*hel/a PV

*hela  

1.  
Donanta aŭ ricevanta vivan lumon, tre luma, lumplena: hela fajroB , ĉielo, vetero, tagoB ; hela ĉambro; la varma kaj hela radio de l' suno; sur la hela fono lumigata de la lampo aperisB ...; la steloj hele lumisZ [1]; VD:brila, klara1, luma, serena
2.  
Lume kolorigita, pli proksima al blanko ol al nigro: hela ruĝo; la hele blua ĉielo. VD:pala2
3.  
(figure) Laŭte, brile sonora: la laŭta, hela voĉo de la kokoB . SIN:klara2
Rim.: La esenca trajto de hela estas la lumeco, tiu de klara estas la distingebleco; tial oni ne uzas hela pri penso aŭ spirito.
angle:
bright
beloruse:
сьветлы, яркі, ясны
ĉeĥe:
světlý jasný, světlý
france:
clair (lumineux), éclairé (lumineux), lumineux
germane:
hell
hispane:
claro, luminoso, brillante
itale:
1. luminoso 2. chiaro 3. cristallina (fig.), argentina (fig.)
katalune:
clar
nederlande:
1. helder 2. licht (helder) 3. helder
okcitane:
clar
portugale:
claro (adj.)
ruse:
1. светлый, ясный, яркий 2. светлый (о цвете) 3. ясный
slovake:
jasný, svetlý
volapuke:
klilik

heleco

Eco de io hela: ni havas helecon nokte, kiam brilas lunoZ .
beloruse:
яркасьць
ĉeĥe:
jasnost, světlost
france:
luminosité, clarté (luminosité), lumière (luminosité)
germane:
Helligkeit
hispane:
claridad, luminosidad
itale:
luminosità, chiarezza (luce)
nederlande:
helderheid
portugale:
claridade
ruse:
свет, светлота
slovake:
jasnosť, svetlosť

heligi

(tr)
Igi ion hela: la lampo heligas la ĉambron; disheligu la fajronZ (igu hela ekscitante ĝin); heligi fotografaĵon per bano.
beloruse:
прасьвятляць, праясьняць
ĉeĥe:
rozjasnit, zesvětlit, zjasnit
france:
éclairer, éclaircir, illuminer
germane:
erhellen
hispane:
aclarar
itale:
rischiarare
nederlande:
verlichten
portugale:
clarear
ruse:
осветлять, прояснять
slovake:
osvetliť, zjasniť

heliĝi

(ntr)
Iĝi hela: la vetero heliĝas; lia zorgoplena vizaĝo heliĝis.
beloruse:
прасьвятляцца, праясьняцца
france:
s'éclairer, s'éclaircir, s'illuminer
hispane:
aclararse
itale:
rischiararsi
nederlande:
opklaren
portugale:
clarear-se
ruse:
светлеть, яснеть, проясняться

malhela

1.
En kiu mankas lumo: malhela arbaro, muro, karcero, nokto, vetero.
2.
Kolore proksima al nigro: malhele oraj haroj.
3.
Sone obtuza, malalta kaj malfacile distingebla.
ĉeĥe:
kalný, tmavý
france:
sombre, foncé, obscur, sinistre
germane:
1. dunkel
hispane:
sombrío, oscuro, siniestro, funesto 1. oscuro
itale:
1. oscuro, cupo
ruse:
1. тёмный
slovake:
tmavý
volapuke:
1. dagik

malheligi

(tr)
Igi malhela: tiu sciigo malheligis la ĝojan feston.
ĉeĥe:
ztmavit
france:
assombrir
hispane:
ensombrecer, oscurecer
slovake:
stmaviť

malheliĝi

(ntr)
Iĝi malhela: malheliĝinta koloro; venas nigraj nuboj, malheliĝas mondo [2].
2. S. Petőfi, trad. K. Kalocsay: Johano la brava, 1984
france:
s'assombrir
hispane:
ensombrecerse, oscurecerse

administraj notoj

~a: Mankas verkindiko en fonto.
~eco: Mankas verkindiko en fonto.
~igi: Mankas verkindiko en fonto.
~iĝi: Mankas dua fontindiko.
~iĝi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
mal~a: Mankas dua fontindiko.
mal~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
mal~igi: Mankas dua fontindiko.
mal~igi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.