tradukoj: be bg ca cs de en es fr fy hu id io nl pl pt ru sk tp vo zh

*7rus/o

*ruso  

1.  
Ano de orientslava etno: ili estas rusoj [1]; ekzemple rusoj aŭ poloj, kiuj ne scias alian lingvon krom sia propra [2]; germanoj kaj francoj, kiuj loĝas en Rusujo, estas Rusujanoj, kvankam ili ne estas rusoj [3]; du maristoj rusoj gaje saltis malsupren kaj preskaŭ renversis la kompatindan knabon [4] .
2.  
(malofte) Rusujano: la rusoj loĝas en Rusujo kaj la germanoj en Germanujo [5]; ĉu ne estas pli simple tuj scii, ke se la lando nomiĝas Rusujo, la civitano havos la nomon ruso [6]?

rusino  

Inseksa ruso: ekbrilis por ni la karaktero de l' rusoj kaj rusinoj en ĝiaj la plej bonaj ecoj [7]; la mastrino estis rusino, virino kvindekjara, pure vestita, kun inteligenta dolĉa vizaĝo kaj serioza parolmaniero [8].

*rusa  

1.
Rilata al rusoj aŭ ilia etno kaj lando: la rusa lingvo [9]; super tiu diverseco pezigis ursan manon rusa Imperio dum tuta centjaro dek-naŭa VivZam ; en palaco loĝis rusa guberniestro VivZam ; sur ĉefa placo brilis oraj turoj de rusa preĝejo VivZam ; por disceligi la koleron de l' popolo, klopodis rusa registaro perfide ĵeti gentojn kontraŭ unu la aliaj VivZam ; pola kaj litva landoj, tiam regataj de rusa caro VivZam .
2.
(la) lingvo de la rusoj: rekoni tekstojn en la rusa [10]; beletraĵoj tradukitaj el la rusa [11].

Ruslando, *Rusujo  

GEOGPOL Plurnacia ŝtato, situanta en orienta Eŭropo kaj norda Azio, kies historia kerno estas la rusa nacio: germanoj kaj francoj, kiuj loĝas en Rusujo, estas Rusujanoj, kvankam ili ne estas rusoj [12]; la ĉefurbo de Rusujo ĝis 1712 kaj ekde 1918 estas Moskvo, de 1712 ĝis 1918 la ĉefurbo de Rusujo estis Peterburgo; la popoloj en Ruslando komencis ribeli kontraŭ carisma regado VivZam ; la malamiko timata estas ne plu Sovetio (nuna Ruslando) [13].
Rim.: La nomo estas gentobaza[14], oni uzas la vorton Ruslando pro internacieco aŭ Esperanta tradicio.
SIN:Rusio, Ruslanda Federacio

Mapo de Rusujo

Ruslanda Federacio, Rusa Federacio  

GEOGPOL Dua oficiala nomo de Rusujo: kaŭkaziaj subŝtatoj de la Rusa Federacio [15]; ene de la Rusa Federacio, en la Norda Kaŭkazio, ribelaj movadoj en Ĉeĉenio kaj Dagestano postulas sian propran sendependecon [16].

Ruslanda Imperio, Rusa Imperio  

GEOGPOL Oficiala nomo de Rusujo ekde 1721 ĝis 1917: Finnlando estis parto de la Rusa Imperio ĝis 1917 [17]; la 8an de novembro 1910 la ruslanda imperiestro Nikolaj la 2a donis sian altmoŝtan permeson al la Rusa Astronomia Societo komenci monkolektan kampanjon „por konstrui monumenton al la granda astronomo Ulugbek” [18].

ruslandano, *rusujano  

Civitano de Rusujo sendepende de etno: mia gepatra lingvo estas la rusa, sed nun mi parolas pli pole, kaj mi nomas min ne „ruso“ sed „rusujano“ [19]; oficiale, Zamenhof estis ruslandano [20].

