9kod/o PV
9kodo
- 1.
Sistemo da signoj aŭ signaloj por prezenti mesaĝojn aŭ ordonojn:
internacia marista signalkodo;
krei specon de kodo, kiun nur ili ambaŭ povis kompreni
[1];
en 1998 estis deĉifrita la gena kodo de
tuberkulozaj mikobakterioj
[2];
QR-kodo estas du-dimensia kodo origine uzata en la japana
aŭtomobilindustrio
[3];
sepbita kodo;
[li] klarigas, kio estas signokodoj, Askio,
kodpaĝoj […]
kaj donas praktikajn konsilojn, kiel uzi Unikodon
[4].
alfabeto,
ĉifro,
signaro- 2.
-
Grupo da signoj, identiganta ion laŭ iu kodo1:
komizoj portos porteblajn skanilojn por legi strikodon, kiuj
poste interŝanĝos informojn kun la poŝtelefono de la
butikumanto pere de sekura kodo
[5];
International Standard Book Number ISBN-kodo de libro;
UEA-kodo de samideano;
serurkodo;
enmeti rajtigan kodon, kiun oni ricevas per karto antaŭe aĉetita
[6];
iom post iom la subskribon anstataŭas persona kodo
[7];
el la plurcentoj da artefaritaj planlingvoj nur kvin havas
duliteran kodon en la internacia ISO-normaro
[8].
marko,
numero,
signaturo - 3.
Programo en maŝina lingvo:
libere havebla fontkodo [...] eble malpli frape
interesas neprogramistajn uzantojn
[9].
kodo (kodekso)Rim.:
La vorto „kodo“ estas uzata kaj por la koda sistemo,
kaj por la kodita mesaĝo aŭ programo, kaj por
apartaj elementoj de la koda sistemo („la kodo
de litero“ ktp); iam tio estas ĝena, kaj imitante la anglan iuj
diras „kodigo“ por la kodosistemo; tio estas
evitinda, ĉar laŭ la gramatiko „kodigo“ havas alian
sencon (la ago igi iun aŭ ion kodi).
1.
Monato, Garvan Makaj': Komunikaĵo de Ikaro, 2015
2. Monato, Vladimir Lemelev: Danĝera malamiko revenas, 2011
3. Monato, QR-kodo, 2012
4. Monato, Anna kaj Mati Pentus: Lingvo, Interreto kaj ... alio, 2008
5. Monato, Lenio Marobin: Monujoj, adiaŭ!, 2013
6. Monato, Alberto García Fumero: Vifio - ankoraŭ defio, 2015
7. Monato, Roland Rotsaert: SEPA: la fina fazo de la enkonduko de eŭro, 2006
8. Monato, Carlo Minnaja: Interlingvo: komparo inter du solvoj, 2010
9. Monato, Franck Arnaud: Mikrosofto ektimas Linukson, 2004
2. Monato, Vladimir Lemelev: Danĝera malamiko revenas, 2011
3. Monato, QR-kodo, 2012
4. Monato, Anna kaj Mati Pentus: Lingvo, Interreto kaj ... alio, 2008
5. Monato, Lenio Marobin: Monujoj, adiaŭ!, 2013
6. Monato, Alberto García Fumero: Vifio - ankoraŭ defio, 2015
7. Monato, Roland Rotsaert: SEPA: la fina fazo de la enkonduko de eŭro, 2006
8. Monato, Carlo Minnaja: Interlingvo: komparo inter du solvoj, 2010
9. Monato, Franck Arnaud: Mikrosofto ektimas Linukson, 2004
- angle:
- code, encryption
- beloruse:
- код, кадоўка
- ĉine:
- 2. 加密 [jiāmì] 3. 代码 [dàimǎ]
- france:
- 1. code, alphabet, codage, encodage internacia marista signal~o: code international de signaux. gena ~o: code génétique. 2. code, identifiant International Standard Book Number ISBN-~o: code ISBN. 3. code
- germane:
- 1. System, Alphabet, Kode, Code 2. Kennung, Geheimtext, Kode, Code 3. Text, Kode, Code
- hispane:
- 1. código, alfabeto , codificación internacia marista signal~o: código internacional de señales marítimas. gena ~o: código genético. 2. código, identificación International Standard Book Number ISBN-~o: código ISBN. serur~o: clave. 3. código fuente
- hungare:
- internacia marista signal~o: nemzetközi jelkódex. gena ~o: genetikai kód. International Standard Book Number ISBN-~o: ISBN-kód. serur~o: zárkód.
