tradukoj: be bg ca cs de en es fr hu id ku la nl pl pt ro ru sk sv tr vo zh

*vesper/o PV

*vesperoTEZ Vikipedio

1.TEZ
KAL Parto de diurno, de la fino de hela tago ĝis la komenco de nokto: antaŭ vespero ne estu fiera PrV; atingi la vesperon (proksimiĝantan finon) de sia vivo PrV; laŭdu tagon nur vespere (tro frue) PrV; matenas, vesperas, kaj tago malaperas PrV.
2.
Publika aranĝo okazigita en vespero1: vidvino Layau provizis ĉambron, manĝon kaj veston al certaj neligitaj junaj virinoj kaj aranĝis diskretajn amuzvesperojn [1].

vesperi

Esti vespera tempo: jam vesperas sur la pad' ŝtonoza [2].

vesperiĝi

Iĝi vespero, finiĝi (pri hela tago): jam sufiĉe vesperiĝis, kiam Mikito atingis la arbaron [3].

vesperiĝoTEZ

Tempo, kiam estiĝas vespero, tempo de vespera krepusko: la vento ... fine ĉesis ĉe la vesperiĝo [4].

vesperumi

(ntr)
Pasigi vesperon, precipe societe, kunmanĝante aŭ kunamuziĝante: kial do vesperumi inter Francoj dum oni estas en Hungario? [5].

antaŭvespero

1.TEZ
Vespero de la antaŭtago: en la antaŭvespero de nia renkontiĝo, estis malfacile por mi endormiĝi en hotelo en Seulo [6]; dankon al vi, ke vi kompatis nin kaj ne forgesis nin en la antaŭvespero de la Dia festotago [7].
Rim.: Troviĝas en PIV1 pli vasta senco, nome „la hieraŭo de difinita tago“, sed la donita ekzemplo en la antaŭvespero de la 14a tago de la monato Nisen (Nisan?)X estas des malpli konvinka, ke ĝi ne estas retrovebla en la biblia teksto, kie male abundas esprimoj de la tipo en la dek-kvara tago de la monato (Nisan), ĉirkaŭ la vespero [8] , kiuj referencas al la antaŭvespero de la dek-kvina de Nisan, t.e. Pasko.
2.TEZ
Momento tuj antaŭanta la vesperon, fino de la posttagmezo: Pilato rigardis for, kun grimaco de abomeno kontemplante la parton de la urbo kuŝantan ĉe liaj piedoj kaj estingiĝantan en la antaŭvespero [9].

sankta vespero

Vespero antaŭ kristnasko. Kristnaska arbo ... kiun ŝi en la sankta vespero vidis tra la vitra pordo ... [10].

tradukoj

anglaj

~o: evening.

belorusaj

~o: вечар.

bulgaraj

~o: вечер; sankta ~o: Бъдни вечер.

ĉeĥaj

~o: večer; sankta ~o: Štědrý večer.

ĉinaj

~o: 晚上 [wǎnshang], 夕 [xī].

francaj

~o: soir, soirée; ~iĝo: tombée du jour; ~umi: passer la soirée; antaŭ~o 1.: soir de la veille, veille au soir, veille, réveillon; antaŭ~o 2.: fin d'après-midi, avant-soirée; sankta ~o: réveillon de noël.

germanaj

~o: Abend; antaŭ~o 1.: Vorabend; antaŭ~o 2.: Vorabend; antaŭ~o: Vorabend; sankta ~o: Heiliger Abend, Heiligabend.

hispanaj

~o: tarde (parte del día).

hungaraj

~o 1.: est; ~o 2.: estély; antaŭ~o 1.: előest; antaŭ~o 2.: koraest; sankta ~o: szenteste. antaŭ ~o ne estu fiera: nyugtával dicsérd a napot; laŭdu tagon nur ~e: nyugtával dicsérd a napot.

indoneziaj

~o: malam, sore; antaŭ~o 2.: sore; sankta ~o: malam kudus.

katalunaj

~o: vespre; antaŭ~o 1.: vespre del dia anterior; antaŭ~o 2.: tarda; sankta ~o: nit de nadal.

kurdaj

~o: êvar.

latina/sciencaj

~o: vespera, vesper.

nederlandaj

~o: avond; antaŭ~o 1.: avond voordien; antaŭ~o 2.: vooravond; sankta ~o: kerstavond.

polaj

~o: wieczór; antaŭ~o 2.: zmierzch; sankta ~o: wieczór wigilijny, gwiazdka, Wigilia Bożego Narodzenia.

portugalaj

~o: tarde, tardezinha.

rumanaj

~o: seară; antaŭ~o 2.: seara dinainte.

rusaj

~o: вечер; antaŭ~o 1.: канун, навечерие; antaŭ~o 2.: предвечерие.

slovakaj

~o: večer; sankta ~o: Štedrý večer.

svedaj

~o: kväll.

turkaj

~o: akşam.

volapukaj

~o: vendel.

fontoj

1. J. Collier, trad. R. Rossetti: Sorĉita mono, Norda Prismo, 57:3
2. N. Rossi: Kaj jam vesperas..., 1992-03-16
3. I. Franko, trad. V. Pajuk: La farbita vulpo, La Ondo de Esperanto, 2006:8-9 (142-143)
4. A. Kivi, trad. I. Ekström: Sep fratoj, 1947
5. D. Hromada-Kishegyi, trad. J. Lazert: Ĉarpentista filozofio, Hadès, [vidita en 2016]
6. Nishino R., trad. pluraj: Konsolvirinoj de Japana Imperia Armeo, 2007
7. I. Vazov, trad. I. Kestanoff: Kristnaska donaco, Literatura Mondo, 1922:12
8. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Levidoj 23:5
9. Mihail Bulgakov, trad. Sergio Pokrovskij: La majstro kaj Margarita, ĉapitro 25a
10. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Knabineto kun alumetoj

antaŭ~o: Mankas verkindiko en fonto.


administraj notoj

pri antaŭ~o 1.:
      La franca traduko "réveillon" estas kritikebla. Ja laŭ
      vortaroj temas pri vespermanĝo prenita dum antaŭvespero de
      iuj festoj, sed ŝajnas al mi, ke oni volonte vastigas ĝin
      por signifi la vesperon mem. [MB]
    

[^Revo] [vesper.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.38 2016/03/05 17:10:16 ]