tradukoj: be br ca cs de en es fa fr nl pl pt ru sk sv

*akr/a PV

*akraTEZ

1.
Karakterizas ion kies rando estas tranĉa aŭ pika: tre akra razilo; la dentoj de leono estas akraj [1]; malgranda birdeto, sed akra ungetoPrV.
2.TEZ
Karakterizas ion posedantan pintan, pikforman ekstremon; akuta: la river-fluo faras ĉi tie vere akran angulon [2]; la plej antikva kvartalo troviĝas en la iom akra angulo formata de la kunfluantaj riveroj [3]; li ridetis kaj pinĉis sian akran barbeton [4]; okjara knabino kun akra mentono kaj saĝaj brilaj okuloj [5]; lia nazo estis rekta, iomete akra, kaj liaj malfermitaj lipoj tre sentemaj [6]; ili pasis super akraj montpintoj kaj teruraj rokoj [7]; super la verdaj kvadratoj de la kampoj ... leviĝis en malproksimo monteto griza, melankolia, kun stranga akrangula supraĵo [8]; la bonodora fojno igis ĉiun preterirantan ĉevalon akrigi la orelojnZ.
Rim.: «pinta» estas adjektivo rilata, „akra“ estas kvalita; oni senhezite povas diri „tre, pli akra“ ‐ sed pri „pinta“ tio sonus ĝene. Akuta angulo estas kaj akra, kaj pinta; malakuta angulo estas pinta sed ne akra.
3.
Impresanta forte kaj dolorete la sentumojn: sonoZ, kontrastoZ, briloZ, bojadoB, ruĝo, fajroZ, ventoZ, doloro; la vintro venis frue, estis akra frosto [9]; la pordo brue malfermiĝis kaj de la sojlo eksonis virina voĉo akra kaj penetranta Marta.
4.TEZ
(io) Severega, malmilda: akra batalo; tiaj periodoj de akra malsaniĝo ofte okazas en la daŭro de ĉiu kronika kataro [10]; (nia afero) jam pene travivis ekstreme malfacilajn eksterajn cirkonstancojn kaj akrajn internajn krizojn [11]; akraj mokojZ, riproĉojZ; akra fonoZ; se vi havas akran ĵaluzon kaj malpacon en via koro, ne fieru, kaj ne mensogu kontraŭ la vero [12]; la sinjoro akre atakos la pastrojn [13]; per nura menciado de faktoj oni ankaŭ povas naski tre akrajn disputojn [14].
5.TEZ
(io) Sagaca, subtila, penetranta: gasto havas akrajn okulojn PrV; ĉiuj membroj de tiu familio havis akrajn orelojn, ili aŭdis ĉiun vorton, kiun diris la najbara kokino [15]; li posedis akran intelekton, kaj sciis tion [16]; li havas menson akran kiel la razilo akraj okuloj ; ŝi observis lin akre per ŝajne mallevitaj okulojZ.

akraĵo

1.
Tranĉrando.
2.
Akuta rando; eĝo: la akraĵoj de tegmentoj havas iafoje ornamitajn tegolojn.

akrigi

(tr)
Fari akra: akrigi malfacilan situacion; sperto saĝon akrigasPrV; lernado de Esperanto akrigas la komprenon de la gepatra lingvo; tiu deklaro pliakrigis la disputon.

akrigilo

Ŝtono aŭ ilo por akrigi klingojn: li prenis tranĉilegon, li ĝin akrigis sur longa akrigilo [17].

akrigisto

Homo, kiu profesie akrigas klingojn, tranĉilojn...: ili trovis antaŭ la mastra domo ĉaron de tondilakrigisto [18].

akriĝi

(ntr)
Iĝi akra, tranĉema, intensa: la ekonomia krizo pliakriĝis; la apetito akriĝados dum la manĝadoZ.

*malakra

Malhavanta akrecon sifiĉan por tranĉi aŭ piki: la tranĉilo estis tiel malakra, ke mi ne povis tranĉi per ĝi la viandon [19].

malakrigi

(tr)
Igi malakra, obtuzigi: maljuneco malakrigas la vidadon.

malakriĝi

(ntr)
Iĝi malakra, perdi sian akrecon: post longa uzo malakriĝas la tranĉiloj.

tradukoj

anglaj

~a: sharp; ~aĵo 1.: cutting egde, blade; ~aĵo 2.: peak, point; ~igi: sharpen; ~igilo: sharpener.

belorusaj

~a: востры; ~aĵo 1.: лязо; ~aĵo 2.: вастрыё; ~igi: вастрыць, тачыць, мянціць (касу), правіць (брытву); ~igilo: вастрылка, тачыла.

bretonaj

~a 1.: lemm; ~a 2.: lemm; ~a 3.: garv (avel, mouezh), flamm (liv); ~a 4.: garv; ~aĵo 1.: barvenn, dremm; ~igi: lemmañ, begañ; ~igilo: higolenn, breolim, maen da lemmañ. ~aj okuloj: daoulagad lemm.