- japane:
- 法典 [ほうてん], 符号 [ふごう], 暗号 [あんごう], コード
- katalune:
- 1. codi (sistema de signes) gena ~o: codi genètic. 2. codi International Standard Book Number ISBN-~o: codi ISBN. 3. codi (programa)
- nederlande:
- 1. code gena ~o: genetische code. 2. code International Standard Book Number ISBN-~o: ISBN-code. serur~o: cijfercode, lettercode. 3. code
- pole:
- 1. kod, kodowanie internacia marista signal~o: kod sygnałowy. gena ~o: kod genetyczny. 2. kod, identyfikator, numer 3. kod programu
- portugale:
- código
- ruse:
- 1. код, кодировка 2. код 3. код
- ukraine:
- кодекс
9kodi PIV1
(tr)
-
Prezenti per kodo1:
kodita mesaĝo;
askie kodita ĉeno;
niaj genoj, koditaj per blokoj da DNA […] sin
trovas ene de ĉiu ĉelo de nia korpo
[10];
oni volas disponigi kaj skanaĵon, bitbildon de la presita
paĝo, kiu estas fidinda kopio de la originalo, kaj tekston
konsistantan el koditaj signoj, kiu taŭgas almenaŭ por
serĉado, eĉ se ĝi enhavas multajn erarojn
[11].
ĉifri
10.
Monato, Jorge Montanari: Telomero: ĉu
rimedo kontraŭ kancero?, 2013
11. Monato, Paŭl Peeraerts: Parto 1: Survoje al iu libro-normo, 2010
11. Monato, Paŭl Peeraerts: Parto 1: Survoje al iu libro-normo, 2010
- angle:
- code, encode, encrypt
- beloruse:
- кадаваць, шыфраваць
- ĉine:
- 編碼 [biānmǎ]
- france:
- coder, encoder
- germane:
- kodieren, verschlüsseln
- hispane:
- codificar
- hungare:
- kódol
- japane:
- 符号化する [ふごうかする], エンコードする, 暗号化する [あんごうかする]
- katalune:
- codificar, xifrar
- nederlande:
- coderen
- pole:
- kodować, zakodowywać
- ruse:
- кодировать
kodado
La ago kodi:
Verkante retpaĝon, uzu tiun eblecon por kontroli la rezultojn de via kodado
[12];
Por kodado de Esperanto-literoj estas tri eblecoj:
askiigo (estas disponebla por ĉiuj, sed nekontentiga);
Latina-3 (estas bona provizora solvo …);
Unikodo estos la perfekta solvo …
[13];
12.
John Wells: Hiperteksto kaj la Tut-Tera Teksaĵo, Internacia Kongresa Universitato 1997, Adelajdo
13. Josef Vojáček: Komputiloj, Interreto, edukado, Esperanto, KAEST-1998. Terminologiaj problemoj de aplikoj de Esperanto en scienco kaj tekniko.
13. Josef Vojáček: Komputiloj, Interreto, edukado, Esperanto, KAEST-1998. Terminologiaj problemoj de aplikoj de Esperanto en scienco kaj tekniko.
- france:
- codage, encodage
- hispane:
- codificación
- hungare:
- kódolás
- katalune:
- cofificación (acció)
- ruse:
- кодирование
9kodaĵo
Grupo da signoj, prezentanta koditan informon:
En serĉesprimoj vi povas uzi diversajn specialajn kodaĵojn
[14].
