*tia

*tia

1.
Montra adjektivo esprimanta la kvaliton kaj signifanta „de tiu kvalito, grado, naturo, speco“: la stato de l' afero estas tia [1]; mia plano estas tia [2]; kion li farus en tia okazo? [3] mi ne amas tiajn parolojn [4]; li ĝuste tian vidon havis, kiam li en kolero sian pezan glavon en la glacion batis [5]; en tia aŭ alia formo [6]; kio kaŭzis tian grandan ribelon? [7]; ne skribu al mi tiajn (tiel) longajn leterojn [8]; ĉu ne estus al vi agrable havi tian saman kapablon? [9]; ili […] ridas en tiaj lokoj, kie estis nenio ridinda [10].
2.
Ekkria samsenca adj.: tia homo mortis!
3.
Korelativa samsenca adjektivo uzata kiel antaŭaĵo al kiakiel kaj montranta komparon pri kvalito: ĉiu esperantisto povas havi tiajn konvinkojn aŭ fari tiajn agojn, kiajn li volas [11]; mi prenos la robon tian, kia ĝi estas; kia patro tia filo; kia ago, tia pago PrV ; kia naskiĝis, tia grandiĝis PrV ; kun kiu vi kuniĝas, tia vi fariĝas PrV ; tiaj, kiel mi ne atakas are unu homon [12]; la uzado de la artikolo estas tia sama kiel en la aliaj lingvoj [13]; li ne estas tia persono, kiu permesus al si tion; spegulon tian, kie vi ekvidos [14].
4.
Montra adjektiva pronomo referencanta antaŭan adjektivon: por ke lingvo estu tutmonda, ne sufiĉas nomi ĝin tia [15]; la tuta familio sentis sin feliĉa, kaj tia ĝi efektive estis [16]; mi volas aĉeti freŝajn fruktojn, sed vi ne havas tiajn (t.e. freŝajn) [17].
5.
Montra adjektiva pronomo referencanta antaŭan substantivon kun nedifina determino: la sinjoro estas nobelo kaj vi ne estas tia [18]; al la sufiksoj estas donita la signifo de memstaraj vortoj kaj kiel tiaj ili estas lokitaj en la vortaro [19]; vane vi serĉas pinglon, en la tuta domo ne troviĝas tia [20].
Rim.: Kp la malsamajn determinojn (nedifinan kaj difinan) de la tabelvorta apero de la nomo en la frazoj: vi opinias min profesoro, sed mi ne estas tia (nenia ajn, nedifina determino) — vi opinias min la profesoro, sed mi ne estas tiu3 (mi ne estas li, mi ne estas tiu konkreta profesoro).
1. William Shakespeare, trad. L. L. Zamenhof: Hamleto, Reĝido de Danujo, akto 2, sceno 2
2. William Shakespeare, trad. L. L. Zamenhof: Hamleto, Reĝido de Danujo, akto 2, sceno 1
3. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, ĉapitro 17a
4. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Dua Kongreso Esperantista en Genève en la 28a de aŭgusto 1906
5. William Shakespeare, trad. L. L. Zamenhof: Hamleto, Reĝido de Danujo, akto 1, sceno 1
6. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Sepa Kongreso Esperantista en Antwerpen en la 21a de aŭgusto 1911
7. William Shakespeare, trad. L. L. Zamenhof: Hamleto, Reĝido de Danujo, akto 4, sceno 5
8. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 18
9. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 17
10. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Bona humoro
11. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Tria Kongreso Esperantista en Cambridge en la 12a de aŭgusto 1907
12. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, ĉapitro 11a
13. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 6, artikoloj pri esperanto, plena gramatiko de esperanto, regulo 1a
14. William Shakespeare, trad. L. L. Zamenhof: Hamleto, Reĝido de Danujo, akto 3, sceno 4
15. Zamenhof tr. Ŝirjaev: Enciklopedio de Esperanto, La moto de la „Unua Libro de Esperanto“ tradukita en la tiutitola artikolo
16. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Feliĉa familio
17. Kálmán Kalocsay: Waringhien Gaston: Plena Analiza Gramatiko de Esperanto, §53.C.1
18. Moliero, tr. Zamenhof: Georgo Dandin, 1:8
19. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 6, artikoloj pri esperanto, el la unua libro de la lingvo esperanto, 1
20. Kálmán Kalocsay: Waringhien Gaston: Plena Analiza Gramatiko de Esperanto, §53.C.2
afrikanse:
 sodanige
albane:
 i tillë
amhare:
 እንደዚህ
arabe:
 مثل
armene:
 այդպիսի
azerbajĝane:
 belə
beloruse:
 такі
bengale:
 এমন
birme:
 ထိုကဲ့သို့သော
bosne:
 kao što
ĉeĥe:
 takový
dane:
 sådan
estone:
 selline
eŭske:
 hala nola,
filipine:
 tulad
france:
 tel, autant (quantité), si (comparaison)
galege:
 tales
germane:
 so, solcherart, so beschaffen
guĝarate:
 જેમ કે
haitie:
 sa yo
haŭse:
 irin
hinde:
 ऐसा
hungare:
 ilyen, olyan
igbe:
 dị
indonezie:
 semacam itu
irlande:
 den sórt sin a
islande:
 svo
japane:
 そのような
jave:
 kayata
jide:
 אַזאַ
jorube:
 iru
kanare:
 ಇಂತಹ
kartvele:
 ასეთი
katalune:
 així, d'eixa (d'aquella, de tal) mena
kazaĥe:
 сондай
kimre:
 fath
kirgize:
 ушундай
kmere:
 ដូច
koree:
 이러한
korsike:
 tali
kose:
 ezifana
kroate:
 kao što
kurde:
 yên wisa
latine:
 talis
latve:
 piemēram
laŭe:
 ເຊັ່ນ:
litove:
 toks
makedone:
 како
malagase:
 toy izany
malaje:
 seperti
malajalame:
 അത്തരം
malte:
 bħal
maorie:
 i taua
marate:
 अशा
monge:
 xws
mongole:
 зэрэг
nederlande:
 zodanig, zulk, zo'n
nepale:
 यस्तो
njanĝe:
 oterowo
okcidentfrise:
 sok
panĝabe:
 ਅਜਿਹੇ
paŝtue:
 ډول
pole:
 taki {l.poj. r.m.}, taka {l.poj. r.ż.}, tacy {l.mn. r.m.}, takie {l.mn. r.ż.}, takowy (przest.) {l.poj. r.m.}, takowa (przest.) {l.poj. r.ż.}, takowi (przest.) {l.mn. r.m.}, takowe (przest.) {l.mn. r.ż.}
ruande:
 nkibyo
rumane:
 de acolo (directia, locul)
ruse:
 такой 5. таковой
samoe:
 e pei
sinde:
 اهڙي
sinhale:
 එවැනි
skotgaele:
 leithid
slovake:
 takýto
slovene:
 kot
somale:
 noocaas ah
ŝone:
 vakadaro
sote:
 joalo
sunde:
 siga
svahile:
 kama
taĝike:
 монанди
taje:
 เช่นนั้น, แบบนั้น, อย่างนั้น
tamile:
 போன்ற
tatare:
 Мондый
telugue:
 ఇటువంటి
ukraine:
 таких
urdue:
 اس طرح
uzbeke:
 bunday
vjetname:
 như vậy
zulue:
 enjalo

