^*scienc/o ^UV

1.

Sistema tutaĵo da konoj bazita sur metoda racia esploro kaj celanta eltrovon de la leĝoj de la naturo: la scienco kaj tekniko faris grandegajn progresojn [1]; nia vivo estas mallonga, kaj la scienco estas vasta [2]; tiaj instruoj […] ne kontraŭparolas al la scienco [3]; scienco havas semon enuan, sed frukton bonĝuan ^PrV ; sciencon oni ne mendas, klerecon oni ne vendas ^PrV .

2.

Ekzakta, preciza kaj metoda kono pri iu difinita fako³: fiziko estas la nomo de la scienco mem [4]; sciencoj naturaj ^Marta ; la akademio de sciencoj en Kopenhago [5]; profesoro de botaniko […] pririgardis la kreskaĵon, gustumis ĝin, sed pri ĝi nenio estis dirita en lia scienco pri kreskaĵoj [6]. scienco ¹

Rilata al scienco: sciencaj metodoj [7]; scienca nomenklaturo ^Marta ; fari sciencajn eksperimentojn kaj observojn ^Marta ; pritraktado de sciencaj demandoj [8]; la profesoro de botaniko skribis sciencan verkon [9]; ni turnas nin al diversaj sciencaj societoj kaj kongresoj [10].

Profesia scienculo, kutime oficanta en universitato, esplorinstituto, eksperimentanta, publikiganta proprajn eltrovojn pri sia fako ktp: la sciencisto antaŭeniris en la elmontron de sia tezo [11]; [en la] internacia lingvista kongreso […] partoprenis multaj sciencistoj el diversaj landoj [12]; religi-sciencisto [13]; germana komunik-sciencisto esploris amaskomunikilojn laŭ uzado de fontoj kaj konstatis, ke en 85 elcentoj de ĉiuj kontrolitaj kontribuaĵoj la aŭtoroj bazis sin sur nur unu fonto, kiun ili ne kontrolis [14]; tion pensas kelkaj pseŭdo-sciencistoj [15]; laŭ kalkuloj de sciencistoj, por formiĝo de unu milimetro da kristalo, necesas 30 000 jaroj [16]; usonaj kaj koreaj sciencistoj enketis pri la influo de aermalpuraĵoj sur la pezon de koreaj beboj [17].

Esploranto pri fenomenoj de iu fako, pri ties devenoj, evoluoj kaj klarigoj: la fondintoj kunvokis al Parizo komitaton de scienculoj diverslandaj ^VivZam ; li estis lerta scienculo koncerne la instruon de Moseo [18]; homoj, apartenantaj al la pli bonstataj klasoj, maristoj, Kopenhagaj burĝoj kaj ankaŭ kelke da scienculoj sidis en vigla interparolado ĉe siaj kruĉetoj [19]; apogis lin […] hungaraj aktoroj, sportistoj kaj scienculoj [20]; ne demandu scienculon, demandu spertulon ^PrV .

Ŝajniganta sin scienca, trompe scienca: alteflugaj kvazaŭ-sciencaj frazoj [21]; senenhava pseŭdo-scienca babilado [22]. esotera, mistika

Iu el la sciencoj, kiuj havas la homon kiel studobjekton: historio, psiĥologio, medicino..., kontraste al natursciencoj: konsiderante la freŝan historion de la homsciencoj, kuriozas ke ili ĉiuj disiĝis de la filozofio ekde ĉirkaŭ du jarcentoj por krei propran metodon kaj dokumentaron [23].

Scienco okupiĝanta pri la reprezentado kaj prilaborado de informo kaj scio en naturaj kaj teĥnikaj sistemoj: ŝia origina studfako estas informscienco, bibliotekscienco kaj aplikita lingvistiko [24]. informatiko

1.

(Uzata ununombre.) Tuto da scioj kaj studoj pri la naturo, kontraste al teologio, sciencoj pri la socio kaj homo.

a)

Historie (ĝis la mezo de la 19ª jc), tiu stato de la esploroj pri la naturo, kiam ankoraŭ ne klare apartiĝis specialaj sciencoj pri diversaj aspektoj de la naturo: Kun lia alveno (de Karlo Linneo) la naturscienco faris gigantan paŝon [25]; tiu penso … kiu laŭ mia opinio estas alvokita kaŭzi por la historia scienco la saman progreson, kiun la teorio de Darvino kaŭzis por la naturscienco [26].

b)

Studobjekto en la elementa aŭ meza lernejo, prezentanta sciojn pri la naturo el diversaj naturaj sciencoj: André Cherpillod (1930) estas emerita mezlerneja instruisto pri naturscienco ^Esperanto .

2.

Iu el la sciencoj, kiuj studas aspektojn de la ekstera, natura mondo, kontraste al homsciencoj: eble vi laboris almenaŭ iom en sciencoj naturaj ^Marta ? svarmas popularsciencaj revuoj pritraktantaj la problemojn de kosmovojaĝoj, de la tekniko kaj de la natursciencoj ĝenerale [27].

Iu el la sciencoj kiuj studas aspektojn de la ekstera, natura mondo, kontraste al la socisciencoj kaj la homsciencoj: eble vi laboris almenaŭ iom en sciencoj naturaj? ^Marta Izabela Textorisová intense studis naturajn sciencojn — botanikon, speleologion, astronomion kaj mineralogion [28].

Fakulo pri naturscienco: Charles Darwin, natursciencisto, kreinto de la evoluismo [29]; la baza duelementa metodo, kiun la fama sveda natursciencisto Carl Linnæus iniciatis en la 18a jarcento, estas konservata [30]; la hispana natursciencisto Vicente Inglada-Ors […] multe tradukis kaj aktivis prilingve [31];

Iu el la sciencoj, kiuj studas homajn sociojn: sociologio, etnologio kaj ceteraj: docentoj […] apartenantaj al tri ĉefaj branĉoj: sociaj sciencoj kaj filozofio, naturaj sciencoj, literaturo kaj arto [32]; anstataŭ serĉi la universalon en biologia naturo, lastatempa humanisma turno en la sociaj sciencoj kaj homstudoj fokusiĝas sur tio kion dividas ĉiuj homoj ĉirkaŭ la terglobo [33]; Lidia Ligęza, filologino […] magistriĝis pri sociaj sciencoj en AIS [34]; en socisciencoj krom kvanta metodologio ekzistas kvalita metodologio, kaj moderna tendenco baziĝas sur ĝusta uzo de ambaŭ [35].

Iu el la sciencoj, kiuj studas la planedon tero: meteorologio, geografio, geologio, sismologio kaj aliaj: meteologio estas terscienco, kiu studas la atmosferajn fenomenojn [36].

Tiu parto de meteorologio, kiu esploras la veteron: tiuj homoj […] ne timis entrepreni tiajn marveturadojn! pri geografio, pri veterscienco ili preskaŭ nenion sciis [37].