33. Monato, , Rob Ebenau: Kiel protekti kontraŭ perdo kaj ŝtelo?, 2005

~i : Mankas verkindiko en fonto.
plet~ilo: Mankas dua fontindiko.


administraj notoj

pri komput/i :
      Ĉi-artikole aperas nedifinitaj terminoj: kunretigo,
      periferiaĵo, likvakristala kaj plasma ekrano.
    

ℛevo | datumprotekto | komput.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.49 2018/05/18 18:10:14