- angle:
- code, encoded message
- beloruse:
- код
- germane:
- Code (Text), codierter Text
- japane:
- コード, 符号 [ふごう]
- katalune:
- codi, símbol
- pole:
- zakodowana wiadomość
- ruse:
- код
kodero
PIV2
-
En kodo1,
ĉeno da signoj el kodanta alfabeto (ekz-e punktoj kaj strekoj
en Morsa kodo, bitoj en komputilo) prezentanta signon el
kodata alfabeto (ekz-e literon, signon interpunkcian ktp):
dum jaroj kodoj kun nur 256 koderoj — do koderoj de 0
ĝis 255 — estis kutimaj
[15];
la Morsa kodo baziĝas sur la anglaj literoftecoj, pro tio
la plej mallongdaŭra kodero — unusola punkto — estas uzata
por la ege ofta litero E
[16].
signonumeroRim.: „Kodero“ estas iom misgvida, ĉar la sufikso -er kutime indikas la plej simplan, atoman komponenton. Tial rilate al la Morsa kodo ĝi devus esti punkto aŭ streko, kaj rilate al komputiloj, biton 0 aŭ 1; dum fakte temas pri kombino da tiaj eroj: 'A' = ".-" = '1000001'. [Sergio Pokrovskij]
- angle:
- code element, code point
- beloruse:
- элемэнт коду, кадон
- ĉeĥe:
- jednotlivý znak kódu
- france:
- élément de code, mot-code, codet
- germane:
- Zeichen, Codepoint
- hispane:
- elemento de código
- hungare:
- kódelem, kódszó
- katalune:
- punt de codi
- nederlande:
- codewoord
- pole:
- element kodu
- ruse:
- кодовая комбинация, кодон
- slovake:
- jednotlivý znak kódu
- ukraine:
- частина коду, кодон, триплет
kodigi
- 1.
- Igi iun aŭ ion kodi (informojn, korespondadon ktp).
- 2.
- (evitinde)
kodi
„Enigmo“ estas portebla elektromeĥanika maŝino uzata por kodigi
kaj malkodigi (t.e. „por kodi kaj malkodi“)
la informon
MD17
;
kodigi (t.e. kodi, esprimi, prezenti) pensmanierojn
en Esperanto estas multe pli facile ol en etnaj lingvoj: La
fonetika klareco de Esperanto estas granda avantaĝo
[17].
Rim.:
Ne konfuzu ĉi tiun vorton kun ĝia jura homonimo
kodigi (leĝojn), sinonimo de
kodeksigi.
17.
Monato, Marko Naoki Lins: Bruselo-Babelo:
lingvo-kulturo en Eŭropa Unio, 2003
- angle:
- 2. codify
- beloruse:
- кадыфікаваць, прадстаўляць у выглядзе коду
- ĉeĥe:
- 1. nechat zakódovat
- france:
- 2. codifier
- germane:
- 2. kodifizieren
- hispane:
- 2. cifrar, codificar
- hungare:
- 2. törvénybe foglal, kodifikál
- japane:
- 法典にまとめる [ほうてんにまとめる], 電信符号にする [でんしんふごうにする]
- katalune:
- codificar
- nederlande:
- 2. codificeren
- pole:
- 2. kodyfikować
- ruse:
- 1. заставить кодировать
- slovake:
- kodifikovať
- ukraine:
- кодифікувати, кодувати
9malkodi PIV1
(tr)
- Analizi koditaĵon por ĝin kompreni aŭ malĉifri: sciencistoj de la universitato de Vieno malkodis la „sekretan lingvon” de elefantoj [18].
18.
Monato, Evgeni Georgiev: Elefanta
komunikado malkodita, 2013
- angle:
- decode, decipher, decrypt
- beloruse:
- раскадоўваць
- ĉine:
- 解讀 [jiědú], 破譯 [pòyì], 解码 [jiěmǎ]
- france:
- décoder
- germane:
- entkodieren, entschlüsseln
- hispane:
- descifrar
- hungare:
- dekódol, kódot megfejt
- japane:
- 複号する [ふくごうする], デコードする, 解読する [かいどくする]
- katalune:
- descodificar, desxifrar
- nederlande:
- decoderen
- pole:
- odkodowywać, rozkodowywać
- ruse:
- раскодировать, декодировать
- ukraine:
- розкодовувати, розшифровувати
kodoprezento
KompLeks
-
Maniero plukodi datumon, koditan per iu kodo, uzante
alian kodon, konvenan por datumtransmeto aŭ alia celo.
