tradukoj: be bg br ca cs de el en es fr hu nl pl pt ru

*leĝ/o PV

*leĝoTEZ Vikipedio

1.TEZ
JUR Deviga decido, proklamita de plej supera ŝtata aŭtoritato, ordonanta aŭ malpermesanta ion: la civilaj, politikaj, kriminalaj, konstituciaj leĝoj; leĝo pri minejoj; doni, fari, voĉdoni, nuligi leĝon; la parlamentoj aprobis leĝon [1]; leĝo mallertulon ligas, lertulon fortigas PrV; leĝofaranto, leĝodonanto; leĝo pasintaĵon ne tuŝas PrV; popola kutimo havas valoron de leĝo PrV; nesciado de leĝo neniun pravigas PrV; jam en 1912 ekvalidis leĝo pri la islama religio [2]; la parlamento decidis leĝon kontraŭ etaj sindikatoj [3]; la manksa insulo […] posedas siajn proprajn leĝojn, parlamenton, monon, flagon [4].
2.
(komune) Deviga regulo: la leĝoj de la dececo, de la mondumaj rilatoj, de la moralo, de la ĝentileco; la leĝo de la pli forta; volo kaj deziro leĝojn ne konas PrV ; laŭ ĉiuj leĝoj de la arto PrV.
3.TEZ
SCI Natura principo; naturleĝo: la leĝoj de la naturo; fonetikaj leĝoj instrui la leĝojn de la fiziko [5]; somero kaj vintro […] en ĉiu pejzaĝo obeas al aliaj leĝoj [6]; VD:principo

leĝaTEZ

1.
Rilata al leĝo: la leĝa forto, povo.
2.TEZ
Laŭleĝa: leĝa decido; sur leĝa bazo PrV; leĝe kaj rajte PrV; la leĝeco de lia faro ne estas por mi malcerta, ĉar ĉio, kion li faras, estas tute leĝa DL ; liaj klientoj ne estis invititaj en leĝa ordo FK ; vi ja ĝuas ĉiujn leĝajn rajtojn Ifigenio ; tio estas mia leĝa filo [7]; leĝa ligo de edzeco [8].

leĝaroTEZ

JUR Kolekto aŭ sistemo de leĝoj, referencaj por iu homgrupo: leĝaro pli justa inter homoj [9]; kiu observas la tutan leĝaron, sed falpuŝiĝas pri unu punkto, fariĝis kulpa [10]; la imposto-leĝaro en Britio kovras 17 000 paĝojn [11]; laŭ la japana leĝaro respondecas la aŭtonomaj komunumoj pri infanvartejoj [12].

leĝisto MT NT

JUR Profesiulo sperta pri la leĝoj kaj iliaj aplikoj: Jesuo parolis al la leĝistoj kaj la Fariseoj, kaj diris: Ĉu estas permesate sanigi en sabato, aŭ ne? [13]; ve ankaŭ al vi, leĝistoj! ĉar vi ŝarĝas homojn per ŝarĝoj malfacile porteblaj [14].

leĝigi

(tr)
1.
Doni leĝojn al: en la 17a jarcento, en Edo-epoko, la ŝoguno Tokugaŭa Iejasu leĝigis la tiel nomatan Leĝon pri Temploj [15].
2.TEZ
Laŭleĝigi: leĝigi situacion, siajn rajtojn, pretendojn, eksteredzecan infanon; sklaveca laboro, kiu en Irlando okazas nur kontraŭleĝe, estas en Germanio leĝigita de la registaro, kiu nomas sin sociala [16]; leĝigi bordelojn kaj peradon por prostituado [17].

kontraŭleĝaTEZ

JUR Neleĝa, ne konforma al leĝo: kontraŭleĝa decido, entrepreno; mi gardis min de vojoj kontraŭleĝaj [18]; vi faris kontraŭleĝaĵon [19]; produktado de kontraŭleĝaj narkotaĵoj [20]; kontraŭleĝa rompo de kopirajto [21].

