tradukoj: be ca cs de en es fr pl pt ru sk tp

*ekzist/i

*ekzistiTEZ

(ntr)
Reale kaj fakte esti: mi pensas, do mi ekzistas; homoj ne ĉiam ekzistis; socio ne povus ekzisti sen leĝoj; tiu monumento ne ekzistas plu; ne ekzistas honoro sen laboro PrV; nia societo ne vivas, ĝi nur ekzistas (t.e. ĝi nur vegetas, oni ne povas diri pri ĝia stato ion pli interesan).

Rim.: Inter „esti1 “ kaj „ekzisti“ ne eblas indiki klaran sencan diferencon; tamen „esti“ havas la funkciojn de helpverbo, kiujn „ekzisti“ ricevas nur per misuzo. Aliflanke, en la frazo tiu lando longe ekzistis sen skribita konstitucio „ekzistis“ aperas kiel plensenca verbo, sinonima kun „vivis“; dum en tiu lando longe estis sen skribita konstitucio „estis“ helpverbe enkondukas staton (kia estis la lando? ‐ senkonstitucia). La tradicia formo de la Hamleta demando: Ĉu esti aŭ ne esti? estas escepto sankciita de la tradicio; pli konvenan uzon por „esti“ prezentus la demando: Ĉu esti aŭ ŝajni? (t.e. ĉu esti ia pli gravas ol ŝajni tia?) [S. Pokrovskij]

ekzistado

1.TEZ
Stato de tio, kio ekzistas: ni ricevis la ekzistadon de niaj gepatroj; nei la ekzistadon de komploto; la neekzistado de neŭtrala lingvo, religia kaj morala fundamento ĝis nun faris ĉian reciprokan fratiĝadon ne ebla [1]; doni signojn de sia ekzistado [2]; momentojn de profunda senespero, pri kies ekzistado eĉ ne scias ordinara homo [3]; ŝi komencis diveni la ekzistadon de aferoj teruraj, tamen ŝi ne tremis Marta .
2.TEZ
Vivo de l' homo, precipe el la perspektivo de ĝiaj bazaj bezonoj kaj kondiĉoj kaj la peno vivteni sin: esti sen rimedoj por ekzistado; malglora ekzistado; laboristino, kiu devas akiradi ekzistadon por si kaj por aliaj [familianoj] Marta ; treni sian senesperan ekzistadon Marta ; ŝi videble sentis la en ĉiu homo denature troviĝantan deziron eltiri sin el mizero kaj la al ĉiu homo apartenantan rajton plibonigi kaj plialtigi sian ekzistadon Marta ; li rememoris sian tutan ekzistadon: la laborojn, danĝerojn, esperojn kaj ambiciojn, kaj ĉio ŝajnis al li bagatelo [4]; li estas sana, gaja, ĝoje laboras kaj ĝuas sian ekzistadon [5].

ekzistismo, ekzistadismoTEZ Vikipedio

FIL Doktrino, laŭ kiu la homo, kies ekzisto estas komence preskaŭ nur metafizika, kreas sin mem per la elekto inter la diversaj eblaj agoj kaj per la plenumado de tiuj agoj: por tiu skolo, ekzisto antaŭas esencon; liaj poemoj montras idearojn de ekzistisma literaturo [6]; laŭ la ekzistismo ĉiu homo devas fronti al bazaj problemoj kaj temoj [7]. SIN:ekzistencialismo

ekzistaĵo

1.TEZ
Estaĵo: ĉiu viva ekzistaĵo [8]; [eble vi aŭdis, ke] lingvo ne povas esti kreita en kabineto, kiel viva ekzistaĵo ne povas esti kreita en la retorto de ĥemiisto EE .
2.TEZ
Estulo, vivulo: vi, kompatinda ekzistaĵo, triviale naskita sur tiu sama tero, sur kiu naskiĝas ĉiuj niaj infanoj Marta ; tie estis tre multe da ekzistaĵoj, ĉiuj estis el tiu speco, kiun ni nomas homoj, sed ili aspektis tute alie ol ni [9]; la homoj, kiuj batalas kontraŭ vi, fariĝos neniaĵo kaj neekzistaĵo [10].

