*nokt/o

*nokto  

1.  
KAL Tiu parto de la diurno, dum kiu la suno estas sub horizonto kaj ne lumas al ni: en la nokto ni vidas la palan lunon kaj la belajn stelojn [1]; la nokto estis tiel malluma, ke ni nenion povis vidi eĉ antaŭ nia nazo [2]; post la nokto venas mateno EE ; dek horojn en la tago ŝi kudradis, naŭ horojn en la nokto ŝi skribadis, unu horon ŝi pasigadis en interparolado kun la infano, kvar horojn ŝi dormadis Marta ; Dio nomis la lumon Tago, kaj la mallumon Li nomis Nokto [3]; estis pluvo sur la tero dum kvardek tagoj kaj kvardek noktoj [4]; la nokto proksimiĝis [5]; la nokto estis luma, ĉar leviĝis la luno [6]; senluna nokto [7]; regas ankoraŭ nokto sen luno, la mondo dormas [8]; post la mezo de la nokto [9]; la tutan nokton li ne povis dormi [10]; pasis la nokto [11]; la nokto jam finiĝas, kaj la tago alproksimiĝas [12]; ili trinkis ĝis malfrue en la nokto [13]; li nur pasigos tie tri noktojn [14]; surprizis min ĉi tie la nokto [15]; falis (komenciĝis) la nokto [16]; la apero de la nokto Hamlet ; kiam nokto vualas, ĉiuj koloroj egalas PrV ; Mil kaj unu noktoj ‐ la fama kolekto de arabaj fabeloj [17]; Bonan nokton al vi, sinjoro IK ; en nokto Kristonaska, Hamlet ; la tago de la somera tagnoktegaleco [18]; noktoĉapo [19]; nokton post nokto [li] laboradis sub la lampo pacience VivZam .
2.
(figure) Mallumo materia aŭ spirita: la nokto de la tombo; blindeco estas senfina nokto; nokto fariĝis en ŝia koro IK ; transe de l’ nokto eterna (post la morto) Ifigenio ; la nokto de la morto [20].
angle:
night
beloruse:
ноч
bretone:
noz, nozvezh
bulgare:
нощ
ĉeĥe:
noc
ĉine:
夜 [yè], 宵 [xiāo]
france:
nuit
germane:
Nacht 2. Finsternis, Dunkelheit
greke:
νύκτα, νύχτα
hispane:
noche
hungare:
éj, éjjel, éjszaka
indonezie:
malam
katalune:
nit 2. fosca
kurde:
şev
nederlande:
nacht
pole:
noc
portugale:
noite
rumane:
noapte
ruse:
ночь
slovake:
noc
svede:
natt
turke:
gece

nokte

Dum nokto: iri tage kaj nokte [21]; mi timus hodiaŭ nokte dormi sola [22]; leviĝis kontraŭ min la loĝantoj de Gibea, kaj ĉirkaŭis pro mi la domon nokte [23]; mi leviĝis nokte [24]; post la dekunua horo nokte [25]; oni invitas vin por hodiaŭ nokte [26]; li vivis gaje, li iradis ĉiunokte al maskobaloj [27]; ŝi ĝuis trankvilon nek tage, nek nokte [28]; antaŭ ili tage kaj nokte brulas seninterrompe dekoj kaj centoj da multekostaj lampionoj [29]; (figure) brilplenaj bildoj sur nokte malluma fono [30]; noktenigra densa kurteno [31].
angle:
night-time
beloruse:
уначы, ноччу
bretone:
diouzh an noz
ĉeĥe:
v noci (adv.)
france:
de nuit, nuitamment
germane:
nachts
greke:
η νύκτα, η νύχτα
hungare:
éjjel, éjszaka
katalune:
de nit, de nits
nederlande:
's nachts
pole:
nocą
portugale:
de noite, à noite
rumane:
noaptea
ruse:
ночью
slovake:
v noci
svede:
på natten
turke:
geceleyin

