*17telegraf/o

*telegrafo

TELELET Aparato por transsendi per videblaj aŭ skribitaj signoj sciigojn ĝis granda distanco kaj tiel havigi al iu telegramon: la skribado de unu sono per du literoj estas tute ne logika […] sed ni ĝin uzas nur […] por doni al ĉiuj presejoj kaj al la telegrafo la eblon labori jam nun en nia lingvo [1]; la interkomunikiĝo de la popoloj per la telegrafoj, vaporŝipoj kaj fervojoj grandiĝis en maniero neniam supozita FK .
angle:
 telegraph
beloruse:
 тэлеграф
bulgare:
 телеграф
ĉeĥe:
 telegraf
france:
 télégraphe
germane:
 Telegraph
hispane:
 telégrafo
hungare:
 távíró(készülék), telegráf
indonezie:
 telegraf
katalune:
 telègraf
nederlande:
 telegraaf
pole:
 telegraf
portugale:
 telégrafo
ruse:
 телеграф
slovake:
 pošta, telefón, telegraf
ukraine:
 телеграф

telegrafi

(tr)
Sciigi per telegrafo: la aerŝipo alvenas, ĝi estas plena de vojaĝantoj, […] la elektromagneta drato sub la oceano jam telegrafis, kiel granda estas la aera karavano [2]; li telegrafas: „hodiaŭ matene sepa filino naskita“ FK .
angle:
 telegraph
beloruse:
 тэлеграфаваць
bulgare:
 телеграфирам
ĉeĥe:
 telegrafovat
france:
 télégraphier
germane:
 telegraphieren
hungare:
 táviratozik
katalune:
 telegrafiar
nederlande:
 telegraferen
pole:
 telegrafować
portugale:
 telegrafar
ruse:
 телеграфировать
slovake:
 poslať telegram, telegrafovať
ukraine:
 телеграфувати

*telegrafe

Per la telegrafo: Mi gratulis telegrafe la junajn geedzojn [3]; modesta estas nia kunveno […] la vortoj, kiuj estas parolataj en nia kunveno, ne flugos telegrafe al ĉiuj urboj [4]; ni sendu telegrafe nian diversgentan saluton al la regnestro de la lando, kies gastoj ni estas [5].
3. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 36
4. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Unua Kongreso Esperantista en Boulogne sur Mer en la 5a de aŭgusto 1905
5. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Sepa Kongreso Esperantista en Antwerpen en la 21a de aŭgusto 1911
germane:
 telegraphisch
ukraine:
 по телеграфу, телеграфом

telegrafejo

TEL Kontoro, de kiu oni povas sendi telegrafan mesaĝon: kiam […] la presejoj kaj telegrafejoj proviziĝos je nia alfabeto, tiam la uzado de superflua h estos absolute ĉesigita [6]; en aĝo de 14 jaroj, li Carnegie iĝis kuriero en la telegrafejo [7].
france:
 bureau du télégraphe
germane:
 Telegraphenamt

telegrafisto

Homo kiu profesie redaktas, transsendas, transskribas telegrafajn mesaĝojn: Aureliano Buendía redaktis […] telegramon por la prezidanto de la respubliko, sed la telegrafisto rifuzis ĝin transsendi [8]; Arne Arnessen estis norvega telegrafisto [9].
8. G. García Márquez, trad. F. de Diego: Cent Jaroj da Soleco, 1992
9. Vikipedio, Arne Arnessen
france:
 télégraphiste
germane:
 Telegraphist
ukraine:
 телеграфіст

elektra telegrafo

TEL Telegrafo kiu komunikas per sendo de kodaj elektraj impulsoj tra kablo: en 1832 Samuel Mors inventis elektran telegrafon [10]; elektra telegrafado: povas esti montra aŭ skriba [11].
10. S. Dobrowolski, A. Zejdler: Homoj ĉiam serĉis la komunan lingvon, 8-aj Bjalistokaj Zamenhof-Tagoj, 2007
11. Vikipedio, Telegrafo
france:
 télégraphe électrique
germane:
 elektrischer Telegraph

fototelegrafi

TEL(arkaismo) Distance transsendi bildon per elektraj kurentoj aŭ elektromagnetaj ondoj, nun anstataŭita de: faksi.
Rim.: Ne konfuzu kun: telefotografi.
angle:
 to phototelegraph
france:
 bélinographier, télautographier
hungare:
 képtáviratozik, fényképet továbbít, fototelegrafál
katalune:
 fototelegrafiar
portugale:
 fototelegrafar
ruse:
 фототелеграфировать, пересылать по фототелеграфу

optika telegrafo

TEL Telegrafo kiu komunikas per observo kaj ripeto de videblaj signaloj inter sinsekvaj signalejoj: en 1787 hungara dirigento József Chudy inventis optikan telegrafon, li kreis ĉenon el domoj kun 10 fenestroj [kaj] kodon por la fenestroj [12]; en 1792 Chappe (ŝapp) eltrovis optikan telegrafon, kiu etendiĝis en Francio [13]; en la antikva tempo per torĉo aŭ fumo oni sendis mesaĝojn (optika telegrafado) [14].
france:
 télégraphe optique
germane:
 optischer Telegraph

administraj notoj

foto~i: Mankas fontindiko.
foto~i: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.