tradukoj: ca cs de en es fr pl pt ru sk th

4deriv/i

derivi  

(tr)
1.  
GRA Devenigi vorton de alia pli simpla: la vorto „homaro“ deriviĝas de „homo“; derivita vorto.
2.  
MAT[1](fakula ĵargono) (funkcion) Kalkuli ties derivaĵon.

derivado

1.  
GRA Ago de derivi1: la derivado okazas en Esperanto laŭ la principo de neceso kaj sufiĉo, tio estas, ke oni devas uzi tiom da elementoj, kiom estas necese por la difino de la ideo, sed ne pli multajn ol sufiĉas por la klareco de la esprimo LtE.
Rim.: Kelkaj pekas kontraŭ la principo de sufiĉo, trouzante la sufiksojn -ad/, -et/, -eg/, ktp...: mi lernadas Esperanton. La verbo jam per si mem indikas daŭran agon, kaj tio evidentiĝas el la kunteksto, ke -ad/ estas superflua. Oni uzu do la sufiksojn nur tiam, kiam ili vere estas necesaj.
2.  
MAT[2](fakula ĵargono) (funkcion) Ago de kalkuli ties derivaĵon2.

derivaĵo

1.  
GRA Vorto derivita: estis necese aldoni al vorto de la antaŭa eldono ... novajn derivaĵojn...: kunenzimo, gametujo [3].
2.  
MAT
a)  
[4] (de funkcio f kun reela aŭ kompleksa argumento, ĉe punkto a de ĝia fonto-aro) La limeso limh→0 [f(a+h)-f(a)]/h, se ĝi ekzistas: por studi funkcion, oni ofte serĉas la punktojn, ĉe kiuj la funkcio havas nulan derivaĵon.
b)  
[5] (de funkcio f kun reela aŭ kompleksa argumento) Tia funkcio f, ke f′(x) egalas al la derivaĵo 2.a de f ĉe punkto x: la derivaĵon de f oni kutime signas per f (legu: fo streko, aŭ: fo unua), Df (legu: do fo)df/dx (legu: do fo sur do ikso); la dua derivaĵo de f estas la derivaĵo de ĝia derivaĵo; unua (f), dua (f), tria (f),... n-a (f(n)) derivaĵoj (legu: fo unua, dua, tria... noa); la derivaĵo de f(x) = ax2 estas f′(x) = 2ax; la funkcio kosinuso estas derivaĵo de sinuso. VD:diferencialo.
c)  
(de distribucio T) La distribucio T′, difinita per T′(φ) = -T(φ′): la hevisida funkcio ne estas derivebla kiel funkcio, sed ĝia distribucia derivaĵo estas la diraka distribucio; la n-a derivaĵo de la diraka distribucio ĵetas φ al (-1)nφ(n)(0).
3.  
[6] (de bildigo, kies argumento ne estas skalaro) =diferencialo.
4.
KEM Ĥemia produkto (elementa kombino) derivita de alia per ĥemia procedo.
5.
EKON Financprodukto derivita de negocebla valorpapero. La plej konataj estas templimkontraktoj kiel ekz-e akciaj opcioj.

derivebla  

MAT[7]
(p.p. funkcio) Kies derivaĵo ekzistas: ne ĉiu kontinua funkcio estas derivebla; la funkcio absoluta valoro estas derivebla ĉie krom ĉe 0. VD:holomorfa.

logaritma derivaĵo  

MAT[8]
(de funkcio f) Derivaĵo de la natura logaritmo de ties absoluta valoro: la logaritma derivaĵo de produto de funkcioj egalas al la sumo de iliaj logaritmaj derivaĵoj.

malderivaĵo

1.  
MATPIV1 (de funkcio f kun reela aŭ kompleksa argumento) Ĉiu funkcio g, kies derivaĵo egalas al f, t.e. g′ = f. SIN:integralo.
2.  
LIN Vorto kreita per forigo de ŝajna afikso: la vortoj „fraŭlo“ kaj „kuzo“ estas fundamentaj malderivaĵoj el pli evidentaj formoj „fraŭlino“ kaj „kuzino“; „avio“, „faco“ kaj „graŭ“ estas pli novaj malderivaĵoj el la oficialaj „aviado“, „faceto“, „malgraŭ“. ANT:derivaĵo

parta derivaĵo  

MAT[9]
(de plurargumenta funkcio, laŭ la i-a argumento) Derivaĵo 2.a2.b laŭ unu el la argumentoj, kiam la ceteraj restas konstantaj: la partan derivaĵon de f laŭ la i-a argumento xi oni kutime signas per fi (legu: fo unua laŭ i), if (legu: (ronda) do fo laŭ i)f/∂xi (legu: (ronda) do fo sur do ikso i); dua derivaĵo de f laŭ la i-a argumento (2if), laŭ la i-a kaj la j-a argumentoj (2i,jf); la parta derivaĵo de f(x,y) = x2y laŭ x estas xf(x,y) = 2xy kaj la parta derivaĵo de la sama funkcio laŭ y estas yf(x,y) = x2.