laŭleĝaTEZ

JUR Konforma al leĝoj, permesita aŭ postulata de la leĝoj; leĝa2: tio decidiĝos en la laŭleĝa kunveno [22]; tiun proceduron kritikantoj nomas „truko” aŭ „eskapa truo” […] sed la procedo ŝajnas esti plene laŭleĝa [23]; kutime pli ol 10 reaktoroj ne funkcias pro kontroloj laŭleĝaj post ĉiu 13-monata periodo [24].

laŭleĝigiTEZ

(tr)
Igi konforma al leĝo; leĝigi2: por laŭleĝigi ŝin kiel familianon, mia patrino organizis malgrandan tefeston [25]; litovoj, kiuj patologie inklinas al vetludado, libervole prezentis siajn datumojn kaj fotojn al ŝtata komisiono pri vetado, petante, ke ludsalonoj ilin identigu kaj ne enlasu, tiel 71 homoj celas sin protekti dum tiel nomataj malfortaj momentoj, ĉi tiun eksperimenton oni esperas nun formale laŭleĝigi [26].

leĝofortaTEZ

Same deviga kiel leĝo: leĝoforta dekreto; geedziĝo de la gepatroj nur en 1870 eblis, post kiam la divorco de Cosima disde Hans von Bülow fariĝis leĝoforta [27].

leĝosciencoTEZ Vikipedio

JUR Scienco pri leĝoj kaj iliaj aplikoj: franca esperantisto kaj pacifisto, licenciato de leĝoscienco, komerca direktoro [28]. VD:juro

kepleraj leĝojTEZ Vikipedio

PIV2
ASTMAT La tri kosmaj leĝoj, starigitaj de Johano Keplero pri la geometrio de la planedaj movoj ĉirkaŭ nia suno. VD:elipso, radiusvektoro, granda duonakso.

naturleĝo, natura leĝoTEZ

FILSCI Konstanta universala regulo, kiun oni rigardas nepre okazanta en fenomenoj de la naturo: la naturleĝo de gravito, kiel konate, estis malkovrita ... de Neŭtono [29]; en la ĉina lingvo troveblas multaj proverboj pri agrikulturo kaj meteologio ..., parto el ili ja konformas al la natura leĝo [30].

tradukoj

anglaj

~o 2.: rule; ~o 3.: principle; ~o: law; ~a 2.: lawful; ~a: legal; ~aro: laws, statutes; ~isto : lawyer; ~igi 1.: give laws to; ~igi 2.: legalize; kontraŭ~a: illegal; laŭ~a: legal; ~oforta: by force of law; ~oscienco: legal science, jurisprudence, law; kepleraj ~oj: Kepler's laws.

belorusaj

~o: закон; ~a: законны; ~aro: заканадаўства; ~isto : законьнік, юрыст; ~igi 1.: даць закон; ~igi 2.: узаконіць, легітымізаваць; kontraŭ~a: незаконны, процізаконны, супрацьзаконны, нелегальны; laŭ~a: законны, легальны; ~oforta: які мае сілу закону; ~oscienco: заканазнаўства; kepleraj ~oj: законы Кеплера.

bretonaj

~o: lezenn; ~a: lezennel; ~aro: lezennaoueg; ~isto : gwiraour, lezennour; ~igi 1.: reiñ lezennoù da; ~igi 2.: lezennekaat; kontraŭ~a: enep al lezenn; laŭ~a: hervez al lezenn; ~oscienco: gwir; kepleraj ~oj: lezennoù Kepler.

bulgaraj

~o: закон.

ĉeĥaj

~o: zákon.

francaj

~o: loi; ~a: légal, licite; ~aro: législation; ~isto : juriste, légiste; ~igi 1.: donner des lois; ~igi 2.: légaliser, légitimer; kontraŭ~a: illégal, illicite; laŭ~a: légal, licite; laŭ~igi: légaliser; ~oforta: ayant force de loi; ~oscienco: droit (sci.); kepleraj ~oj: lois de Kepler; natur~o, : loi de la nature.

germanaj

~o: Gesetz; ~a 1.: gesetzlich; ~a: legal; kontraŭ~a: illegal; laŭ~a: legal; ~oscienco: Rechtswissenschaft; kepleraj ~oj: Keplersche Gesetze. nesciado de ~o neniun pravigas: Unwissenheit schützt vor Strafe nicht.