ruslanda, rusuja  

Rilatanta aŭ apartenanta al Rusujo: gazeto „Ruslanda Esperantisto“ [21]; senĉesa reciproka batalado de la diversaj gentoj kaj religioj en la vasta Rusuja regno [22]; la ruslanda prezidanto Putin [23].

tradukoj

anglaj

~o: Russian; ~a: Russian; R~lando, R~ujo: Russia; R~landa Federacio, R~a Federacio: Russian Federation; R~landa Imperio, R~a Imperio: Russian Empire; ~landano, ~ujano: Russian; ~landa, ~uja: Russian.

belorusaj

~o: расеец (паводле нацыянальнас ьці); ~a: расейскі; R~lando, R~ujo: Расея; R~landa Federacio, R~a Federacio: Расейская Фэдэрацыя; R~landa Imperio, R~a Imperio: Расейская Імпэрыя; ~landano, ~ujano: расеец (паводле грамадзянства); ~landa, ~uja: расейскі.

bulgaraj

~o: руснак; ~ino: рускиня; ~a: руски; R~lando, R~ujo: Русия; ~landano, ~ujano: руснак; ~landa, ~uja: руски.

ĉeĥaj

~o: Rus; ~ino: Ruska; ~a: ruský; R~lando, R~ujo: Rusko; ~landano, ~ujano: ruský občan; ~landa, ~uja: ruský (týkající se Ruska).

ĉinaj

~a: 俄 [é]; R~lando, R~ujo: 俄国, tr. 俄國 [Éguó], 俄罗斯 [Éluósī]; ~landano, ~ujano: 俄国人, tr. 俄國人 [éguórén].

francaj

~o: Russe; ~a: russe; R~lando, R~ujo: Russie; R~landa Federacio, R~a Federacio: Fédération de Russie; R~landa Imperio, R~a Imperio: Empire de Russie; ~landano, ~ujano: Russe (subst.); ~landa, ~uja: russe (adj.).

frisaj

~o: Rus; ~ino: Russise, Russin; ~a: Russysk; R~lando, R~ujo: Ruslân; R~landa Federacio, R~a Federacio: Russyske Federaasje; ~landa, ~uja: Russysk. la ~a lingvo: Russysk.

germanaj

~o: Russe; ~ino: Russin; ~a: russisch; R~lando, R~ujo: Russland; R~landa Federacio, R~a Federacio: Russische Föderation; R~landa Imperio, R~a Imperio: Russisches Reich; ~landano, ~ujano: Russe, russischer Staatsbürger; ~landa, ~uja: russisch.

hispanaj

~o: ruso (subst.); ~a: ruso (adj.); R~lando, R~ujo: Rusia; R~landa Federacio, R~a Federacio: Federación Rusa.

hungaraj

~o: orosz; ~a: orosz; R~lando, R~ujo: Oroszország; R~landa Federacio, R~a Federacio: Orosz Föderáció; R~landa Imperio, R~a Imperio: Orosz Birodalom; ~landano, ~ujano: oroszországi ; ~landa, ~uja: oroszországi.

idaj

~o: Rusiano, Ruso; ~ino: Rusianino, Rusino; ~a: Rusiana, Rusa; R~lando, R~ujo: Rusia; R~landa Federacio, R~a Federacio: Federativa Republiko di Rusia; ~landano, ~ujano: Rusiano, Ruso; ~landa, ~uja: Rusiana, Rusa. la ~a lingvo: Rusiana linguo, Rusa linguo.

indoneziaj

katalunaj

~o: rus (subst.); ~ino: russa (subst.); ~a: rus (adj.); R~lando, R~ujo: Rússia; R~landa Federacio, R~a Federacio: Federació Russa; R~landa Imperio, R~a Imperio: Imperi Rus; ~landano, ~ujano: rus (subst.); ~landa, ~uja: rus (adj.).

