tradukoj: be br ca cs de en es fa fr nl pl pt ro ru sk sv th

*akr/a

*akra  

1.
Karakterizas ion kies rando estas tranĉa aŭ pika: tre akra razilo; la dentoj de leono estas akraj [1]; malgranda birdeto, sed akra ungetoPrV .
2.  
Karakterizas ion posedantan pintan, pikforman ekstremon; akuta: la river-fluo faras ĉi tie vere akran angulon [2]; la plej antikva kvartalo troviĝas en la iom akra angulo formata de la kunfluantaj riveroj [3]; li ridetis kaj pinĉis sian akran barbeton [4]; okjara knabino kun akra mentono kaj saĝaj brilaj okuloj [5]; lia nazo estis rekta, iomete akra, kaj liaj malfermitaj lipoj tre sentemaj [6]; ili pasis super akraj montpintoj kaj teruraj rokoj [7]; super la verdaj kvadratoj de la kampoj […] leviĝis en malproksimo monteto griza, melankolia, kun stranga akrangula supraĵo [8]; la bonodora fojno igis ĉiun preterirantan ĉevalon akrigi la orelojn BdV .
Rim.:pinta“ estas adjektivo rilata, „akra“ estas kvalita; oni senhezite povas diri „tre, pli akra“ ― sed pri „pinta“ tio sonus ĝene. Akuta angulo estas kaj akra, kaj pinta; malakuta angulo estas pinta sed ne akra.
3.
Impresanta forte kaj dolorete la sentumojn: la akra sonado de la grandegaj tondiloj Marta ; komencis neĝi, leviĝis akra vento [9]; tro akra fajro estas sen daŭro PrV ; amasoj da sovaĝaj birdoj kun akra kriado flugis trans ta tombojn [10]; la vintro venis frue, estis akra frosto [11]; la pordo brue malfermiĝis kaj de la sojlo eksonis virina voĉo akra kaj penetranta Marta ; ili en akra doloro staras ĉe nova la tombo FK ; la disvastiĝo de Interreto ankoraŭ pliakrigis la kontraston inter regulado kaj libereco [12].
4.  
(io) Severega, malmilda: akra batalo; tiaj periodoj de akra malsaniĝo ofte okazas en la daŭro de ĉiu kronika kataro [13]; (nia afero) jam pene travivis ekstreme malfacilajn eksterajn cirkonstancojn kaj akrajn internajn krizojn [14]; farante al si mem akrajn riproĉojn Marta ; se vi havas akran ĵaluzon kaj malpacon en via koro, ne fieru, kaj ne mensogu kontraŭ la vero [15]; la sinjoro akre atakos la pastrojn [16]; per nura menciado de faktoj oni ankaŭ povas naski tre akrajn disputojn [17].
5.  
(io) Sagaca, subtila, penetranta: gasto havas akrajn okulojn PrV ; ĉiuj membroj de tiu familio havis akrajn orelojn, ili aŭdis ĉiun vorton, kiun diris la najbara kokino [18]; li posedis akran intelekton, kaj sciis tion [19]; li havas menson akran kiel la razilo akraj okuloj ; [li] observadis lin akre per ŝajne mallevitaj okuloj BdV .

akraĵo

1.
Tranĉrando: per la akraĵo de la glavo [20]; mi elektas al mi triakraĵan spadon kaj mi kuras kun ĝi rapidege al la domo de la ministro [21]; (figure) akraĵoj de l' sorto VivZam .
2.
Akuta rando; eĝo: la akraĵoj de tegmentoj havas iafoje ornamitajn tegolojn; la guto da pluvo, kiel oni diras, […] kavigis la malmolaĵon, rondigis la akraĵon [22].

akrigi

(tr)
Fari akra: akrigi sian plugilon [23]; li akrigas sian glavon [24]; (figure) [ili] akrigis sian langon kiel glavon, direktis vortojn maldolĉajn, kvazaŭ siajn sagojn [25]; akrigi malfacilan situacion; sperto saĝon akrigasPrV ; lernado de Esperanto akrigas la komprenon de la gepatra lingvo; tiu deklaro pliakrigis la disputon.

akrigilo

Ŝtono aŭ ilo por akrigi klingojn: oni bezonas por tio nur ŝtonan akrigilon [26]; li prenis tranĉilegon, li ĝin akrigis sur longa akrigilo [27].

akrigisto

Homo, kiu profesie akrigas klingojn, tranĉilojn...: li renkontis akrigiston, kiu kantis turnante sian ilon [28]; ili trovis antaŭ la mastra domo ĉaron de tondilakrigisto [29].

akriĝi

(ntr)
Iĝi akra, tranĉema, intensa: fero akriĝas per fero [30]; la ekonomia krizo pliakriĝis; la apetito akriĝados dum la manĝado.

