fuĝ/i

fuĝi

(x)

: Forkuri por sin savi de reala aŭ imagita danĝero: la sango fluis al lia kapo kaj […] kure li fuĝis de tie ^LGA; forlasinte la aŭtomobilon, ili fuĝas strateton ^Metrop; ĉiuminute preta fuĝi ^Metrop; kelkaj aŭtoj ĉirkaŭumis ilin tiel, ke neniu povis fuĝi ^VaK; ili laboris sur la sovetia flanko kun ia scienca brigado, kaj decidis fuĝi al Norvegio ^CKv; (figure) ŝi fuĝis (retirigis) al siaj libroj ^KKr; (figure) pli malproksimen fuĝos la oratoro de kiu ajn konkreta morala dogmaro ^Ret. sin forsavi, rifuĝi

angle:: flee
beloruse:: уцякаць (ад пагрозы)
ĉine:: 逃难 [táonàn], 逃窜 [táocuàn], 逃 [táo], 逃离 [táolí], 逃奔 [táobèn], 逃亡 [táowáng], 生笋 [shēngsǔn], 飛走 [fēizǒu], 避 [bì], 逋 [bū], 逃走 [táozǒu], 溜走 [liūzǒu], 逃避 [táobì]
france:: fuir
germane:: fliehen, flüchten
hispane:: fugar
hungare:: (el)menekül
japane:: 逃げる [にげる], 逃走する [とうそうする], 逃亡する [とうぼうする], 逃避する [とうひする]
katalune:: fugir
nederlande:: vluchten
perse:: گریختن، فرار کردن
pole:: uciec, czmychać, zwiewać, wymykać się
portugale:: fugir, escapar, evadir-se, escapulir
ruse:: убежать, спастись бегством
ukraine:: тікати, утікати, рятуватися втечею

: La ago de iu, kiu fuĝas, aŭ la stato de fuĝado: [li] parolis pri […] sia fuĝo el la ĉefurbo de la filistra ordo ^LGA; romano […] pri la fuĝo el siberia militkaptitejo ^EeP; turmentega morto […] atendis min, kaj kiun mi povis eviti per nenio alia ol la nokta fuĝo ^MortulŜip. rifuĝo

: Loko al kiu oni fuĝis, rifuĝejo: torĉoj balanciĝis tien kaj reen […], bonŝance, ilia fuĝejo ne estis malkovrita [1].

1. Anna Löwenstein: La ŝtona urbo, Britujo

: Inklina, preta fuĝi: li volis eviti provokon, […] prezenti sin kiel humila servisto, sed tio […] donis ian rigardon de fuĝemo al liaj okuloj [2]; Stockburger volas montri la „nestabilecon, fuĝemon kaj neegalecon de valoroj ekonomie determinatajn“ [3].

2. trad. Ferenc Szilágyi: Vespera ruĝo anoncas ventegon, Ivar Lo-Johansson
3. Monato, Walter Klag: Mono el ora kolono, 2014

: Iu, kiu fuĝis: la aliaj sklavoj esprimis kompaton al tiuj fuĝintoj, kiuj estis mistraktitaj [4]; i ni ankoraŭ hodiaŭ havus centmilojn da Kosovo-albanaj fuĝintoj en tuta Eŭropo [5].

4. Anna Löwenstein: La ŝtona urbo, Al Romo
5. Monato, Luciano Ortelli: Celtrafa milito

: Sukcese fuĝi for de iu situacio; eskapi: li forfuĝis de sia propra edziĝfesto en tiu fatala momento [6]; ne videblis flanka strato en kiun elfuĝi kaj ne eblis retroiri sen veki suspekton [7]; mi sentas min devigita forfuĝi el la konfuzo [8]; mi provas kapti ideon, memoron, kaj ĝi konstante forfuĝas [9]; mia demando […] senpripense elfuĝis el mia buŝo, kvazaŭ el kaĝo [10].

6. B. Traven, trad. Hans Georg Kaiser: Mortula Ŝipo, Rakonto de usona maristo, Ĉapitro 21
7. Diversaj aŭtoroj: Kontakto 2011-2019, Moderna Drogo
8. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Turgardisto Ole
9. Johán Valano: Ĉu rakonti novele?, La fantoma bovino
10. Spomenka Štimec: Ombro sur interna pejzaĝo, Ombro sur interna pejzaĝo

: Homo, kiu forlasis sian partion por transiri en alian: 4,6 milionoj da transfuĝintoj […] pasis antaŭ 1989 de GDR al FRG ^MD05 transkurinto, defalinto