nederlandaj

~o: Rus; ~ino: Russische, Russin; ~a: Russisch; R~lando, R~ujo: Rusland; R~landa Federacio, R~a Federacio: Russische Federatie; R~landa Imperio, R~a Imperio: Russische Rijk; ~landano, ~ujano: Russisch staatsburger; ~landa, ~uja: Russisch. la ~a lingvo: Russisch.

polaj

~o: Rosjanin, Rusek (pogardliwie lub pot.), Ruski (pogardliwie lub pot.); ~ino: Rosjanka, Ruska (pogardliwie lub pot.); ~a: rosyjski, ruski (pogardliwie lub pot.); R~lando, R~ujo: Rosja; R~landa Federacio, R~a Federacio: Federacja Rosyjska; R~landa Imperio, R~a Imperio: Imperium Rosyjskie, Wielka Rosja; ~landano, ~ujano: Rosjanin, Rusek (pogardliwie lub pot.), Ruski (pogardliwie lub pot.); ~landa, ~uja: rosyjski, ruski (pot.).

portugalaj

~o: russo; R~lando, R~ujo: Rússia.

rusaj

~o 1.: русский (сущ.); ~o 2.: россиянин; ~ino: русская (сущ.); ~a: русский (прил.); R~lando, R~ujo: Россия; R~landa Federacio, R~a Federacio: Российская Федерация; R~landa Imperio, R~a Imperio: Российская Империя; ~landano, ~ujano: россиянин; ~landa, ~uja: российский.

slovakaj

~o: Rus; ~ino: Ruska; ~a: ruský; R~lando, R~ujo: Rusko; ~landano, ~ujano: ruský občan; ~landa, ~uja: ruský.

tokiponaj

~o: jan Losi; R~lando, R~ujo: ma Losi; ~landano, ~ujano: jan Losi. la ~a lingvo: toki Losi.

volapukaj

~o: Rusänan; ~ino: ji-Rusänan; ~a: Rusänik; R~lando, R~ujo: Rusän; R~landa Federacio, R~a Federacio: Fed Rusänik; ~landano, ~ujano: Rusänan; ~landa, ~uja: Rusänik. la ~a lingvo: Rusänapük.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 16
2. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 27
3. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 37
4. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Kupra porko
5. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 40
6. Anna Löwenstein: Rusoj loĝas en Rusujo: landonomoj en Esperanto, 2007
7. Valdemar Langlet: Vojaĝimpresoj, 1895
8. I. Turgenjev, tr. Kabe: Patroj kaj filoj, Inko Tyreso 2001. ‐ Ĉap. 8a.
9. L. L. Zamenhof: Homaranismo, El la mondo homarana (hilelista)
10. Monato, Por lingvemaj komputilemuloj...
11. Monato, Boris Kolker: Fascina gazeto
12. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §37.
13. Monato, S. Maul: Malvarma milito denove?
14. Akademio de Esperanto: Landnomoj rekomendataj de la Akademio de Esperanto, Oficialaj Informoj, numero 12 ‐ 2009 05 04
15. Monato, Vjaĉeslav (Slavik) Ivanov: La oseta lingvo
16. Monato, Lenio Marobin: Grava elemento de monda nestabileco
17. Monato, Saliko: El fervoja pasinteco finnlanda
18. Monato, Vitalij kaj Anatolij Ionesov: Mirzo Ulugbek: granda reĝo de astronomio
19. Zamenhof: [Letero de 1901-03-08 al Th. Thorsteinsson, Kopenhago , citite laŭ Zamenhof 1929:523
20. Monato, Angelos Tsirimokos: Senmita biografio de Zamenhof
21. L. L. Zamenhof: Homaranismo, Dogmoj de Hilelismo
22. L. L. Zamenhof: Homaranismo, Dogmoj de Hilelismo
23. MonatoS. Maul


ℛevo | datumprotekto | rus.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.38 2018/09/02 20:10:49