tradukoj: be cs de en es fr it nl pl pt ro ru sk sv

4aktual/a Z

aktualaTEZ

ZR
1.TEZ
(komune) Grava kaj interesa en kaj por la kuranta, ĉi-momenta situacio aŭ epoko, prioritata en la tagordo de la historia momento: la problemo estas aktuala, tre grava por la momento, ĝi ne povas atendi Marta; diversaj aktualaj sloganoj [1]; ili ne hezitas priparoli aktualajn, tiklajn aferojn en Aŭstrio: pensioj, fremdlaboristoj, fidrogoj [2]; la demando pri internacia lingvo estas ĉiam aktuala; plurajn ankoraŭ aktualajn ekonomikajn konceptojn kaj principojn ni trovas ĉe antikvaj aŭtoroj kiel Platono, Aristotelo kaj Ksenofono [3]; la kultura kreaĵo, verko de Franz Kafka restas aktuala [4]; en la nova monaĥejo estis instalitaj eĉ kontraŭtertremaj rimedoj, kvankam tio ne estas aktuala en Litovio [5]. VD:urĝa, moda, sensacia, furoro.
2.TEZ
=ĝisdata la aŭtoro, eksa, amatora piloto, akceptis la taskon kompili aktualan aviadan terminaron [6]; tamen vere ĉiuaspekte unikodkapabla estis unue Vindozo 98 kun sia tiame aktuala programaro [7].
3.TEZ
(evitinde) =nuna, kuranta1 la tiama Germanio fotografie similas al la aktuala Japanio [8]; la aktuala jaro [9].
4.TEZ
SCI=reala, efektiva, fakta MAT aktuala malfinio; LIN potenciala signifo de vortkunmeto, kiu fariĝas aktuala dank' al la kunteksto PIV2; bela virino vekas aldeziron pri si en viro: se tiu aldeziro daŭras longe, la amo iĝas aktuala [10].

Rim.: La vorto estas eminenta falsa amiko. Ĝi aperas en ĉiuj lingvoj, sed kun malsamaj signifoj. En Esperanto la sola signifo utila (ne redunda, alportanta signifon por kiu mankas alia esprimilo) estas la signifo aktuala1. Nur tiusence la vorton uzis Zamenhof. Ĉiujn ceterajn signifojn oni prefere esprimu per iu el la pli precizaj vortoj, al kiuj plusendas ilia difino ĉi-supre. Ĉar alie maleblas kompreni, kiun signifon celas la vorto en la frazoj kiel multaj semantikistoj okupiĝas aktuale pri problemoj alispecaj ol tiuj, kiujn mi diskutis en tiu ĉi ĉapitro [11]: Ĉu ĝi signifas „fakte“ (laŭ la angleca signifo aktuala4, angle „actually“); aŭ eble „nun“, „nuntempe“ (laŭ aktuala3)? [Sergio Pokrovskij]

aktualaĵoTEZ Vikipedio

Afero interesveka, aktuala1: mi preferus nomi la libron simple satira, simile al verkoj de Swift aŭ Szathmàri, ĉar tra figuroj kaj bildoj, imagitaj de la aŭtoro, ni klare vidas la modernajn aktualaĵojn, sed en formo logika ĝis absurdo [12]; Vinař mem skribis por la aktora grupo (...) sprite kritikajn unuaktajn aktualaĵojn kaj ŝercajn versaĵojn [13]; inter la aktualaĵoj estas komentario de Giorgio Silfer pri la krizo de Greziljono (...) [14].

malaktualaTEZ

1.TEZ
Ne plu interesa, ne plu aktuala1: tamen ankaŭ nun ĝi (poemaro de Kalocsay) ne iĝis malaktuala [15]; la legemulo tamen ne tro rapide decidu (ke la verkoj de Zamenhof) estas malaktualaj [16].
2.
Neĝisdata: uzado de malaktualaj adreslibroj ne nur kaŭzas ĝenon pro malaktualaj adresoj, ĉar ĉiujare pli ol duono de la adresoj aŭ informoj ŝanĝiĝas ... [17].