grekaj

~o: νόμος; ~a: νόμιμος; ~igi: νομιμοποιώ.

hispanaj

~o: ley; ~a: legal; ~aro: legislación; ~igi: legalizar; kontraŭ~a: ilegal; laŭ~a: legal.

hungaraj

~o: törvény; ~isto : jogtudós; ~igi 2.: törvényesít; kontraŭ~a: törvényellenes, illegális; laŭ~a: törvényes, törvényszerű; ~oforta: törvényerejű; ~oscienco: jogtudomány; kepleraj ~oj: Kepler-törvények.

katalunaj

~o: llei; ~a: legal; ~aro: legislació; ~igi: legalitzar; kontraŭ~a: il·legal; laŭ~a: legal.

nederlandaj

~o: wet; ~a: wettelijk, wettig; ~isto : rechtsgeleerde; ~igi 1.: wetten geven aan; ~igi 2.: wettigen; kontraŭ~a: onwettig; laŭ~a: wettig; ~oforta: wetskracht hebbend; ~oscienco: rechtsgeleerdheid.

polaj

kepleraj ~oj: prawa Keplera.

portugalaj

~o: lei; ~a: lei; ~igi: legalizar; kepleraj ~oj: Leis de Kepler.

rusaj

~o 3.: закономерность; ~o: закон; ~a: законный; ~aro: законодательство; ~isto : законник, юрист; ~igi 1.: дать закон; ~igi 2.: узаконить, легитимизировать; kontraŭ~a: противозаконный, незаконный, нелегальный; laŭ~a: законный, легальный; ~oforta: имеющий силу закона; ~oscienco: законоведение, право (наука); kepleraj ~oj: законы Кеплера.

fontoj

1. Monato, Bardhyl Selimi: Kalaŝnikovoj kaj koranoj
2. Monato, Walter Klag: Novaj rajtoj, novaj devoj
3. Monato, Jomo Ipfelkofer: Unu laborejo - unu tarifkontrakto
4. Monato, Garbhan MacAoidh: Engaĝiĝo ne mankas por savi la manksan
5. Monato, Roberto Pigro: Ŝtonĵeto sen cenzuro
6. Michael Ende, trad. Wolfram Diestel: La Senĉesa Rakonto, La Flugo al la Ebura Turo
7. N. V. Gogol, trad. L. L. Zamenhof: La Revizoro, Akto kvara
8. N. V. Gogol, trad. L. L. Zamenhof: La Revizoro, Akto kvara
9. Edmond Privat: Vivo de Zamenhof, ĉapitro 7a, p. 76a
10. La Nova Testamento, Jakobo 2:10
11. Monato, Paul Gubbins: Ridante survoje al la banko
12. Monato, Kawai Yuka: Mankas vartejoj
13. La Nova Testamento, Luko 14:3
14. La Nova Testamento, Luko 11:46
15. Monato, Hori Yasuo: Religio en Japanio. Ĉu budhismo?
16. Monato, Jiri Proskovec: Sklaveco en Germanio
17. Monato, D. E. Rogers: Jes kaj ne
18. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 17:4
19. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Samuel 14:33
20. Monato, Evgeni Georgiev: Kvaronmiliardo da narkotuloj
21. Monato, Jomo Ipfelkofer: La saĝo de Salomono kaj salamo
22. La Nova Testamento, La Agoj 19:39
23. Monato, Franz-Georg Rössler: Profitdona fuzio
24. Monato, Isikawa Takasi: Mankas elektro, mankas memkritiko
25. Chun-Chan Yeh, trad. W. Auld: Montara Vilaĝo, 1984
26. Monato, last: Veto-peto
27. Vikipedio, Siegfried Wagner
28. Vikipedio, Gabriel Chavet
29. J. S.Larsen: Neniu havas neniun teorion, libera folio, 2009-07-29
30. Ĉina Radio Internacia: Proverboj en la ĉina lingvo, 2004-10-11

kepleraj ~oj: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


[^Revo] [legx.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.33 2017/11/30 21:10:37 ]