tradukoj: be cs de en es fr hu it la nl pt ru sk sv tr

*gaj/a PV

*gajaTEZ Vikipedio

1.TEZ
(iu) Estanta en viva, facilanima kaj bonhumora stato, kaj montranta sian kontentecon per eksteraj signoj; ridhumora, ĝojmiena: la studento estis gaja kaj ĝoja, ĉarmega homo [1]; sinjoro kun tia gaja vizaĝo, ke [...] li devis esti la plej feliĉa homo sur la tero [2]; kun gaja rideto sur la buŝo Marta ; mi ricevis plej gajan humoron [3]; gaja urbo [4] [5] [6]; ni estu gajaj, ni uzu bone la vivon, ĉar la vivo ne estas longa [7]; li [...] vivis tie lukse kaj gaje [8]; VD:ĝoja.
2.TEZ
(figure) (io) Gajiga: gaja vetero, koloro, spektaklo; pro forta brak', / pro gaja kant' / volonte akceptata [9]; la rakonto ne estas gaja; kaj tio malĝojigis [10]; sur la kameno brulis gaja fajro Marta .

gajiTEZ

(ntr)
Esti gaja: [ili] buĉis tie pacoferojn antaŭ la Eternulo, kaj forte gajis tie Saul kaj ĉiuj Izraelidoj [11]. VD:ridi, plezuri.

gajigiTEZ

Fari iun aŭ ion gaja: gajigi ĉiujn per spritaj ŝercoj; gajigi la lecionon; mi volas gajigi aliajn kaj ankaŭ min [12]; mi konsolos ilin kaj gajigos ilin post ilia aflikto [13]; se iu antaŭ nelonge edziĝis, li ne iru en militon [...] li restu libera en sia domo dum unu jaro, kaj li gajigu sian edzinon [14]; por plezuro oni aranĝas festenojn, kaj vino gajigas la vivon [15]; grimaca gajigista vizaĝo.

gajigaTEZ

Kaŭzanta gajon, bonan humoron, ridon: gajiga spektaĵo; trinki [...] gajigajn trinkaĵojn [16]. VD:burleska, komika, ridiga.

malgajaTEZ

En malbona humoro, ne ĝuanta la cirkonstancojn: senfortiĝintaj korpoj kaj morte malgajaj spiritoj Marta ; tiu rigardis sin per tiel neordinare malgajaj okuloj, ke la koro ne permesis al ŝi ekbati [17].

malgajiTEZ

Esti malgaja. VD:funebri.

malgajoTEZ

Malvigla, senplezura spirita stato: For malgajo! Tru-la-la! ― Nun estas majo! [18];

GajoTEZ

NOM Vira antaŭnomo latindevena: Gajo Julio Cezaro; vin salutas Gajo, la gastiganto de mi [19].

Rim. 1: PIV2 listigas la nomon en aparta artikolo, kiel homonimon de la Fundamenta radiko; tamen ŝajnas, ke la antaŭnomon eblas rigardi derivaĵo el la responda radiko; eĉ se historie tia derivo estas dubinda, iuj homoj perceptas la nomon tiel, kaj tia vidpunkto estas avantaĝa por Esperanto. [Sergio Pokrovskij]
Rim. 2: Dum sia frua periodo Latino malhavis apartan literon por [g]; anstataŭe estis uzata C. Kiam la romanoj elpensis diakritaĵon G (t.e. C kun diakrita streketo), la antaŭnomo tamen dum longa tempo restis ĉe la tradicia skribo per C; en Esperanto estas nenia motivo imiti tiun misskribon, tiom malpli, ke ĝi kolizias kun aliaj vortoj propre Esperantaj. La skriboj kiuj ĉiam kapablis distingi inter g kaj k (ekz-e la greka) konservis la ĝustan sonformon kun [g]. [Sergio Pokrovskij]

tradukoj

anglaj

~a: gay; G~o: Caius, Gaius.

belorusaj

~a: вясёлы; ~i: весяліцца; ~igi: весяліць; mal~a: журботны, сумны, смутны, маркотны, нудны, тужлівы, панылы, пануры; mal~i: сумаваць, смуткаваць, маркоціцца, нудзіць, тужыць, гараваць.