nokti

1.
(sensubjekta)
Esti tempo de nokto.
2.  
(arkaismo) Tranokti: en la vojo fariĝis nokto, kaj ili restis sur la kampo nokti [32]; la komercistoj kaj vendistoj de ĉiaspeca vendeblaĵo noktis ekstere de Jerusalem [33]; ne noktis fremdulo sur la strato [34]; ĉu bubalo volos servi al vi, ĉu ĝi volos nokti ĉe via manĝujo? [35]
angle:
1. it's night out
bretone:
1. bezañ noz
ĉeĥe:
nocovat, přenocovat
france:
1. faire nuit
germane:
übernachten 1. Nacht sein 2. nächtigen
hispane:
1. ser de noche
hungare:
1. éjjel van, éjszaka van
katalune:
1. ser de nit
nederlande:
1. nacht zijn 2. overnachten (ontr.)
portugale:
passar a noite 1. ser noite, ser de noite
slovake:
prenocovať

noktiĝi

(sensubjekta)
Ekesti nokto: noktiĝis, ŝi ekvidis malgrandan dometon kaj eniris por ripozi [36]; jam noktiĝis, la bela florĝardeno ŝajnis nun griza IK ; ĉe la noktiĝo.
angle:
night is falling
bretone:
noziñ
france:
la nuit tombe
germane:
Nacht werden
greke:
νυχτώνει
hispane:
anochecer
hungare:
leszáll az éj, éjszaka lesz
katalune:
fer-se de nit, negrejar
kekĉie:
aak̕ab̕irk
nederlande:
nacht worden
pole:
ściemniać się
portugale:
anoitecer

tranokti  

(ntr)
Pasigi la nokton, loĝi dum nokto: tranokti en hotelo, sub tendo; ili venis en la tendaron kaj tranoktis en la tendaro [37]; ili manĝis kaj trinkis kaj tranoktis tie [38]; li perdis la vojon, kaj petis la permeson tranokti ĉe li [39]; mia amiko kaj mi tranoktis en hamakoj, ligitaj inter arbotrunkoj [40]; tranokti en polica arestejo [41].
angle:
spend the night
beloruse:
начаваць
bretone:
nozvezhiañ
ĉeĥe:
přespat
france:
passer la nuit
germane:
übernachten, nächtigenen
greke:
διανυκτερε ύω
hispane:
pernoctar, trasnochar
hungare:
megszáll éjszakára, éjszakázik, meghál
indonezie:
menginap, bermalam
katalune:
fer nit, pernoctar
nederlande:
overnachten
pole:
przenocować
portugale:
pernoitar
ruse:
ночевать, переночевать
slovake:
prespať
turke:
geceyi geçirmek

tagnokto, tagonokto  

KAL Diurno: kun ili mi eniros Labirinton en tagnokto antaŭ la atako [42]; la kvarpiedulo estis ŝlosita sen nutraĵo kaj akvo dum 17 tagnoktoj kaj tamen restis viva [43]; tri tagnoktojn oni bezonis, ĝis finfine la aviadilon oni trovis [44]; la batalo daŭris ankoraŭ du tagonoktojn [45].
42. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro XIII
43. Monato, AMik: Delikate ...
44. Monato, last: Malsukcesa aviado
45. J. Francis: La Granda Kaldrono, 1978
angle:
(24-hour) day
beloruse:
суткі
bretone:
deiz (24 eur)
ĉeĥe:
den = 24 hod.
france:
jour (24 heures), nycthémère
germane:
Tag (Zeitraum von 24 Stunden)
hungare:
napéj, éjjel és nappal
katalune:
dia solar, dia sencer
nederlande:
etmaal
pole:
doba
portugale:
dia e noite (24 horas), noite e dia (24 horas)
rumane:
douazeci si patru de ore, zi (24 ore)
ruse:
сутки
slovake:
deň = 24 hodín
svede:
dygn
turke:
gün(24 saat)

noktmezo

La mezo inter sunsubiro kaj sunleviĝo, je la nula (dudek kvara) horo: Ŝimŝon kuŝis ĝis noktomezo, je noktomezo li leviĝis [46]; la horloĝo sonis noktomezon [47]; ne estas ankoraŭ noktomezo, respondis la knabino, sed jam pasis la dek unua horo [48]; je noktomezo oni okazigis artfajraĵon, kia ĝi […] estis ankoraŭ neniam vidita [49].
46. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Juĝistoj 16:3
47. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Persista stana soldato
48. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Paŝtistino de anseroj apud puto
49. Michael Ende, trad. Wolfram Diestel: La Senĉesa Rakonto, La Arĝenta Urbo Amarganto
angle:
midnight
france:
minuit
germane:
Mitternacht

administraj notoj