tradukoj

anglaj

~i 1.: derive; ~i 2.: differentiate; ~aĵo 2.: derivative; ~ebla : differentiable; logaritma ~aĵo: logarithmic derivative; mal~aĵo 1.: antiderivative, primitive, indefinite integral; mal~aĵo 2.: back-formation; parta ~aĵo: partial derivative.

ĉeĥaj

~i: odvodit, odvozovat; ~ado: derivace, derivování.

francaj

~i: dériver; ~ado 1.: dérivation; ~ado 2.: calcul de dérivée; ~aĵo 1.: dérivé; ~aĵo 2.: dérivée; ~ebla : dérivable; logaritma ~aĵo: dérivée logarithmique; mal~aĵo 1.: primitive, intégrale indéfinie; mal~aĵo 2.: dérivé régressif; parta ~aĵo: dérivée partielle.

germanaj

~i 1.: ableiten; ~i 2.: ableiten, differenzieren; ~aĵo 1.: abgeleitetes Wort; ~aĵo 2.: Ableitung; ~aĵo 4.: Derivat; ~aĵo 5.: Derivat; ~ebla : differenzierbar; logaritma ~aĵo: logarithmische Ableitung; mal~aĵo 1.: Stammfunktion, unbestimmtes Integral; parta ~aĵo: partielle Ableitung.

hispanaj

~i 1.: derivar; ~aĵo 1.: derivativo.

katalunaj

~i: derivar; ~aĵo 1.: mot derivat; ~aĵo 2.: derivada; ~aĵo: derivat; ~ebla : derivable; logaritma ~aĵo: derivada logarítmica; mal~aĵo 1.: integral; mal~aĵo 2.: mot originari; parta ~aĵo: derivada parcial.

polaj

~i 2.: różniczkować, wyznaczać pochodną; ~aĵo 2.: pochodna; ~ebla : różniczkowalny; logaritma ~aĵo: pochodna logarytmiczna; mal~aĵo 1.: funkcja pierwotna, całka nieoznaczona; parta ~aĵo: pochodna cząstkowa.

portugalaj

~i 1.: derivar (palavra); ~i 2.: derivar (mat.).

rusaj

~i 1.: произвести (слово от основы и т.п.), образовать; ~i 2.: дифференцировать, найти производную; ~aĵo 1.: производная словоформа, дериват; ~aĵo 2.: производная; ~aĵo 4.: дериват, производное (вещество); ~ebla : дифференцируемый; logaritma ~aĵo: логарифмическая производная; mal~aĵo 1.: первообразная функция, примитивная функция, неопределённый интеграл; mal~aĵo 2.: обратное словообразование, регрессивная деривация; parta ~aĵo: частная производная.

slovakaj

~i 2.: derivovať; ~i: odvodzovať; ~ado: derivovanie; ~aĵo: derivácia; ~ebla: derivovateľný; mal~aĵo 1.: integrál; parta ~aĵo: parciálna derivácia.

tajaj

~i 1.: กลายมาจาก.

fontoj

1. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 20
2. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 20
3. Klaŭdo Roux: La Nova Plena Ilustrita Vortaro, „enkonduko al la parto Matematiko, natursciencoj kaj teknikoj“, p. 28a
4. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 20
5. R. Hilgers: Yashovardhan: k.a.: EK-Vortaro de matematikaj terminoj, §74
6. R. Hilgers: Yashovardhan: k.a.: EK-Vortaro de matematikaj terminoj, §74
7. R. Hilgers: Yashovardhan: k.a.: EK-Vortaro de matematikaj terminoj, §74
8. La Nova Plena Ilustrita Vortaro, „logaritma derivo“
9. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 20

~i: Mankas dua fontindiko.
~i: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~ebla: Mankas dua fontindiko.
~ebla: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
logaritma ~aĵo: Mankas dua fontindiko.
logaritma ~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
mal~aĵo: Mankas dua fontindiko.
mal~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
parta ~aĵo: Mankas dua fontindiko.
parta ~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


administraj notoj

pri mal~aĵo:
    Indus koherigi la fakojn LIN/GRA inter ~aĵo kaj mal~aĵo.
    [MB]
  

ℛevo | datumprotekto | deriv.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.46 2016/03/14 08:10:19