* -ebl/

I.

-ebl

Sufikso montranta, ke io povas esti farata (pasiva kapablo, „taŭga por esti ‐ata“), kaj kiun do oni normale aldonas nur al radikoj transitivaj: vitro estas travidebla DL ; ŝia haŭto estis delikata kaj travidebla FK ; post kelkaj paŝoj la sinjorinoj ne estis [plu] videblaj FK ; manĝebla greno [1]; semebla [2]; manĝeblaĵo [3]; ili venis en landon loĝeblan [4]; nealirebla loko [5]; [la kampo] ne estos plu elaĉetebla [6]; ŝtonoj enkadrigeblaj [7]; li faris en la domo fenestrojn fermeblajn kaj kovreblajn [8]; la infektaĵo fariĝis malpli rimarkebla kaj ĝi ne disvastiĝis [9]; nekalkulebla kvanto [10]; tempo nememorebla PrV ; tuso kaj amo ne estas kaŝeblaj PrV ; (figure) palpebla mallumo [11]; kie ne estas konsileble, tie ne estas helpeble PrV .
angle:
-able, -ible
germane:
-bar
hebree:
בר-, שניתן ל- \נתן\
hispane:
-able, -ible
hungare:
-hat, -het
portugale:
-ável, -ével, -ível
svede:
-bar
II.
Samsignifa memstare uzata vortero:

ebla  

Povanta esti, okazi: en ĉi tiu tempo tio ŝajnas ne ebla [12]; ĉio estas ebla ĉe Dio [13]; [ili] diskutas pri […] ia ebla milito [14]; mi faros nenion, se tio estos ebla al mi [15]; [ŝi] kuris rapide, kiel tio estas ebla por ordinara homo [16]; kiamaniere ĉi tiu tuta feliĉego estas ebla kaj imagebla [17]! frateco inter la popoloj en la praktiko estas plene ebla [18].
angle:
possible
beloruse:
магчымы
ĉeĥe:
možný, pasivní možnost
france:
possible
germane:
möglich
hebree:
אפשרי
hispane:
posible
hungare:
lehetséges, lehető
nederlande:
mogelijk
pole:
możliwy
ruse:
возможный
slovake:
možný
svede:
möjlig

ebli

Esti ebla: fuĝo ne plu eblis MortulŜip ; ne eblas servi al du sinjoroj IK ; Dio! ĉu eblas nomi ĉambro ĉi tiun kaĝeton IK ? malsaton eblas pli malpli elporti, sed soifon ne [19].
angle:
be possible
nederlande:
mogelijk zijn

ebligi  

(tr)
Igi ebla: estas agrablege havi generan nomon, kiu ebligas la eniron en la plej eminentajn familiojn Fab3 ; la koloro de la haŭto, ebliganta distingi aŭtoĥtonon de fremdulo, pli multe helpis konservi la nacian unuecon, ol la religio [20]; tiuj ĉi naivaj kontraŭparoloj estis rigardataj kiel veroj, ne ebligantaj ian dubon EE ; lia bonega scio de l' hebrea lingvo lin ebligis majstre zorgi pri la Biblio VivZam ; mi renkontis ĉi tie la kronprincon, kiu neebligis miajn planojn [21]; tiu elektra frapo en la koron malebligas al ni por ĉiam la pluan uzadon de nia korpo [22]. VD:permesi.
angle:
enable
beloruse:
рабіць магчымым
ĉeĥe:
dopřát, umožnit, umožňovat
france:
permettre (rendre possible) ne~igi: empêcher (rendre impossible), interdire (rendre impossible)
germane:
ermöglichen
hebree:
לאפשר
hispane:
posibilitar, hacer posible
hungare:
lehetővé tesz
nederlande:
mogelijk maken
pole:
umożliwiać, udostępniać, uprzystępniać
ruse:
сделать возможным
slovake:
umožniť
svede:
möjliggöra
tokipone:
ken

*eble [23]  

Eventuale, okazeble, povas esti ke: eble mi havos infanojn [24]; eble mi mortos pro ŝi [25]; eble li akceptos min favore [26]; mi blinde pafos, eble trafos PrV ; faru hodiaŭ, kion vi povas ― morgaŭ vi eble okazon ne trovos PrV .
angle:
possibly, maybe, perhaps
beloruse:
магчыма
ĉeĥe:
asi (snad), možno, možná
france:
peut-être
germane:
vielleicht, möglicherweise
hebree:
אולי, יתכן
hispane:
posiblemente, quizá
hungare:
talán
katalune:
potser
nederlande:
misschien
okcitane:
benlèu
pole:
może, być może, możliwe, chyba, przypuszczalnie, możliwie
ruse:
возможно
slovake:
azda, hádam, možno
svede:
möjligen, kanske
volapuke:
ba

