*kurac/i PV

*kuraci

(tr)
MED Agadi por forigi aŭ mildigi malsanon, por redoni sanon.
a)
Prizorgi malsanulon kaj fari ĉion necesan por lin resanigi: virino, kiu kuracas, estas kuracistino, edzino de kuracisto estas kuracistedzino [1]; la reĝo Joram revenis, por kuraci sin en Jizreel de la vundoj [2].
b)
Prizorgi organon aŭ vivfunkcion por ĝin resanigi: unu vundo alian kuracasPrV ; pastro, kiu kuracas la okulojn [3]; (figure) ŝuldon tempo ne kuracasPrV .
angle:
doctor, treat (medically), attend (a patient), apply remedies
beloruse:
лячыць
ĉeĥe:
hojit, kurýrovat, léčit, vyléčit
france:
soigner (méd.), traiter (méd.)
germane:
behandeln, verarzten, kuren
hispane:
curar, tratar (médicamente), atender (un paciente), administrar medicamentos
hungare:
gyógyít, meggyógyít, gyógykezel, orvosol
nederlande:
genezen (tr.), gezond maken, helen (gezond maken)
pole:
leczyć, kurować
ruse:
лечить
slovake:
hojiť, liečiť

kuraco, kuracado

MED Ago kuraci aŭ ties rezulto: por longa malsano kurac' estas vana PrV ; zorgu pri lia kuracado [4]; sin submeti al kuracado [5]; la pastroj, kiuj okupiĝas per la kuracado, konsilas ŝanĝadi la nutraĵon [6]; mi iom konas la kuracarton [7]. SUB:dieto
angle:
(course of) treatment
beloruse:
лячэньне
ĉeĥe:
léčba, léčení
france:
soins (médicaux), traitement (médical)
germane:
Behandlung, Verarzten, Kur
hispane:
tratamiento, terapia
hungare:
gyógyítás, gyógykezel;tés, orvosol;tás
nederlande:
behandeling
pole:
leczenie, kuracja, terapia
ruse:
лечение
slovake:
kúra, liečba

kuracato

MED Tiu, kiu estas kuracata, paciento: nia kuracato estas mia konato DL ; venigu la kuracaton 33 [8].
8. trad. senlime: La Granda Diktatoro, 2005
angle:
patient
beloruse:
пацыент, хворы
ĉeĥe:
pacient
france:
patient (méd.)
germane:
Patient
hispane:
paciente
hungare:
páciens, beteg
itale:
paziente
nederlande:
patiënt
pole:
pacjent
portugale:
paciente
ruse:
пациент, больной (в зн. сущ.)
slovake:
pacient

kuracejo

MED Loko aranĝita por kuraci malsanulojn: por li la kuracejo montriĝos kuraca [9]; en Malio ekzistas nun 600 kuracejoj [10]; pacientoj estas devigitaj viziti privatajn kuracejojn kaj, memevidente, pagi pli ol laŭ la ŝtata sistemo [11]; lia filo Adamo transprenis la okulistan kuracejon [12]. VD:malsanulejo, hospitalo
9. Monato, Franz-Georg Rössler: Kuracbaneje, 2004
10. Monato, Renée Triolle: Norduloj ebligas sudan sanon, 2005
11. Monato, Paul Gubbins: Komence kora, fine rankora, 2007
12. Privat Edmond: Aventuroj de pioniro, ĉapitro „morto de Zamenhof“, p. 127a
angle:
health resort, sanatorium, nursing home
ĉeĥe:
léčebna, sanatorium, zdravotnické středisko
france:
cabinet médical, lieu de soins
germane:
Heilstätte, Kurort, Behandlungszimmer, Praxis (Med.)
hispane:
ambulatorio, consultorio médico
hungare:
gyógyintézet, orvosi rendelő
pole:
szpital, lecznica, sanatorium
ruse:
лечебница, клиника
slovake:
liečebňa

*kuracilo

MED Ĉio, kion kuracisto uzas por resanigi malsanulon: sorĉa kuracilo [13]; parton de la radikoj ŝi volis uzi kiel aldonon al la kafo, la aliajn ŝi volis vendi al la apotekisto kiel kuracilojn [14]; post morto kuracilo jam estas sen utilo PrV . SIN:medicinaĵo, resanigilo
angle:
remedy
beloruse:
лякарства, лекі
bulgare:
лекарство
ĉeĥe:
jiný nástroj léčby, lék (proti)
france:
remède
germane:
Heilmittel, Medizin, Arznei sorĉa ~ilo: Zaubertrank, Wundermittel
hispane:
medicamento, remedio
hungare:
gyógyeszköz
nederlande:
medicijn, remedie, geneesmiddel
pole:
lekarstwo, lek, medykament
ruse:
лекарство
slovake:
liek