*malakra  

Malhavanta akrecon sufiĉan por tranĉi aŭ piki: la tranĉilo estis tiel malakra, ke mi ne povis tranĉi per ĝi la viandon [31]; la tranĉilo estis tiel malakra, ke mi ne povis tranĉi per ĝi la viandon FK ; sur la kampon venis maljuna virino, kaj per sia malakra sentenila tranĉilo ŝi ekfosis [32].

malakrigi

(tr)
Igi malakra, obtuzigi: per tio ĉi vi neniam malakrigos la sagojn de la doloro [33]; vi devus ĝemi, se vi volus malakrigi mian pinton Hamlet .

malakriĝi

(ntr)
Iĝi malakra, perdi sian akrecon: malakriĝis la hakilo [34]; Isaak maljuniĝis kaj la vidado de liaj okuloj malakriĝis [35].

tradukoj

anglaj

~a: sharp; ~aĵo 1.: cutting egde, blade; ~aĵo 2.: peak, point; ~igi: sharpen; ~igilo: sharpener.

belorusaj

~a: востры; ~aĵo 1.: лязо; ~aĵo 2.: вастрыё; ~igi: вастрыць, тачыць, мянціць (касу), правіць (брытву); ~igilo: вастрылка, тачыла.

bretonaj

~a 1.: lemm; ~a 2.: lemm; ~a 3.: garv (avel, mouezh), flamm (liv); ~a 4.: garv; ~aĵo 1.: barvenn, dremm; ~igi: lemmañ, begañ; ~igilo: higolenn, breolim, maen da lemmañ. ~aj okuloj: daoulagad lemm.

ĉeĥaj

~a: důrazný, ostrý, prudký; ~igi: brousit, nabrousit, naostřit, ostřit, vybrousit, vyhrotit, zostřit, zpřísnit; ~igilo: brousek, brus; ~igisto: brusič; mal~a: tupý; mal~igi: otupit, ztupit.

francaj

~a 1.: aiguisé; ~a 2.: aigu, pointu; ~a 3.: vif, fort; ~a 4.: âpre, acerbe; ~a 5.: perçant; ~aĵo 1.: tranchant, fil (du rasoir); ~aĵo 2.: arête; ~igi: aiguiser, affûter; ~igilo: aiguisoir, fusil (à aiguiser), pierre à aiguiser; ~igisto: rémouleur; ~iĝi: s'aiguiser; mal~a: émoussé; mal~igi: émousser; mal~iĝi: s'émousser.

germanaj

~a 1.: scharf, schneidend; ~a 2.: spitz; ~a 3.: scharf, heftig, intensiv, drückend; ~a 4.: scharf, heftig, arg; ~a 5.: scharf; ~aĵo 1.: Schneide; ~aĵo 2.: Kante; ~igi: schärfen, verschärfen, schleifen; ~igilo: Schleifstein; ~igisto : Messerschleifer; mal~a : stumpf; mal~igi : abstumpfen; mal~iĝi : stumpf werden.

hispanaj

~a 1.: afilado, cortante; ~a 2.: agudo, puntiagudo; ~a 3.: agudo, fuerte, intenso; ~a 4.: severo, intenso, agudo; ~a 5.: penetrante; ~aĵo 1.: filo (de cuchillo); ~aĵo 2.: borde u orilla (esquina); ~igi: aguzar, afilar; ~igilo: afilador, piedra de afilar; ~igisto: afilador; ~iĝi: agudizarse, intensificarse; mal~a: desafilado, embotado, mellado; mal~igi: desafilar, embotar, mellar, enromar; mal~iĝi: desafilarse, mellarse.

katalunaj

~a 1.: tallant, esmolat; ~a 2.: punxant, agut; ~a 3.: brusc, violent; ~a 4.: dur, cru, agre; ~a 5.: agut, penetrant; ~a: acre; ~aĵo 1.: fulla (d'eina); ~aĵo 2.: cavalló; ~igi: agusar, aguditzar, esmolar; ~igilo: esmolador.

nederlandaj

~a: scherp.