ĉeĥaj

~a: veselý; ~i: veselit se; ~igi: bavit, rozveselovat; ~iga: zábavný; mal~a: smutný; mal~i: být smutný, rmoutit se; mal~o: smutek; G~o: veselo, veselí.

francaj

~a: gai, enjoué, joyeux; ~i: être gai; ~igi: égayer, divertir, réjouir; ~iga: divertissant, réjouissant; mal~a: triste, attristé, morose, peiné; mal~i: être triste, s'attrister; mal~o: tristesse; G~o: Caius, Gaius.

germanaj

~a: fröhlich, heiter, lustig; ~i: fröhlich sein, heiter sein, sich freuen; ~igi: erheitern, aufheitern; ~iga: erheiternd, aufheiternd; mal~i: traurig sein, trübselig sein, Trübsal blasen; G~o: Gaius.

hispanaj

~a: alegre; ~i: estar alegre; ~igi: alegrar; mal~a: triste; mal~i: estar triste.

hungaraj

~a: víg, vidám; ~i: vidám, örvendezik; ~igi: felvidít, vidámít; ~iga: vidító, örvendetes; mal~a: szomorú, bús, bánatos; mal~i: szomorkodik, bánkódik, búslakodik; mal~o: szomorúság, bánat, bú; G~o: Gaius, Caius, Gájusz.

italaj

~a 1.: gaio, allegro, gioviale; ~a 2.: gaio, gioioso; ~i: gioire, essere allegro; ~igi: allietare, rallegrare; ~iga: gaio, gioioso; mal~a: triste, corrucciato, fosco, funereo; mal~i: rattristare, contristare; mal~o: tristezza; G~o: Caio, Gaio.

latina/sciencaj

G~o: Caius, Gaius.

nederlandaj

~a: blij, vrolijk; ~i: blij zijn; ~igi: blij maken, leuk maken; ~iga: leuk; mal~a: triest, bedroefd, verdrietig; mal~i: bedroefd zijn, treurig zijn.

portugalaj

~a 1.: alegre, contente, feliz; ~a 2.: alegre; ~i: estar alegre, estar de bom humor; ~igi: alegrar; ~iga: alegre (que causa alegria); mal~a: triste; mal~i: estar triste; mal~o: tristeza; G~o: Gaio.

rusaj

~a: весёлый; ~i: веселиться, быть в хорошем настроении; ~igi: веселить; ~iga: веселящий, увеселительный, развлекательный; mal~a: грустный, печальный; mal~i: грустить, печалиться; mal~o: грусть, печаль, тоска; G~o: Гай, Кай (уст.).

slovakaj

~a: veselý; ~i: byť veselý; ~igi: rozveseliť; ~iga: rozveseľujúci; mal~a: smutný, zarmútený; mal~i: smútiť; mal~o: smútok; G~o: veselosť.

svedaj

~a: glad.

turkaj

~a: neşeli; ~igi: neşelendirmek, eğlendirmek; ~iga: neşelendiren, eğlendiren; mal~a: üzgün, kederli, gamlı, hüzünlü; mal~i: üzülmek, kederlenmek, hüzünlenmek, gamlanmak; mal~o: mutsuzluk.

fontoj

1. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Ŝi estis tute sentaŭga
2. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Pupludisto
3. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Pupludisto
4. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Cefanja 2:15
5. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeremia 49:25
6. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jesaja 23:7
7. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 20
8. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, La ora birdo
9. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Io
10. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Abio
11. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Samuel 11:15
12. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Dekdu per la poŝto
13. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeremia 31:13
14. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Readmono 24:5
15. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Predikanto 10:19
16. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro V
17. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Filino de la marĉa reĝo
18. Raymond Schwartz: La Stranga Butiko, MAJO
19. La Nova Testamento, Al la Romanoj 16:23

mal~i: Mankas dua fontindiko.
mal~i: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


administraj notoj

pri G~o:
Mi sugestas meti Gaho en apartan artikolon [WD]

[^Revo] [gaj.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.32 2017/06/19 07:10:14 ]