*lip/o

*lipo

1.
ANA Movebla rando de la buŝo, kiu kovras la dentojn: konfuzita, li nur mordis la lipojn kaj silentis [1]; supra lipo; mallarĝaj kunpremitaj lipoj; leprulo […] ĝis la lipoj devas esti ĉirkaŭkovrita [2]; de la manoj ĝis lipoj la sup' elverŝiĝis PrV ; inter pokalo kaj lipoj povas multe okazi PrV ; Karen genustariĝis antaŭ la altaro kaj almetis al la lipoj la oran kalikon [3]; li kise alpremis siajn lipojn al la floro [4]; ŝiaj lipoj tremante moviĝis [5]; (figure) dolĉe ŝmiri al iu la lipojn (flati) PrV ; plenblovi la lipojn (vd dika lipo) PrV .
2.
(figure) Sama parto de la homa kapo, konsiderata kiel servanta por paroli: li ĉiam havas tiun vorton sur la lipoj; kiu retenas siajn lipojn estas saĝaZ ; kaj puran scion eldiros miaj lipoj [6]; veramaj lipojZ ; Ijob ne pekis per siaj lipoj (ne plendis) [7]; li mutigas la lipojn de fidinduloj [8]; ĝojas miaj lipoj, kiam mi kantas al Vi [9]; nur ŝiaj lipoj moviĝadis, sed ŝian voĉon oni ne aŭdis [10]; veneno de vipuro estas sub iliaj lipoj [11]; la lipoj de piulo gvidas multajn [12]; la unua vorto, kiu eliros el viaj lipoj, frapos kiel mortiga ponardo la koron de viaj fratoj [13]; kio tra l' dentoj travenis, tion la lipoj ne retenos PrV ; eĉ unu vorteto ne transpaŝos niajn lipojn [14]; meti la fingrojn sur la lipojn (silentigi) [15]; ŝercemaj lipoj IK . SIN:buŝo3, lango2
angle:
 lip
beloruse:
 губа
bulgare:
 устна
ĉeĥe:
 pysk, ret
france:
 lèvre
germane:
 Lippe ŝercemaj ~oj: kesse Lippe.
greke:
 χείλι
hebree:
 שפה (אחת השפתיים)
hispane:
 labio
hungare:
 ajak
indonezie:
 bibir
itale:
 labbro
nederlande:
 lip
pole:
 warga
portugale:
 lábio
rumane:
 buză
ruse:
 губа
slovake:
 pysk
svede:
 läpp
tibete:
 མཆུ་ཏོ་
ukraine:
 губа, губа

lipa

Rilata al lipo(j): FON lipa parolsono (= lipsono); FON lipa artikulacio; (figure) lipa kulto (formala, ne elkora).
france:
 labial
pole:
 wargowy
portugale:
 labial
rumane:
 labial
ruse:
 губной
ukraine:
 губний, лабіальний

lipsono

FON Parolsono en kies artikulacio partoprenas unu aŭ ambaŭ lipoj.
SUB:lipa konsonanto, lipa vokalo
pole:
 spółgłoska wargowa
rumane:
 consoană labială
ruse:
 губной звук
ukraine:
 губний приголосний

lipa konsonanto

angle:
 labial
beloruse:
 губны зычны
france:
 labiale
germane:
 Labial, Labiallaut, Lippenlaut
hispane:
 labial
hungare:
 ajakhang, labiális
katalune:
 labial
nederlande:
 labiaal, lipletter
pole:
 spółgłoska wargowa
portugale:
 labial (fon.), consoante labial (fon.)
rumane:
 consoană labială
ruse:
 губной согласный
ukraine:
 губний приголосний

lip-lipa konsonanto

FON Konsonanto artikulaciata per alproksimigo de la du lipoj: Esperanto havas 3 lip-lipajn konsonantojn: /p/, /b/, /m/.
SUP:lipsono
angle:
 bilabial
pole:
 spółgłoska dwuwargowa
rumane:
 consoană bilabială
ruse:
 губно-губной согласный

lip-denta konsonanto

FON Konsonanto artikulaciata per alproksimigo de la malsupra lipo al supraj dentoj: Esperanto havas 2 lip-dentajn konsonantojn: /f/ kaj /v/.
SUP:lipsono
angle:
 labiodental
pole:
 spółgłoska wargowo-zębowa
rumane:
 consoană labiodentală
ruse:
 губно-зубной согласный

lipa vokalo

FON Vokalo artikulaciata per antaŭenŝovo kaj rondigo de la lipoj: Esperanto havas 2 lipajn vokalojn: /o/ kaj /u/.
SUP:lipsono
angle:
 labialized vowel, rounded vowel
pole:
 samogłoska wargowa
rumane:
 vocal labial
ruse:
 губной гласный

leporlipo

MED Vertikala fendo en la supra lipo pro plej ofte denaska manko en vizaĝa ĉelaro: grandkapa, leporlipa junulo [16].
16. A. Ĉeĥov, trad. A. Korĵenkov: Sveda alumeto, 2004-2010
bulgare:
 заешка устна
ĉeĥe:
 zaječí pysk
france:
 bec-de-lièvre, fente labiale
germane:
 Hasenscharte
pole:
 zajęcza warga, rozszczep wargi i podniebienia
rumane:
 despicături labiale și palatine
slovake:
 zajačia pera
ukraine:
 заяча губа

dika lipo

(figure)
1.
Fanfarono: se lipo dikiĝas, ventro maldikiĝas PrV .
2.
=paŭto
Rim.: Kontraŭe, oni povas ankaŭ rezignacie montri malkontenton, humiliĝon per kunpremitaj lipoj: Mefres kunpremis siajn maldikajn lipojn [17].
angle:
 pout
beloruse:
 надзьмуцца, губы надзьмуць, губы закапыліць, грыбы надзьмуць
france:
 faire la moue, bouder
germane:
 schmollen, einen Schmollmund machen 1. dicke Lippe (Angeberei) 2. Schmollmund, Schnute
hungare:
 ajkát biggyeszti, duzzog
itale:
 fare il broncio
nederlande:
 pruilen
pole:
 wydęta warga, grymas niezadowolenia
rumane:
 buzele mărunțite
ruse:
 дуться, дуть губы

administraj notoj

~o: Mankas verkindiko en fonto.
~a: Mankas fontindiko.
~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~sono: Mankas fontindiko.
~sono: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~a konsonanto: Mankas fontindiko.
~a konsonanto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~-~a konsonanto: Mankas fontindiko.
~-~a konsonanto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~-denta konsonanto: Mankas fontindiko.
~-denta konsonanto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~a vokalo: Mankas fontindiko.
~a vokalo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
lepor~o: Mankas dua fontindiko.