Rezulte la datumo estas kodita per kompono de kodoj:
por transmeti aŭ konservi tekstojn koditajn en
Unikodo oni plej ofte uzas la kodoprezenton UTF-8;
jen kiel aspektas „Eĥoŝanĝo ĉiuĵaŭde“ en la 64-uma kodoprezento:
RcSlb8WdYW7EnW8gxIlpdcS1YcWtZGU=
[19];
la egalsigna askiigo estas do per-askia kodoprezento de
8-bitaj kodoj
[20].
Rim.: Oni nepre ne diru „kodigo“ tiusence, ĉar tia naiva paŭsado de la angla termino ne donas la bezonatan sencon en Esperanto...
- angle:
- encoding
- beloruse:
- кадоўка
- ĉeĥe:
- zakódování
- france:
- forme de codage, encodage
- germane:
- Kodierung, Kodrepräsentation
- hispane:
- codificación
- hungare:
- kódolás
- katalune:
- codificació de caràcters
- nederlande:
- codering
- pole:
- reprezentacja kodowa, kodowanie
- ruse:
- кодировка
- slovake:
- zakódovanie
kodrompisto
Iu, kiu misuzas malfortaĵojn de komputila kodo, por ŝteli
informojn, monon, damaĝi enhavon de komputiloj, aparatojn k.s.:
aresto de rusa kodrompisto suspektata pri komputilaj atakoj
kontraŭ usonaj retejoj
[21].
- angle:
- codebreaker, hacker cracker
- beloruse:
- узломшчык коду
- ĉine:
- 黑客 [hēikè], 駭客 [hàikè]
- france:
- cracker, hacker, pirate
- germane:
- Kodebrecher, Codebrecher, Hacker, Cracker
- hispane:
- cracker, hacker, pirata
- hungare:
- kódfeltörő, cracker, krekker, számítógépes kalóz
- japane:
- クラッカー
- katalune:
- pirata (informàtic), hacker
- nederlande:
- kraker
- pole:
- haker
- ruse:
- взломщик (компьютерный)
fontokodo, fontkodo
Baza kodo3 de programo, en
programlingvo legebla de homo:
la datumoj kaj la fontokodo ofte ne estas malfermitaj por esti analizataj sub lupeo
[22].
fontprogramo
22.
F. Gobbo:
AI necesigis interpretadon al Esperanto, libera folio, 2025-03-18
- beloruse:
- зыходны код, зыходная праграма
- france:
- code source, programme source
- germane:
- Quellcode
- katalune:
- codi font
morsa kodo, morskodo
Kodo, en
kiu la signoj estas prezentataj per diversaj kaj diverslongaj
kombinaĵoj de nur du bazaj signoj, ekz-e punkto kaj streko,
longa kaj mallonga ekbriloj ks.:
la informo atingis Aŭstralion telegrafe per la morsa kodo el
Britio
[23].
Morso
23.
Monato, Henry Broadbent: La unua
pafo okazis en Aŭstralio, 2014
- angle:
- morse code
- beloruse:
- азбука Морзэ, марзянка
- ĉine:
- 摩斯密码 [Mósīmìmǎ], 摩斯电码 [Mósīdiànmǎ], 摩尔斯电码 [Móěrsīdiànmǎ], 莫尔斯电码 [Mòěrsīdiànmǎ], 摩斯电码 [mósīdiànmǎ]
- france:
- code Morse, morse
- germane:
- Morsecode
- hispane:
- código morse
- hungare:
- morzeábécé
- japane:
- モールス符号 [モールスふごう]
- katalune:
- codi Morse
- nederlande:
- morsealfabet
- pole:
- alfabet Morse'a
- ruse:
- азбука Морзе, морзянка
poŝtkodo, poŝtokodo
Literoj aŭ ciferoj sisteme aranĝitaj por indiki sur
poŝtaĵoj la adresan areon:
oni tute ŝanĝis la sistemon de poŝtkodoj
en germanujo je la 1a de ĉi tiu monato
[24].
24.