ebleco

La eco esti ebla: ni lasos por kelka tempo flanke la demandon pri la ebleco aŭ neebleco de la enkonduko de lingvo internacia [27]. argumentoj, kiuj penadis pruvi la eblecon de tio, pri kio ĉiuj ja scias, ke ĝi estas neebla EE ; la ebleco mem kuiri supon el kolbasaj bastonetoj ŝajnis al ili tiel nekomprenebla penso [28]; ĉu oni tiel povos ankoraŭ dubi la eblecon de tiu ĉi sistemo? FK ?
angle:
possibility
ĉeĥe:
možnost
hebree:
אפשרות
hispane:
posibilidad
nederlande:
het mogelijk zijn
pole:
możliwość, możność
ruse:
возможность
slovake:
možnosť

eblo  

Io kio povas okazi, io kion oni povas profiti: ŝajnas, ke respondi tiun ĉi demandon ekzistas nenia eblo [29]; lingvo neŭtrale homa, kiu […] donus al la homoj de malsamaj nacioj la eblon kompreniĝadi inter si [30]; alia eblo estas ke la angla aŭ iu varianto aŭ piĝina ĵargono de ĝi ja farigos la internacia komunikilo [31]; deverbaj substantivoj ofte povas montri egale aŭ la agon aŭ rezulton de la ago […] la du lastaj ekzemploj […] ilustras la unuan eblon [32]. VD:okazo2
29. L. L. Zamenhof: Esenco kaj Estonteco, ĉap. 6a
30. La Bulonja Deklaracio
31. Amri Wandel: Esperanto kiel internacia lingvo en la ombro de la angla, Aktoj de la 33-a Esperantologia Konferenco en la 95-a Universala Kongreso de Esperanto, Havano, 2010
32. Pri la refleksivo, Aktoj de la Akademio II, 1968.
angle:
possibility
beloruse:
магчымасьць
ĉeĥe:
možnost
france:
possibilité
germane:
Möglichkeit
hebree:
אפשרות
hispane:
posibilidad
hungare:
lehetőség
nederlande:
mogelijkheid
pole:
możliwość
ruse:
возможность
slovake:
možnosť
svede:
möjlighet

laŭeble  

Laŭ la ebloj; se prezentiĝas eblo: mi enprofundiĝas en la valetojn, en la arbarojn, por laŭeble eskapi la rememoron pri la homoj kaj la trafojn de la maliculoj [33]; popolpartioj […] volas ligi al si laŭeble grandan nombron da civitanoj [34]; klopodi laŭeble urĝe rekonkeri la perditan tempon [35]; kelkaj esperantistoj laŭeble helpis lin, ĝis li trovis laboron [36]. VD:kiel eble plej
angle:
as far as possible
beloruse:
па магчымасьці
france:
autant que possible
germane:
möglichst
hebree:
ככל האפשר
hispane:
tanto como sea posible
hungare:
lehetőleg
nederlande:
indien mogelijk
pole:
o ile to możliwe, według możliwości
ruse:
по возможности

neebla

Ne povanta esti, ne povanta okazi: nenio estos neebla por vi [37]; ĉe Dio nenio estas neebla [38]; li staris tiel pli ol duonon da horo, en sintenado tute neebla por ordinara homo [39]; oni ofte imagas, ke afero estas neebla, ĉar oni ne scias, kiel komenci [40].
angle:
impossible
beloruse:
немагчымы
ĉeĥe:
nemožný
france:
impossible
germane:
unmöglich
hebree:
בלתי אפשרי
hispane:
imposible
hungare:
lehetetlen
nederlande:
onmogelijk
pole:
niemożliwy
slovake:
nemožný

neeblaĵo

Afero imagebla, sed kiu ne povas okazi aŭ esti: la solvon de tiu problemo ili rigardis kiel absolutan neeblaĵon [41]; mi en la brakoj tenis neeblaĵon Ifigenio ; mia prudento […] protestas kontraŭ tiuj multaj neeblaĵoj, kiujn vi al mi montras Marta .
41. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Kion la unua knabino vidis kaj lernis dum la vojaĝo
angle:
impossibility
france:
impossibilité (chose impossible)
germane:
Unmöglichkeit
hispane:
imposibilidad
hungare:
lehetetlenség
nederlande:
onmogelijkheid
pole:
coś niemożliwego, fikcja

kiel eble plej, kiom eble pli  

(frazaĵo) Tiom, kiom eblas: estas bone uzadi la vorton je kiel eble pli malofte [42]; ili venu al li kiel eble plej rapide [43]; kiel eble plej baldaŭ forkuri [44]; li ŝin akompanos, por ke ili estu kune kiel eble plej longe [45]; lernadi kiom eble pli da vortoj EE ; mi tute ne […] dezirus, ke la Akademio donadu al ni kiom eble pli da decidoj [46].
beloruse:
kiel ~e plej: як мага больш...
france:
kiel ~e plej: le plus possible
germane:
möglichst
hebree:
kiel ~e plej: האפשרי, ככל האפשר
hungare:
kiel ~e plej: a lehető...
nederlande:
kiel ~e plej: zo ... mogelijk

administraj notoj

pri -ebl/ II:
    Necesas koherigi ~o/~aĵo kaj sisteme listigi la malajn
    vortojn (kun mal- aŭ ne-). [MB]