ekzistorajto

1.
La rajto ekzisti: tiuj derviŝoj kaj aliaj ne plu havas laŭleĝan ekzistorajton en Turkio; pri la ekzistorajto de homaro, kiu naskis ŝtatestrojn kiel Hitler [11].
2.TEZ
Ekzistokialo: la ekzistorajto de Esperanto estas ĝuste tio, ke ĝi ebligas kontakton kaj interkompreniĝon inter homoj diverslandaj kaj diverslingvaj [12].

ekzistokialo, ekzistotialoTEZ

Celo praviganta ekziston de iu afero, socia fenomeno ktp: aperis burokratia aparato, dominita jam de la komenco de subtenantoj de Jozefo Stalin, kies ekzistokialo estis la montrado de la neceso defendi la atingojn de la revolucio kontraŭ atakoj de klasmalamikaj elementoj [13]; servi la homaron estu la ekzistotialo tiom de la individua vivo kiom de la socia organizado [14].

tradukoj

anglaj

~i: exist.

belorusaj

~i: існаваць; ~ado: існаваньне; ~ismo, : экзыстэнцыялізм; ~aĵo: істота (жывая) ; ~orajto 1.: права на існаваньне; ~okialo, : падстава для існаваньня.

ĉeĥaj

~i: existovat; ~i: existovat, být; ~ado: bytí, existence, jsoucno, jsoucnost; ~ismo, : existencionalismus; ~orajto: právo na existenci.

francaj

~i: exister, avoir (il y a); ~ado: existence; ~ismo, : existentialisme; ~aĵo: créature, être.

germanaj

~i: existieren, geben , sein; ~ado: Dasein, Existenz; ~aĵo: Wesen, Geschöpf.

hispanaj

~i: existir; ~ado: existencia; ~ismo, : existencialismo.

katalunaj

~i: existir; ~ado: existència; ~ismo, : existencialisme; ~aĵo: ésser, ésser viu; ~orajto: dret a existir, dret d'existència; ~okialo, : raó de ser (d'ésser).

polaj

~i: istnieć; ~ado 1.: istnienie; ~ado 2.: istnienie; ~ismo, : egzystencjalizm; ~aĵo: istnienie; ~orajto 1.: prawo do istnienia; ~okialo, : powód istnienia, przyczyna istnienia.

portugalaj

~i: existir, haver (impessoal); ~ado: existência; ~ismo, : existencialismo.

rusaj

~i: существовать ; ~ado: существование; ~ismo, : экзистенциализм; ~aĵo: существо; ~orajto 1.: право на существование; ~okialo, : разумное основание.

slovakaj

~i: byť, existovať; ~ado: bytie, existencia; ~ismo, : existencionalismus; ~orajto: právo na existenciu.

tokiponaj

~i: lon.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Homaranismo, Nefermita letero al s-ro de Beaufront.
2. L. L. Zamenhof: Homaranismo, Dogmoj de Hilelismo
3. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro VII
4. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro XIV
5. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, La vivolongo
6. A. Banhatti: Diras Tuka, [vidita en 2007-03]
7. Vikipedio, Ekzistadismo
8. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 9:16
9. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Galoŝoj de feliĉo
10. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jesaja 41:12
11. M. Evlogieva: Bunta abundo, Monato
12. W. Auld: Mitoj kaj faktoj pri Esperanto, Nova Esperanta Krestomatio, 1991, p. 266.
13. P. Zięba: Enkonduko en la analizon de la bolŝevisma formacio , LEA/G-MAGAZINO, n-ro 28 (4:1999)
14. Mesaĝo de la Universala Domo de Justeco, Bahaa Monda Centro, La 23an de januaro 1995

~okialo, : Mankas verkindiko en fonto.


[^Revo] [ekzist.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.30 2017/03/27 20:10:30 ]