persaj

~a 1.: تیز، بُرنده; ~a 2.: تیز، نوک‌تیز; ~a 3.: تند، زننده، شدید; ~a 4.: شدید، بی‌امان، توان‌فرسا، سخت; ~a 5.: تیزبین، تیزهوش، تیزفهم، نافذ; ~aĵo 1.: تیغه، تیغ; ~aĵo 2.: لبه، نبش; ~igi: تیز کردن; ~igilo: تیزکن، ساو، فسان.

polaj

~a: ostry; ~aĵo 2.: ostra krawędź, sztorc; ~igi: ostrzyć, brusić, zaostrzać; ~igilo: osełka, brus, ostrzałka; ~igisto: ostrzyciel, bruśnik, szlifierz; ~iĝi: zaostrzyć się; mal~a: tępy, głuchy (dźwięk); mal~igi: tępić, stępić; mal~iĝi: stępić się.

portugalaj

~a 1.: afiado, cortante; ~a 2.: agudo, pontudo; ~a 3.: acre, picante; ~a 4.: ríspido; ~a 5.: aguçado, penetrante; ~aĵo 1.: corte, gume, fio; ~aĵo 2.: aresta; ~igi: aguçar, afiar, acerar; ~igilo: afiador, pedra de amolar.

rumanaj

~a: acut.

rusaj

~a 1.: острый; ~a 2.: острый, остроконечный, заострённый; ~a 3.: резкий, острый; ~a 4.: резкий, жёсткий (перен.), острый; ~a 5.: проницательный, зоркий, острый; ~aĵo 1.: лезвие; ~aĵo 2.: остриё; ~igi: заострять, заострить, точить; ~igilo: точило; mal~a: тупой.

slovakaj

~a: ostrý, špicatý; ~igi: brúsiť, naostriť; ~igilo: brús; ~igisto: brusič; mal~a: tupý; mal~igi: zatupiť.

svedaj

~a 1.: vass; ~a 2.: skarp, spetsig; ~a 3.: vass, skarp; ~igi: vässa.

tajaj

~a 1.: คม; ~a 2.: แหลมคม; ~a 5.: แหลมคม, เฉียบแหลม; ~igi : ทำให้คม, ลับ; ~igilo : หินลับ; mal~a : ทื่อ, ไม่คม; mal~igi : ทำให้ทื่อ, ทำให้ไม่คม.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §7.
2. Nove Hamry
3. Vikipedio, Steyr, 2014-05-14
4. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, V. Devjatnin: Arturo
5. A. Ĉeĥov, trad. A. Korĵenkov: Infanoj, La Ondo de Esperanto, 2003:12 (110)
6. J. Modest: La peko de RosMonato
7. E. Privat: Karlo, Ĉap. 7ª
8. A. Doyle, trad. W. Auld: La ĉashundo de la Baskerviloj, 1998
9. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Galoŝoj de feliĉo
10. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Sambuka virineto
11. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Nokta ĉapo de fraŭlo
12. Monato, Roland Rotsaert: Creative Commons: aŭtoraj rajtoj laŭmezure, 2005
13. Kronika katara konjunktivitoLudoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto
14. J. A. Vergara: Kvar kandidatoj sin prezentas, La Ondo de Esperanto, 2003:12 (110)
15. La Nova Testamento, De Jakobo 3:14
16. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, ĉap. 12
17. E. Lanti: Edukado — Agitado
18. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Estas tute certe
19. M. K. Gandhi, trad. A Giridhar Rao: Eksperimentoj kun la vero aŭ La aŭtobiografio, Ĉap. 7a, Kelkaj spertoj
20. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Samuel 22:19
21. Frederiko Schiller, trad. L. L. Zamenhof: La rabistoj, Akto Tria
22. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Filino de la marĉa reĝo
23. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Samuel 13:20
24. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 7:12
25. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 64:3
26. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Feliĉa Joĉjo
27. C. Perrault, trad. P. Sarpy: La malgranda Fingreto, en: Rakontoj pri feinoj, 1904
28. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Feliĉa Joĉjo
29. T. Storm, trad. A. Bader: Imenlago, en: Du Amosentaj Noveloj, 1947
30. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 27:17
31. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §34.
32. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Ekzistas diferenco
33. Frederiko Schiller, trad. L. L. Zamenhof: La rabistoj, Akto Tria
34. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Predikanto 10:10
35. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 27:1

~iĝi: Mankas dua fontindiko.


ℛevo | datumprotekto | akr.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.43 2020/07/01 10:32:02