*sud/o PV

*sudo

GEOG
1.
Unu el la kvar geografiaj ĉefpunktoj, punkto de la horizonto situanta dekstre de homo rigardanta la sunleviĝon kaj kuŝanta ĝuste kontraŭdirekte al nordo: Abram iris pluen, ĉiam pluen al sudo [1]; direktante sin al sudo [2]; vojaĝo al sudo [3]; la vento fariĝis favora, ĝi blovis de sud-okcidento [4].
2.
Parto de iu lando, kiu troviĝas ĝuste kontraŭdirekte al nordo: la reĝo de Arad, kiu loĝis en la sudo de la lando Kanaana, aŭdis, ke venas la Izraelidoj [5]; la reĝino de la sudo [6]; la arboj de la sudo [7]; baobaboj de l' Sudo, cedroj, pinoj kaj kverkoj de l' Nordo [8]; li mem en sia knaba aĝo estis ja en la sudo, en la lando de la Hispanoj [9].
afrikanse:
 Suid-
albane:
 jug
amhare:
 ደቡብ
angle:
 south
arabe:
 الجنوب
armene:
 հարավ
azerbajĝane:
 cənub
beloruse:
 поўдзень
bengale:
 দক্ষিণ
birme:
 တောင်
bosne:
 jug
ĉeĥe:
 jih
ĉine:
 南 [nán], 南方 [nánfāng]
dane:
 syd
estone:
 lõuna
eŭske:
 hegoaldean
filipine:
 timog
france:
 sud
galege:
 sur
germane:
 Süden
guĝarate:
 દક્ષિણ
haitie:
 sid
haŭse:
 kudu
hinde:
 दक्षिण
hispane:
 sur
hungare:
1. dél 2. déli rész
igbe:
 ndịda
indonezie:
 selatan
irlande:
 ó dheas
islande:
 suður
itale:
 sud
japane:
 
jave:
 kidul
jide:
 דרום
jorube:
 guusu
kanare:
 ದಕ್ಷಿಣ
kartvele:
 სამხრეთ
katalune:
 sud 1. sud 2. migdia, migjorn
kazaĥe:
 оңтүстік
kimre:
 de
kirgize:
 түштүк
kmere:
 ភាគខាងត្បូង
koree:
 남쪽
korsike:
 sudu
kose:
 mazantsi
kroate:
 jug
kurde:
 başûr
latine:
 austri
latve:
 dienvidu
laŭe:
 ເຂດພາກໃຕ້
litove:
 į pietus
makedone:
 југ
malagase:
 atsimo
malaje:
 selatan
malajalame:
 തെക്ക്
malte:
 nofsinhar
maorie:
 ki te tonga
marate:
 दक्षिण
monge:
 sab qab teb
mongole:
 урд
nederlande:
 zuiden
nepale:
 दक्षिण
njanĝe:
 kum’mwera
okcidentfrise:
 súd
panĝabe:
 ਦੱਖਣ
paŝtue:
 سویل
pole:
 południe
ruande:
 majyepfo
ruse:
 юг
samoe:
 saute
sinde:
 ڏکڻ
sinhale:
 දකුණු
skotgaele:
 deas
slovake:
 juh
slovene:
 južno
somale:
 koonfur
ŝone:
 chamhembe
sote:
 ka boroa
sunde:
 kidul
svahile:
 kusini
taĝike:
 ҷануб
taje:
 ทางตอนใต้
tamile:
 தெற்கு
tatare:
 көньяк
telugue:
 దక్షిణ
tibete:
 ལྷོ་
ukraine:
 південно
urdue:
 جنوبی
uzbeke:
 janub
vjetname:
 nam
volapuke:
 sulüd
zulue:
 eningizimu

suda

Situanta en sudo aŭ de tie venanta: li loĝis en la suda lando [10]; Amalek loĝas en la suda parto de la lando [11]; sur la flanko suda [12]; la suda limo [13]; blovas la suda vento [14]; suda Azio [15]; la sudaj provincoj [16].
beloruse:
 паўднёвы
ĉeĥe:
 jižní
france:
 austral, du sud
germane:
 Süd-, südlich
hungare:
 déli
itale:
 del sud, medidionale
katalune:
 austral, meridional
pole:
 południowy
ruse:
 южный
slovake:
 južný
ukraine:
 південний

sudano

Homo naskita aŭ loĝanta en la sudo2: kaj la sudanoj ekposedos la monton de Esav [17]; oni devas servi la ŝtaton dum unu jaro en alia regiono ol tiu, de kiu oni devenas, sudanoj servas en la nordo, norduloj en la sudo [18].
Rim.: Sudano nomiĝas ankaŭ afrika ŝtato.
beloruse:
 паўднёвік, жыхар поўдня
ĉeĥe:
 Súdánec
france:
 sudiste
germane:
 Südländer
hungare:
 déli
itale:
 meridionale (sost.)
katalune:
 meridional (subst.)
pole:
 południowiec
ruse:
 южанин
slovake:
 Sudánec

sude de

(prepoziciaĵo)
1.
En la suda parto de: la fiŝhavenoj estas multaj, precipe sude de Bretonio [19].
2.
Ekster, pli sude ol: la stepo sude de Kinerot [20]; 180 km sude de Kopenhago [21].
Rim.: Gramatike pli konsekvenca estus distingigi ĉi tiun sencon per la direkta formo de la adverbo, kiel faras la lingvoj distingantaj ĉi tiun nuancon (ekz-e la rusa: dek kilometrojn suden, supren, dekstren de io). Sed en Esperanto tio ial ne enradikiĝis. [Sergio Pokrovskij]
19. J. Ducloyer: Bretonio, Monato, jaro 2000a, numero 2a, p. 18a
20. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Josuo 11:2
21. -: J. S. Larsen, Monato, jaro 2002a, numero 11a, p. 6a
beloruse:
1. на поўдні ад… 2. на поўдзень ад…
ĉeĥe:
 jižně od
france:
 au sud de
germane:
 südlich von
hungare:
1. (vmi) déli részén 2. (vmitől) délre
itale:
 a sud di
katalune:
 al sud de
pole:
1. na południu 2. na południe od
ruse:
1. на юге (+ род. пад.) 2. на юг от
slovake:
 južne, na juh od

administraj notoj