1eksperiment/o PV

eksperimento  

SCI Metoda provo por kontroli aŭ pruvi iun hipotezon per observo de intence produktita fenomeno: la eksperimentoj de Pasteur pri la spontanea nasko; kun lingvo natura neniu kuraĝas fari iajn eksperimentojnZ .
angle:
experiment
beloruse:
экспэрымэнт
bulgare:
експеримент
ĉeĥe:
pokus, zkouška (v laboratoři)
france:
expérience
germane:
Experiment, wissenschaftlicher Versuch
hispane:
experimento
hungare:
kísérlet
katalune:
experiment
nederlande:
experiment, probeersel, proef, proefneming
pole:
eksperyment, doświadczenie
portugale:
experimento, experiência
ruse:
эксперимент, опыт
slovake:
skúška
svede:
experiment

eksperimenti  

(ntr)
Fari eksperimentojn: ni kune legas kaj eksperimentas [1]; la hungara aviad-inĝeniero Oszkár Asbóth antaŭ la dua mondmilito jam eksperimentis pri tia veturilo [2]; eksperimentu sur la lepruloj en la leprulejoj, ili volonte riskos kaj suferos, se espero pri resaniĝo ekzistas [3]; la vera celo de la L.K. ne konsistas en ia facilanima eksperimentadoZ .
Rim.: La plej ofte uzata modelo estas eksperimenti pri temo sur materialo; escepte oni povas anstataŭigi la teman pri-komplementon per akuzativo, samkiel oni povas diri „iri sian vojon“ anstataŭ „iri laŭ sia vojo“. Tamen la PIV-oj faras el la escepto regulon, kaj prezentas la verbon kiel transitivan. Tio estas malpli klara kaj malpli internacia (angle, germane, ruse la verbo estas netransitiva; sed en la lingvoj latinidaj ĝi estas transitiva; kvankam ofte ties transitivajn uzojn pli bonstile esprimas la verboj provi1, provi2.a, kontroli, testi). Cetere, eĉ la PIV-oj mem la ekzemplon el FK klarigas per pri-komplemento: ni kune legas kaj eksperimentas (pri la dietoj)Z [4].
1. E. Weilshaeuser: La hejmo de la metiistoLudoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto
2. Last: Aerhelica boato, Monato, 2001:3, p. 20
3. M. Boulton: Mezepoka historio, Norda Prismo, 58:1
4. La Nova Plena Ilustrita Vortaro, p. 273
angle:
experiment ~ado: experimentation
beloruse:
экспэрымэнтаваць
bulgare:
експериментирам, правя опит ~ado: експериментиране
ĉeĥe:
dělat pokusy, experimentovat
france:
expérimenter ~ado: expérimentation
germane:
experimentieren, wissenschaftlich untersuchen
hispane:
experimentar
hungare:
kísérletezik
katalune:
experimentar
nederlande:
experimenteren ~ado: het experimenteren
pole:
eksperymentować, robić doświaczenie, wykonywać doświaczenie
ruse:
экспериментировать, ставить опыт ~ado: экспериментирование
slovake:
pokusom skúmať, robiť pokusy
svede:
experimentera

eksperimenta  

Bazita sur eksperimentoj: fiziko estas eksperimenta scienco. VD:laboratorio.
angle:
experimental
beloruse:
экспэрымэнтальны
bulgare:
експериментален
ĉeĥe:
experimentální, pokusný
france:
expérimental
germane:
experimentell, Test-, versuchsweise
hispane:
experimental
hungare:
kísérleti
katalune:
experimental
nederlande:
experimenteel, proefondervindelijk, test-
pole:
eksperymentalny, doświadczalny
ruse:
экспериментальный, опытный
slovake:
pokusný

besteksperimento, bestoeksperimento

BIO Eksperimento uzanta bestojn kiel stud-materialon: ankaŭ la besto-eksperimentoj, faritaj de D-ro Kulcsár konfirmis la kontraŭtumoran efikon de la miksaĵo [5].
5. G. Kulcsár, trad. L. Molnár: La pasiva antitumora defenda sistemo, [2006]
france:
expérimentation animale

administraj notoj

~o: Mankas verkindiko en fonto.
~i: Mankas verkindiko en fonto.
~a: Mankas dua fontindiko.
~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.