*kuracisto

MED Homo kiu profesie kuracas: venigu la kuraciston, ĉar mi estas malsana [15]; la kuracisto konsilis al mi iri en ŝvitbanejon [16]; Jozef ordonis al siaj servantoj kuracistoj, balzami lian patron [17]; ne la sanuloj bezonas kuraciston, sed la malsanuloj [18]; [li] multe suferis pro multaj kuracistoj, kaj elspezis sian tutan havon, kaj estis neniel helpita, sed kontraŭe eĉ pli malsaniĝis [19]; plej bona kuracisto estas la tempo PrV .
angle:
doctor, physician
beloruse:
доктар, лекар
bulgare:
лекар
ĉeĥe:
doktor, lékař
ĉine:
医生 [yīshēng]
france:
médecin, docteur (médecin)
germane:
Arzt, Mediziner, Heiler
hispane:
médico, doctor
hungare:
orvos, doktor
nederlande:
dokter
pole:
lekarz, doktor
ruse:
врач
slovake:
lekár
volapuke:
sanel

bestkuracisto

MED Medicinisto, kiu kuracas bestojn; veterinaro: [li] surbrake portis la hundon al bestkuracisto [20]; kvar katoj, konstante observataj de bestkuracisto [21]; Yrjö Kokko elektis al si interesan vivtaskon lasante la metion de bestkuracisto por klerigi kaj veki la legantaron [22].
20. Monato, Lena Karpunina: En granda urbo, 2008
21. Monato, Julius Hauser: Kafo kun kato, 2015
22. S. Hämäläinen: Yrjö Kokko, 2003
angle:
veterinarian
beloruse:
вэтэрынар
ĉeĥe:
zvěrolékař
france:
vétérinaire
germane:
Tierarzt
greke:
κτηνίατρος
hispane:
veterinario
hungare:
állatorvos
nederlande:
dierenarts
pole:
weterynarz, felczer (pot.)
portugale:
veterinário
ruse:
ветеринар
slovake:
veterinár, zverolekár

brulkuraci

Kuraci per bruligo de histoj, kaŭterizi: oni devos brulkuraci du-tri mordojn sur miaj dikfingro kaj mano [23].
23. O. Henry, trad. D. J. Harlow: La Elaĉeto de Ruĝa Ĉefo, 2001
france:
cautériser (à la chaleur)

infankuracisto

MED Kuracisto, kiu speciale kuracas infanojn, infanajn malsanojn; pediatro: „ni uzadas por preskaŭ ĉiuj generacioj industrian lakton, ekde la 1970-aj jaroj. Ni jam komencas plivastigi la stomakojn de tiuj infanoj ekde fruaĝo, kaj tiel ili ne lernas senti satiĝon“, klarigis Brazila infankuracisto Marisa Aprille [24].
france:
pédiatre
germane:
Kinderarzt

naturkuraco, naturkuracado

MED Kuracado per metodo rigardata kiel natura: per vegetaĵoj, masaĝoj, dieto...: la sistemoj naturkuracaj de diversaj direktoj, kiuj preskaŭ ĉiuj faris el la forĵeto de manĝado de viando la unuan kondiĉon ĉe siaj malsanuloj FK ; pli ol 20 fakuloj pri naturkuraco kaj sanoteno el Usono, Koreio, Germanio, Litovio kaj Ĉinio partoprenis [25].
25. Universala Tajĝio-Grupo de Esperanto: 2-a Konferenco de INA, 2005
angle:
natural healer
france:
naturothérapie
germane:
Naturheilkundler
hispane:
naturopatía
pole:
medycyna naturalna

nekuracebla

MED Kiun oni ne povas, ne scias kuraci: [li] kuracistojn deklari la reĝon nekuraceble mense malsana [26]; ŝia infano havas nekuraceblan kanceron [27]; rabio ĝis nun estas nekuracebla malsano, kaj ĉefe restas preventaj rimedoj [28]; (figure) la irlandanoj estas nekuraceble humuraj kaj gajaj [29]; (figure) por am' nekuracebla klopodis mi nur vane [30]!
26. Monato, Jomo Ipfelkofer: Monarĥo-mistero: ĉu murdo aŭ sinmortigo?, 2006
27. Monato, Bart Demeyere: Eŭtanazio por neplenkreskuloj, 2014
28. Monato, Vladimir Lemelev: Batalo kontraŭ mortiga malsano, 2008
29. Monato, Garvan Makaj: Plej optimisma popolo, 2011
30. J. Racine, trad. G. Lagrange: Fedra, 1991
angle:
incurable
ĉeĥe:
neléčitelný, nevyléčitelný
france:
incurable
germane:
unheilbar
pole:
nieuleczalny
slovake:
neliečiteľný

virinkuracisto, inkuracisto

MED Kuracisto, kiu speciale kuracas inojn, inajn malsanojn; ginekologo: kiam Jana anoncis al la virinkuracisto sian gravedon, li – surprizita – tuj veturigis ŝin en ginekologiejon en la urbon Opava [31].
31. T. Reis: Du malgrandaj granduloj, Antaŭen, 2002-06 (4:10)
angle:
gynaecologist, gynecologist
armene:
գինեկոլոգ
bulgare:
гинеколог
ĉeĥe:
gynekolog, lékař ženský
dane:
gynækolog
eŭske:
ginekologo
finne:
gynekologi
france:
gynécologue
galege:
xinecólogo
germane:
Gynäkologe, Frauenarzt
greke:
γυναικολόγος
hispane:
ginecólogo
hungare:
nőorvos, nőgyógyász
ide:
ginekologo
irlande:
lia ban
itale:
ginecologo, ginecologa
japane:
婦人科医 [ふじんかい]
katalune:
ginecòleg
malaje:
pakar sakit puan
malte:
ġineloġista
nederlande:
gynecoloog, vrouwenarts
norvege:
gynekolog
okcidentfrise:
gynekolooch
perse:
دکتر زنان، پزشک زنان
pole:
ginekolog
portugale:
ginecólogo, ginecologista
rumane:
ginecolog, ginecologă
ruse:
гинеколог
slovake:
ženský lekár
svede:
gynekolog
turke:
jinekolog
volapuke:
vomasanan

administraj notoj