tradukoj: be br cs de en es fi fr he hu id it nl no pl pt ru sk sv tp tr vo

*

*

1.TEZ
Disiga konjunkcio :
a)
elekta, uzata por prezenti plurajn frazelementojn, kiuj sence malebligas unu la alia(j)n, kaj indiki neceson elekti inter ili: ĉu vi trinkos teon kafon? ĉu jes ne? ĉu hodiaŭ estas varme malvarme? [1]; unu tago estas tricent-sesdek-kvinono tricent-sesdek-sesono de jaro [2]. substantivon povas determini artikolo alia determinilo, sed ne ambaŭ [3].
b)
listiga, uzata por prezenti liston da ioj: oni rigardas ilin kiel homojn frenezajn, infane malsaĝajn, fine eĉ rekte kiel homojn tre malutilajn [4]; tutajn jarojn devas uzi franco anglo por tio, ke li ekpovu regule skribi en sia patra lingvo! [5]; skatoleto alia objekto, en kiu oni tenas cigarojn, estas cigarujo [6].

Rim.: Por neprigi aŭ emfazi la disigajn sencojn oni povas ripeti la konjunkcion korelative (ankaŭ antaŭ la unua listano): ĉe ĉiu vorto, kiun vi diros, el via buŝo eliros floro multekosta ŝtono [7]; al ili antaŭstarus la sekvanta [elekto]: (1) elekti ian el la ekzistantaj lingvoj vivantaj, (2) elekti ian el la lingvoj mortintaj ..., (3) elekti ian el la ekzistantaj lingvoj artaj, (4) difini komitaton, kiu okupus sin je la kreado de lingvo tute nova [8].
2.
Kuniga konjunkcio, samsignifa kun „kaj ankaŭ“: [fundamentaj leĝoj] ... en kiuj neniu havas la rajton fari ... ian ŝanĝon aldonon [9]; tiuj ĉi registaroj per speciala leĝo garantios al Esperanto tute certan vivon kaj uzatecon kaj plenan sendanĝerecon kontraŭ ĉiuj personaj kapricoj disputoj [10]; la artikolo „la“ estas uzata tiam, kiam ni parolas pri personoj objektoj konataj [11]; jam longe tie aliloke en diversaj gazetoj kaj revuoj aperas artikoloj plenaj de aprobo por la ideo mem kaj por ĝiaj batalantoj [12];
3.TEZ
Kontraŭmeta konjunkcio, indikanta ke nerealigo de la unua parto sekvigos realigon de la dua; similsenca al alie2: li devis forlasi la patrujon, forlasi la patrinon, ĉiujn siajn karajn, perei en la torento de la ordinareco [13].
4.
Konjunkcio enkondukanta klarigon aŭ sinonimon; samsenca kiel „tio estas“, „alivorte“: pomujo (alivorte, alidirite) pomarbo estas vortoj egale bonaj; Usono (alinome) Unuigitaj Ŝtatoj.

aŭ... aŭ...TEZ

Konjunkcio duopa, uzata por kunigi du vortojn aŭ propoziciojn, kiuj prezentas la sole eblajn elektojn: diru tion al la kapitano, al la leŭtenanto[14]. VD:jen, ĉu

aŭo MatStokTermTEZ Vikipedio

KOMPMAT
Logika ligilo1.b kaj la duloka logika operacio respondaj al la gramatika konjukcio aŭ (pli ĝuste, kajaŭ): ĝia rezulto estas vero, se ajna el la argumentoj estas tia: en la programlingvo C unuopa vertikala streko | indikas laŭbitan on, kaj duopa vertikala streko ||, la sorbeman aŭ logikan on.

kajaŭ Vikipedio

Kunordiga konjunkcio, indikanta ajnan el la du koncernaj aferoj sole aŭ ambaŭ kune; t.e. „A kajaŭ B“ validas, se validas ajna el: „nur A“; „nur B“; „kaj A kaj B kune“: kunhavi ... iliajn kodon kaj datumojn [15]; Esperantigis (el la franca kaj la angla): „Kia parfumo ŝvebas ĉe ni?“ [16].