ĉeĥaj

~a: důrazný, ostrý, prudký; ~igi: brousit, nabrousit, naostřit, ostřit, vybrousit, vyhrotit, zostřit, zpřísnit; ~igilo: brousek, brus; ~igisto: brusič; mal~a: tupý; mal~igi: otupit, ztupit.

francaj

~a 1.: aiguisé; ~a 2.: aigu, pointu; ~a 3.: vif, fort; ~a 4.: âpre, acerbe; ~a 5.: perçant; ~aĵo 1.: tranchant, fil (du rasoir); ~aĵo 2.: arête; ~igi: aiguiser, affûter; ~igilo: aiguisoir, fusil (à aiguiser), pierre à aiguiser; ~igilo: aiguisoir; ~igisto: rémouleur; ~iĝi: s'aiguiser; mal~a: émoussé; mal~igi: émousser; mal~iĝi: s'émousser.

germanaj

~a 1.: scharf, schneidend; ~a 2.: spitz; ~a 3.: scharf, heftig, intensiv, drückend; ~a 4.: scharf, heftig, arg; ~a 5.: scharf; ~igi: schärfen, verschärfen; ~igilo: Schleifstein.

hispanaj

~a 1.: afilado, cortante; ~a 2.: agudo, puntiagudo; ~a 3.: agudo, -a; ~a 4.: severo; ~a 5.: penetrante; ~aĵo 1.: filo (de cuchillo); ~aĵo 2.: bode u orilla (esquina); ~igi: aguzar, afilar; ~igilo: afilador, piedra de afilar.

katalunaj

~a 1.: tallant, esmolat; ~a 2.: punxant, agut; ~a 3.: brusc, violent; ~a 4.: dur, cru, agre; ~a 5.: agut, penetrant; ~a: acre; ~aĵo 1.: fulla (d'eina); ~aĵo 2.: cavalló; ~igi: agusar, aguditzar, esmolar; ~igilo: esmolador.

nederlandaj

~a: scherp.

persaj

~a 1.: تیز، بُرنده; ~a 2.: تیز، نوک‌تیز; ~a 3.: تند، زننده، شدید; ~a 4.: شدید، بی‌امان، توان‌فرسا، سخت; ~a 5.: تیزبین، تیزهوش، تیزفهم، نافذ; ~aĵo 1.: تیغه، تیغ; ~aĵo 2.: لبه، نبش; ~igi: تیز کردن; ~igilo: تیزکن، ساو، فسان.

polaj

~a: ostry.

portugalaj

~a 1.: afiado, cortante; ~a 2.: agudo, pontudo; ~a 3.: acre, picante; ~a 4.: ríspido; ~a 5.: aguçado, penetrante; ~aĵo 1.: corte, gume, fio; ~aĵo 2.: aresta; ~igi: aguçar, afiar, acerar; ~igilo: afiador, pedra de amolar.

rusaj

~a 1.: острый; ~a 2.: острый, остроконечный, заострённый; ~a 3.: резкий, острый; ~a 4.: резкий, жёсткий (перен.), острый; ~a 5.: проницательный, зоркий, острый; ~aĵo 1.: лезвие; ~aĵo 2.: остриё; ~igi: заострять, заострить, точить; ~igilo: точило; mal~a: тупой.

slovakaj

~a: ostrý, špicatý; ~igi: brúsiť, naostriť; ~igilo: brús; ~igisto: brusič; mal~a: tupý; mal~igi: zatupiť.

svedaj

~a 1.: vass; ~a 2.: skarp, spetsig; ~a 3.: vass, skarp; ~igi: vässa.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §7.
2. Nove Hamry
3. Vikipedio, Steyr, 2014-05-14
4. V. Devjatnin: Arturo, FK
5. A. Ĉeĥov, trad. A. Korĵenkov: Infanoj, La Ondo de Esperanto, 2003:12 (110)
6. J. Modest: La peko de RosMonato
7. E. Privat: Karlo, Ĉap. 7ª
8. A. Doyle, trad. W. Auld: La ĉashundo de la Baskerviloj, 1998
9. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Nokta ĉapo de fraŭlo
10. Kronika katara konjunktivitoLudoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto
11. J. A. Vergara: Kvar kandidatoj sin prezentas, La Ondo de Esperanto, 2003:12 (110)
12. La Nova Testamento, De Jakobo 3:14
13. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, ĉap. 12
14. E. Lanti: Edukado ― Agitado
15. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Estas tute certe
16. M. K. Gandhi, trad. A Giridhar Rao: Eksperimentoj kun la vero aŭ La aŭtobiografio, Ĉap. 7a, Kelkaj spertoj
17. C. Perrault, trad. P. Sarpy: La malgranda Fingreto, en: Rakontoj pri feinoj, 1904
18. T. Storm, trad. A. Bader: Imenlago, en: Du Amosentaj Noveloj, 1947
19. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §34.

~a: Mankas verkindiko en fonto.
~aĵo: Mankas dua fontindiko.
~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~iĝi: Mankas verkindiko en fonto.
mal~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
mal~igi: Mankas dua fontindiko.
mal~igi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
mal~iĝi: Mankas dua fontindiko.
mal~iĝi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


[^Revo] [akr.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.34 2015/07/04 08:37:30 ]