*dezert/o

*dezerto

GEOG Regiono kun malfavora klimato kaj do tre malmulte da vegetaĵoj, tre seka: [Dio] trakondukis vin tra la granda kaj terura dezerto, kie estis serpentoj, aspidoj kaj skorpioj kaj sekaj lokoj senakvaj [1]; ili perdis la vojon […] la dezerto ilin ŝlosis [2]; post longa vagado en dezerto, multfontana oazo lin akceptis ChV ; dum generacioj ili nomadis tra la stepoj kaj dezertoj, rajde CKv ; [tio] iom post iom detruis la marsan atmosferon kaj kaŭzis la ekstreman klimato-ŝanĝiĝon de Marso […] en rustiĝantan frostintan dezerton Kon11 ; voĉo de profeto en dezerto (apenaŭ aŭdata) [3].
afrikanse:
 woestyn
albane:
 shkretëtirë
amhare:
 ምድረ በዳ
angle:
 desert
arabe:
 صحراء
armene:
 անապատ
azerbajĝane:
 səhra
beloruse:
 пустэльня
bengale:
 মরুভূমি
birme:
 သဲကန္တာရ
bosne:
 pustinja
bulgare:
 пустиня
ĉeĥe:
 poušť, pustina
dane:
 ørken
estone:
 kõrb
eŭske:
 basamortuko
filipine:
 disyerto
france:
 désert (subst.)
galege:
 deserto
germane:
 Wüste, Einöde, Ödnis
guĝarate:
 રણ
haitie:
 dezè
haŭse:
 hamada
hebree:
 מִדבָּר
hinde:
 रेगिस्तान
hispane:
 desierto
hungare:
 sivatag
indonezie:
 gurun
irlande:
 fásach
islande:
 eyðimörk
japane:
 砂漠
jave:
 ara-ara samun
jide:
 מדבר
jorube:
 asale
kanare:
 ಮರುಭೂಮಿಯ
kartvele:
 უდაბნოში
kazaĥe:
 шөл
kimre:
 anialwch
kirgize:
 ээн
kmere:
 វាលខ្សាច់
koree:
 사막
korsike:
 u disertu
kose:
 intlango
kroate:
 pustinja
kurde:
 çol
latine:
 deserto
latve:
 tuksnesis
laŭe:
 ທະເລຊາຍ
litove:
 dykuma
makedone:
 пустината
malagase:
 efitra
malaje:
 padang pasir
malajalame:
 മരുഭൂമിയിൽ
malte:
 deżert
maorie:
 koraha
marate:
 वाळवंट
monge:
 suab puam
mongole:
 цөлийн
nepale:
 मरुभूमि
njanĝe:
 chipululu
okcidentfrise:
 woastyn
panĝabe:
 ਮਾਰੂਥਲ
paŝtue:
 دښته
pole:
 pustynia
portugale:
 deserto, páramo, ermo, tapera
ruande:
 ubutayu
ruse:
 пустыня
samoe:
 toafa
sinde:
 ٿر
sinhale:
 කාන්තාර
skotgaele:
 fhàsach
slovake:
 púšť, pustatina
somale:
 lamadegaanka
ŝone:
 gwenga
sote:
 lehoatateng
sunde:
 gurun
svahile:
 jangwa
taĝike:
 биёбон
taje:
 ทะเลทราย
tamile:
 பாலைவன
tatare:
 чүл
telugue:
 ఎడారి
tibete:
 བྱེ་ཐང་
ukraine:
 пустеля
urdue:
 صحرا
uzbeke:
 sahro
vjetname:
 sa mạc
zulue:
 hlamuka

dezerta

1.
Rilata al, karakterizata de dezerto: loĝi en lando dezerta [4]; kaj matene […] li leviĝis, kaj foriris en dezertan lokon, kaj tie preĝadis [5]; dezerta plataĵo de Arizono, Nevado kaj Utaho, Ret ; duondezerta regiono Ret .
2.
(figure) Forlasita, malplena, senfrukta: ili marŝis en la aŭtuna, malvarma tago sur la dezerta ŝoseo LGA ; vaka kaj dezerta animo VaK .
angle:
1. desolate
beloruse:
1. пустэльны, ненаселены, бязьлюдны
bulgare:
1. пустинен
ĉeĥe:
1. pouštní, pustý, sirý
france:
1. désert (adj.), désertique
germane:
1. wüst, Wüsten- 2. trostlos, öde
hebree:
1. מִדבָּרי
hispane:
1. desértico
hungare:
1. puszta, kietlen
pole:
1. pustynny, bezludny
ruse:
1. пустынный, необитаемый
slovake:
1. opustený, pustý

dezertigi

(tr)
Ŝanĝi en dezertan loko, detrui, senvivigi, malfekundigi: ili venadis […] simile al akridoj […] en la landon, por dezertigi ĝin [6]; kiel flamo bruldezertigas montojn [7]; lando […] dezertigita per fajro kaj glavo BdV ; la Dua Mondmilito dezertigis vastajn surfacojn de la terglobo kaj rekte aŭ malrekte kaŭzis mizeron al la tuta homaro EeP .
angle:
 devastate
beloruse:
 спустошыць
bulgare:
 опустошавам
ĉeĥe:
 vyplenit, zpustošit
france:
 dénuder, dévaster
germane:
 verwüsten
hebree:
 לנטוש
pole:
 wyjaławiać, wyludniać
slovake:
 pustošiť
ukraine:
 спустошувати, перетворювати в пустелю

dezertiĝi

(ntr)
Iĝi dezerto, senhomiĝi, senvegetaĵiĝi, senviviĝi: la tero dezertiĝis pro tio, ke ne estis pluvo [8]; neniu bienulo povis tie loĝi en paco kaj la bieno dezertiĝis [9]; la stepo dezertiĝas, la tajgo ŝrumpas norden [10].
8. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeremia 14:4
9. H. Laxness, trad. B. Ragnarsson: Sendependaj homoj, 2007
10. La Ondo de Esperanto, 2003, № 2 (100)
beloruse:
 спустошыцца, перавярнуцца ў пустэльню
france:
 se désertifier
germane:
 veröden
hebree:
 לעזוב

dezertulo

REL Ermito: steloj ĉe vortoj de mi, dezertulo, pli ĝoje radias, pli hele lumadas FK ; kune kun tri aliaj monaĥoj, li retiriĝis kiel dezertulo [11].
Rim.: La signifo „ermito“ ne ŝajnas tute logika, ĉar unuflanke ermitoj loĝas ne nur en dezertaj lokoj kaj aliflanke en dezerto loĝas ankaŭ aliaj homoj, ekz-e nomadoj, kiujn oni same povus nomi dezertuloj.
beloruse:
 пустэльнік
ĉeĥe:
 poustevník, samotář
france:
 ermite
germane:
 Einsiedler
hebree:
 עריק
hungare:
 remete
pole:
 pustelnik
ruse:
 пустынник, отшельник
slovake:
 pustovník, samotár
ukraine:
 пустельник

administraj notoj