Rim.: Imitante skribon nacilingvan, oni ofte skribas „kaj (aŭ)“ ktp; sed en la kunmetema Esperanto estas pli konforme al la spirito de la lingvo fari normalan kunmetitan vorton. [Sergio Pokrovskij]

kajaŭo PIV2TEZ

KOMPMAT
aŭo (pli emfaza termino, kontraste al disaŭo).

disaŭo PIV2TEZ

KOMPMAT
Logika ligilo1.b kaj la duloka logika operacio respondaj al la disiga konjunkcio aŭ: ĝia rezulto estas vero, se tia ajna el la argumentoj, sed ne ambaŭ kune.

malaŭoTEZ

KOMPMAT
Logika ligilo1.b kaj la duloka logika operacio kiu malveras se almenaŭ unu el ĝiaj argumentoj estas vera: x MALAŬ y = NE (x AŬ y) = (NE x) KAJ (NE y): ĝi do respondas al la komunlingva nek ... nek ...: malo estas speciale interesa tial, ke ajna Bulea funkcio estas esprimebla per tiu sola operacio [17].

tradukoj

anglaj

~: or; ~o : OR operator, conjunction; kaj~: and/or; kaj~o : OR operator, (inclusive) disjunction; dis~o : XOR operator, exclusive disjunction; mal~o: NOR operator, Peirce function, Nicod function, antialternative.

belorusaj

~: ці, альбо.

bretonaj

~: pe.

ĉeĥaj

~: nebo.

finnaj

~: tai, (toistettuna: aŭ ... aŭ ) joko ... tai, [en demandoj neprigantaj elekton] vai, [t.e., alivorte] eli.

francaj

~: ou; ~... ~...: ou... ou....

germanaj

~: oder.

hebreaj

~: או.

hispanaj

~: o.

hungaraj

~: vagy (kötőszó).

indoneziaj

~: atau.

italaj

~: o (cong.); ~o : OR (inf.); kaj~: ovvero; kaj~o : OR (inf.); dis~o : XOR (inf.); mal~o: NOR (inf.).

nederlandaj

~: of; ~... ~...: of... of..., ofwel... ofwel...; ~o : OF-operator, OR-operator; kaj~: en/of; dis~o : XOR-operator; mal~o: NOR-operator.

norvegaj

~: eller; ~... ~...: enten... eller...; kaj~: og/eller.

polaj

~ 4.: czyli; ~: lub, albo; ~o : operator logiczny lub, konjunkcja; kaj~: i/lub.

portugalaj

~: ou.

rusaj

~: или; ~o : операция ИЛИ, логическое сложение, дизъюнкция ; kaj~: и (или); kaj~o : операция ИЛИ, логическое сложение, слабая дизъюнкция ; dis~o : разделительное ИЛИ, сложение по модулю 2, строгая дизъюнкция ; mal~o: функция НЕ-ИЛИ.

slovakaj

~: alebo.

svedaj

~: eller.

tokiponaj

~: anu.

turkaj

~: veya, ya da, yoksa, yahut.

volapukaj

~: u, ud.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §25.
2. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §14.
3. J. C. Wells: Lingvistikaj aspektoj de Esperanto, ĉapitro 4.8. Rotterdam 1978
4. L. L. Zamenhof: Esenco kaj Estonteco, ĉap. 1a
5. L. L. Zamenhof: Esenco kaj Estonteco, ĉap. 5a
6. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §40.
7. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §15.
8. L. L. Zamenhof: Esenco kaj Estonteco, ĉap. 5a
9. Zamenhof: Antaŭparolo al la Fundamento de Esperanto
10. Zamenhof: Antaŭparolo al la Fundamento de Esperanto
11. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §27.
12. L. L. Zamenhof: Esenco kaj Estonteco, ĉap. 1a
13. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Malnova preĝeja sonorilo
14. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, Respondo 21, La Revuo, 1907, Junio
15. Sergio Pokrovskij: Komputada Leksikono, heredado
16. Leonard Ivor GENTLE
17. Sergio Pokrovskij: Komputada Leksikono, malaŭo

~... ~...: Mankas dua fontindiko.
~o : Mankas dua fontindiko.
~o : Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
kaj~: Mankas verkindiko en fonto.
kaj~o : Mankas dua fontindiko.
kaj~o : Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
dis~o : Mankas dua fontindiko.
dis~o : Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
mal~o: Mankas dua fontindiko.
mal~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


[^Revo] [au.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.32 2015/09/24 10:10:18 ]