tradukoj: be ca cs de en es fr it nl oc pt ru sk vo

*hel/a PV

*helaTEZ Vikipedio

1.TEZ
Donanta aŭ ricevanta vivan lumon, tre luma, lumplena: hela fajroB, ĉielo, vetero, tagoB; hela ĉambro; la varma kaj hela radio de l' suno; sur la hela fono lumigata de la lampo aperisB...; la steloj hele lumisZ [1]; VD:brila, klara1, luma, serena
2.TEZ
Lume kolorigita, pli proksima al blanko ol al nigro: hela ruĝo; la hele blua ĉielo. VD:pala2
3.TEZ
(figure) Laŭte, brile sonora: la laŭta, hela voĉo de la kokoB. SIN:klara2

Rim.: La esenca trajto de hela estas la lumeco, tiu de klara estas la distingebleco; tial oni ne uzas hela pri penso aŭ spirito.

heleco Vikipedio

Eco de io hela: ni havas helecon nokte, kiam brilas lunoZ.

heligi

(tr)
Igi ion hela: la lampo heligas la ĉambron; disheligu la fajronZ (igu hela ekscitante ĝin); heligi fotografaĵon per bano.

heliĝi

(ntr)
Iĝi hela: la vetero heliĝas; lia zorgoplena vizaĝo heliĝis.

malhela

1.
En kiu mankas lumo: malhela arbaro, muro, karcero, nokto, vetero.
2.
Kolore proksima al nigro: malhele oraj haroj.
3.
Sone obtuza, malalta kaj malfacile distingebla.

malheligi

(tr)
Igi malhela: tiu sciigo malheligis la ĝojan feston.

malheliĝi

(ntr)
Iĝi malhela: malheliĝinta koloro; venas nigraj nuboj, malheliĝas mondo [2].

tradukoj

anglaj

~a: bright.

belorusaj

~a: сьветлы, яркі, ясны; ~eco: яркасьць; ~igi: прасьвятляць, праясьняць; ~iĝi: прасьвятляцца, праясьняцца.

ĉeĥaj

~a: světlý; ~a: jasný, světlý; ~eco: jasnost, světlost; ~igi: rozjasnit, zesvětlit, zjasnit; mal~a: kalný, tmavý; mal~igi: ztmavit.

francaj

~a: clair, éclairé, lumineux; ~eco: luminosité, clarté, lumière; ~igi: éclairer, éclaircir, illuminer; ~iĝi: s'éclairer, s'éclaircir, s'illuminer; mal~a: sombre, foncé, obscur, sinistre; mal~igi: assombrir; mal~iĝi: s'assombrir.

germanaj

~a: hell; ~eco: Helligkeit; ~igi: erhellen; mal~a 1.: dunkel.

hispanaj

~a: claro, luminoso, brillante; ~eco: claridad, luminosidad; ~igi: aclarar; ~iĝi: aclararse; mal~a 1.: oscuro.

italaj

~a 1.: luminoso; ~a 2.: chiaro; ~a 3.: cristallina (fig.), argentina (fig.); ~eco: luminosità, chiarezza (luce); ~igi: rischiarare; ~iĝi: rischiararsi; mal~a 1.: oscuro, cupo.

katalunaj

~a: clar.

nederlandaj

~a 1.: helder; ~a 2.: licht; ~a 3.: helder; ~eco: helderheid; ~igi: verlichten; ~iĝi: opklaren.

okcitanaj

~a: clar.

portugalaj

~a: claro; ~eco: claridade; ~igi: clarear; ~iĝi: clarear-se.

rusaj

~a 1.: светлый, ясный, яркий; ~a 2.: светлый (о цвете); ~a 3.: ясный; ~eco: свет, светлота; ~igi: осветлять, прояснять; ~iĝi: светлеть, яснеть, проясняться; mal~a 1.: тёмный.

slovakaj

~a: jasný, svetlý; ~eco: jasnosť, svetlosť; ~igi: osvetliť, zjasniť; mal~a: tmavý; mal~igi: stmaviť.

volapukaj

~a: klilik; mal~a 1.: dagik.

fontoj

1. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, ĉap. 1a
2. S. Petőfi, trad. K. Kalocsay: Johano la brava, 1984

~a: Mankas verkindiko en fonto.
~eco: Mankas verkindiko en fonto.
~igi: Mankas verkindiko en fonto.
~iĝi: Mankas dua fontindiko.
~iĝi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
mal~a: Mankas dua fontindiko.
mal~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
mal~igi: Mankas dua fontindiko.
mal~igi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


[^Revo] [hel.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.26 2015/12/18 07:10:17 ]