tiaaĵo, tiaĵo

Io tia: kial vi volas fari tiaaĵon? [21]; kontraŭ tiaĵoj la poetoj protestas kaj plendas [22]; oni ofte mem rimarkas tiaĵon nur kiam aliaj homoj ĝin rimarkigas [23] ; kiam ŝi diras tiaĵojn, mi estas certa ke ŝia cerbo iel difektiĝis kaj misfunkcias [24] .
Rim.: En la Fundamento tia aperas kiel regule formita, neradika tabelvorto. La neregula „derivaĵo“ tiaĵo estas tamen uzata de pluraj aŭtoroj. Vidu la rimarkon ĉe neniigi.
21. Monato, Den Drown: Elektoj, 2003
22. Monato, Garvan Makaj: Inspira antologio, 2008
23. Mary Webb, trad. Grace Kirkwood: Veneno kara, libro 1a, ĉapitro 7a
24. L. Frank Baum, trad. Donald Broadribb: La Miksĉifona Knabino de Oz, ĉapitro 20a
beloruse:
 нешта такое
france:
 telle chose
germane:
 sowas, so etwas, ein solches, ein so beschaffenes, derartiges
hungare:
 ilyen dolog, hasonló dolog
katalune:
 cosa tal
nederlande:
 zoiets, iets dergelijks
pole:
 coś takiego (podobnego), cosik
ruse:
 что-то такое, что-то в этом роде
ukraine:
 таке, це (у знач. ім.)

samtia[25]

Tute, ĉiurilate simila: Cetere, samtia estis ankaŭ mia patro mem: maldika, altstatura, severmiena grandsinjoro [26].
25. B. Kondratjev: Granda vortaro Esperanto-rusa
26. Valdemar Vinař: La skandalo pro Jozefo
angle:
 even
pole:
 taki sam
ruse:
 такой же

administraj notoj