*ekster
Prepozicio montranta:
- 1.
-
Objekton, malinterne de kiu staras alia objekto:
mi staras ekster la domo kaj li estas interne
[1];
barakti kiel fiŝo ekster la akvo[2];
ne rezonu pri tio, kio estas ekster via
metio,[3];
(figure)
la estonteco de nia afero estas absolute ekster
danĝeroZ;
(figure)
tio estas ekster dubo.
en 1.a.
Rim.: Pri uzo de ekster kun akuzativo, vd al ekster, ekster ...-n. - 2.
- (arkaismo)
krom
Objekton, kiun oni apartigas de tiuj, pri kiuj oni asertas ion:
ekster tio, el la diritaj vortoj, ni
povas ankoraŭ fari aliajn vortojn
[4];
ni ĉiuj estas kulpaj, ekster (= sed ne)
Aleksandro;
ekster li, ĉiuj mortis;
ekster tiaj okazoj li vivis solaB;
la princo ne vidis ekster la milito alian rimedon
[5].
al ekster, ekster ...-n
-
Al loko situanta
ekster:
sendokosto al ekster Eŭropo: 3 eŭroj
[6];
mi venigis ilin ĉiujn ekster danĝeron
[7];
aliru, elportu viajn fratojn el la sanktejo ekster la
tendaron
[8];
kaj preninte Paŭlon, oni trenis lin ekster la templon
[9];
tamen iomete, tre malmulte, ekster la dunojn, iomete en la
erikejon li devis iri
[10];
sed kiam mi eliris ekster la muron, ĉio ĉesis
[11].
al en, en ...-n 1
Rim.: Pri la prepoziciaj kunaĵoj kun al, vidu rimarkon sub al ĉe.
ekstera
- 1.
- Estanta ekster objekto, en la parto de la spaco, kiu komenciĝas tie, kie finiĝas la objekto: la ekstera mondo (kiu estas ekster la homo); ekstera korto de domo; ekstera (nur ŝajna) pieco.
- 2.
- Estanta en la parto de objekto, kiu direktiĝas al la supredirita parto de la spaco: li povis vidi nur la eksteran flankon de nia domo [12].
ekstere
- 1.
- En ekstera loko, en la parto de la spaco ekstera al iu objekto: oni konstruis ekstere remparon; Laban kuris al la viro eksteren [13]; la reĝidino flugis super la urbo eksteren [14]; ni iris eksteren el la urbo (aŭ prefere: ni iris ekster la urbon).
- 2.
- En la parto de objekto, kiu direktiĝas al la ĉirkaŭanta spaco: tiu objekto estas bela, sed nur ekstere.
eksteren
- Al la ekstero: La granda pordo malfermiĝis, la kandeloj radiis de la altaro tra la preĝejo eksteren sur la dezertan placon [15]; la internan flankon oni turnis eksteren, ĝi aspektis ruĝa kaj verda [16].
ekstero, eksteraĵo
-
Ekstera parto:
li ne imponas per eksteraĵo, sed estas ja
granda scienculoZ;
ne juĝu pri afero laŭ ĝia ekstero[17];
esti seneksteraĵaZ
(ne imponi per sia eksteraĵo)
ŝajno.
eksteriĝi
- Eliri: eksteriĝi el veturiloZ.
eksterulo
- 1.
- Ulo kiu ne rilatas al koncerna afero, fremdulo: ĉu vi ne juĝas la internulojn, dum la eksterulojn juĝas Dio? [18]; nu, same kiel la civito spertis revolucion, kiam unu parto alvokis helpon de eksteruloj por ke kamaradoj helpu kamaradojn, tiel ŝanĝiĝas junulo kiam el ekstere haveblas satigo por iu responda deziro en li [19].
- 2.
- Lernanto loĝanta ekster la lernejo.
-
Prefikso havanta la sencon de
ekster
1:
- eksterurba gastejo [20]; ministro por eksterlandaj aferoj Z; eksterleĝa ; eksterordinara [21]; eksterdanĝera [22]; eksterduba Z.