aktualigi

1.TEZ
Igi grava, interesveka, laŭmoda, aktuala1: laŭ Gudzinskas, la ĉasado de la frugilego (...) ne nur aktualigas (t.e. revivigas, enmodigas) la tradicion sed ankaŭ helpas limigi la nombron de birdoj [18].
2.TEZ
=ĝisdatigi zorgu havi bonan kontraŭvirusilon, kiu aktualigas sin minimume ĉiutage [19]; mi alŝutis la aktualigatan version de la Plena Kalendaro [20].

aktualiĝiTEZ

Iĝi grava, interesveka, aktuala1: Unuavicaj celgrupoj: ... organizaĵoj kaj medioj kie aktualiĝas demandoj pri egaleca komunikado [21].

tradukoj

anglaj

~a 1.: topical, urgent, relevant, of current importance; ~a 4.: current, relevant, present, up-to-the-minute, live; ~igi 2.: update. ~a malfinio: actual infinity.

belorusaj

~a 1.: актуальны; ~a 4.: сучасны.

ĉeĥaj

~a: aktuální, naléhavý, časový; ~igi: zaktualizovat.

francaj

~a: actuel; ~aĵo : actualité; mal~a: périmé; ~igi: actualiser.

germanaj

~a 1.: aktuell, brennend; ~a 4.: momentan, gegenwärtig, derzeitig.

hispanaj

~a 1.: vigente, relevante; ~a 2.: vigente; ~a 3.: actual; ~a 4.: actual, relevante, vigente; ~a: actual; ~aĵo : actualidad; mal~a: caducado; ~igi: actualizar; ~iĝi : actualizarse.

italaj

~a: attuale.

nederlandaj

~a: actueel.

polaj

~a 4.: aktualny; ~a: aktualny; ~igi 1.: uaktualnić; ~iĝi : uaktualnić się.

portugalaj

~a 4.: atual, vigente; ~a: atual.

rumanaj

~a 4.: actual; ~a: actual.

rusaj

~a 1.: актуальный, злободневный, насущный; ~a 4.: реальный, фактический; ~aĵo : что-л. актуальное; mal~a 1.: неактуальный; mal~a 2.: устарелый, недействительный; ~igi 1.: актуализировать; ~igi 2.: обновить; ~iĝi : стать актуальным. ~a malfinio: актуальная бесконечность.

slovakaj

~a 1.: aktuálny; ~a 4.: súčasný; ~a: aktuálny, časový; ~a: aktuálny, časový; ~igi: zaktualizovať.

svedaj

~a: aktuell.

fontoj

1. Ivo Lapenna: Por pli efika informado, UEA, 1974
2. Monato, Walter KLAG: Kiu estas Jörg Haider?
3. Monato, Bo SANDELIN: Antaŭmerkantilisma ekonomia pensado
4. Monato, Gilbert LEDON: Obskurantismaj monologoj
5. Monato, Realigita revo de la papo
6. Monato, Gilbert LEDON: Ĉu ni mortu miskomprene?
7. Monato, PEJNO Simono: Tekstotraktado
8. Monato, IGARASI Takeo: Pedante
9. S. Štimec: Ombro sur interna pejzaĝo
10. Enrico DONDI: La «Nova Vivo» de Dante Alighieri, La nica literatura revuo, 2:2
11. John Wells: Lingvistikaj aspektoj de Esperanto, UEA, 1989, p. 68
12. Monato, Nikolao GUDSKOV: En spegulo de l’ sarkasmo
13. V. Vinař: La skandalo pro Jozefo, 1981 (Noto pri la aŭtoro)
14. A. Korĵenkov: Literatura Foiro 1998:176, La Ondo de Esperanto, n-ro 52 (1999:2), p. 17
15. N. Lozgaĉev: Izolo, Sezonoj, 1985, n-ro 5.
16. Marjorie Boulton: Ne nur leteroj de plumamikoj, 1984
17. la tutmonda gastiga reto Globo
18. Monato, Laimius STRAŽNICKAS: Frua frugilega tradicio
19. Monato, Paul PEERAERTS: Virusoj
20. László Szilvási: Kalendaro en la Reto, La Ondo de Esperanto, N-ro 54 (1999:4)
21. UEA: Gvidlinioj por informado pri Esperanto, La Ondo de Esperanto, n-ro 73 (2000:11), p. 3


[^Revo] [aktual.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.31 2017/03/16 11:10:13 ]