G. W. Partlow: Germanaj poŝtkodoj, soc.culture.esperanto, 1993-07-19
- angle:
- postal code, zip code
- beloruse:
- паштовы індэкс
- ĉine:
- 邮政编码 [yóuzhèngbiānmǎ], 邮编 [yóubiān], 邮递区号 [yóudìqūhào]
- france:
- code postal
- germane:
- Postleitzahl, PLZ
- hispane:
- código postal
- hungare:
- (postai) irányítószám
- katalune:
- codi postal
- nederlande:
- postcode
- pole:
- kod pocztowy
- ruse:
- почтовый индекс
- svede:
- postkod
signokodo
Kodo1 uzata por
kodi la signojn2
de iu signaro:
en la plej simpla okazo ĉiu signo de signokodo havas
numeron inter 0 kaj 255, kaj oni
prezentas ĉiun signon per unu bitoko, kiu havas ĝuste tiun valoron
[25].
25.
Bertilo Wennergren: Signokodoj
- angle:
- character encoding, coded character set
- france:
- codage des caractères, jeu de caractères codés
- germane:
- Zeichenkodierung
- ruse:
- код, кодировка
strikodo PIV2 , strekkodo KompLeks
Kodo kodanta skribsignojn per paralelaj strekoj
(strioj) pli aŭ malpli dikaj, diverse interspacigataj, legebla
per kamerao kaj aparatoj:
... strikodoj presitaj sur ĉiu varo vendita
en la butikoj
[26];
strekkodoj reduktas homan eraron dum enigo aŭ registrado de
informoj, kun eraroprocento de proksimume 1 el 3 milionoj, kaj
ebligas realtempan informan aliron kaj aŭtomatigitan datumkolektadon
[27].
26.
-: semajnfino en Aylesford,
EAB Update, 2008-01 ĝis 03
27. Strekkodteknologio kaj ĝia evoluhistorio
27. Strekkodteknologio kaj ĝia evoluhistorio
- angle:
- barcode
- beloruse:
- штрых-код
- ĉeĥe:
- čárkový kód
- ĉine:
- 条形码 [tiáoxíngmǎ], 条码 [tiáomǎ]
- france:
- code-barre
- germane:
- Strichcode, Barcode
- hispane:
- código de barras
- hungare:
- vonalkód
- katalune:
- codi de barres
- nederlande:
- streepjescode
- pole:
- kod paskowy
- ruse:
- штрихкод
- slovake:
- čiarový kód
- ukraine:
- штрихкод (на етикетках товарів і т.п.)
telefonkodo
Telefona antaŭkodo por indiki la telefonan reton
de certa lando aŭ urbo:
telefona landokodo estas telefona antaŭkodo por indiki
la telefonan reton de certa lando, tiuj kodoj kutime
komenciĝas per du nuloj („00“), en pluraj telefonoj nun eblas
uzi specialan signon por tiuj du nuloj — pluson („+“) ‐ kiu
esence estas tute la sama
[28].
- angle:
- calling code
- beloruse:
- тэлефонны код
- bulgare:
- код
- germane:
- Vorwahl
- hispane:
- prefijo
- katalune:
- codi telefònic
- nederlande:
- kengetal
- pole:
- numer kierunkowy
- ruse:
- телефонный код
administraj notoj
pri
~ero:
KompLeks vastigas la biologian terminon "kodono" (SPIV) por ĝin uzi ĉi-sence.
[MB]
pri
~oprezento:
Mi ne komprenas, kial la difino aludas al "plukodado": oni ja foje
bezonas plukodi (kodi koditajxon), sed oni por tio tutsimple uzas
duan kodon. La eventuala distingo inter "kodoprezento" kaj "kodo 1",
same kiel inter la anglaj "code" kaj "encoding" (se oni ekskluzivas
ties agan sencon: kodado), estas tre malgranda: la unua aludas al la
maniero kodi, dum la dua prezentas la sistemon, laux kiu oni kodas...
Sxajnas al mi, ke oni povus diri "kodo"
preskaux cxie, aux "kodadmaniero", se ial necesus emfazi la nuancon.
[MB]
PS: "Kompono" en la difino ne estas difinita. Por cxi tiu matematika
senco REVO uzas "kunligo". "Transmeti" kaj "transmeto" ekzistas en
KompLeks, sed ne en REVO.