*ferment/i

*fermenti

(ntr)
1.
Ŝanĝi sian konsiston estigante alkoholon, vinagron, laktacidon kc, ne putrante: el la pasto […] ili bakis macajn platpanojn, ĉar ĝi ankoraŭ ne fermentis [1]; KUI fermentinta trinkaĵo; la premitaj vinberoj fermentas nur tiom longe, ĝis estiĝas la tipe roza koloro [2]. SUB:kazeiĝi
2.
(pri sento, precipe malkontenta, protesta) Plifortiĝi interne minacante eksplodi baldaŭ: gigantaj planoj fermentas en mia kreema kranio [3]; forta kolero kontraŭ la malagrablaĵoj de la vivo komencis fermenti en li [4]; la malbona penso kuŝis en lia sango, ĉiam denove bolis kaj fermentis en li la sento de maldolĉeco [5].
angle:
 ferment
beloruse:
 брадзіць, кіснуць
ĉeĥe:
 kvasit
france:
 fermenter, lever (fermenter) ~inta: fermenté.
germane:
 gären, in Gärung sein
hispane:
 fermentar
hungare:
 erjed, kel(tészta) ~inta: megerjedt, kelt (tészta).
nederlande:
 fermenteren
pole:
 fermentować
ruse:
 бродить, киснуть, подниматься (о тесте)
slovake:
 kvasiť, kysnúť
ukraine:
 бродити, киснути, ферментувати, рости, підростати, підніматися (про тісто)

fermento

1.
Fermentado: (figure) tiuj ideoj faris certan servon al la lingvo kaj utilis kiel bona komenco por ĝia fermento [6].
2.
(evitinde) Fermentilo, enzimo: tiuj molekuloj de RNA, diference de molekuloj de DNA, posedas memstaran fermentan aktivecon kaj povas reproduktiĝi sen helpo de aliaj fermentoj [7].
6. Ernest Drezen: Zamenhof, Rolo de Zamenhof en la internacilingva movado
7. Monato, Vladimir Lemelev: Lastaj opinioj pri la origino de vivo, 2008
angle:
1. fermentation
beloruse:
1. браджэньне, скісаньне, фэрмэнтацыя
ĉeĥe:
1. fermentace, kvašení, zkvašování
france:
1. fermentation
germane:
1. Gärung, Fermentation
hispane:
1. fermentación
hungare:
1. erjedés, kelés(tészta)
nederlande:
1. fermentatie
pole:
1. fermentacja
ruse:
1. брожение, скисание, ферментация
slovake:
1. kvasenie

fermentado

Malkomponiĝo per fermento: pulkvo do estas la alkohola trinkaĵo […] estigita dum la natura fermentado de la miel-akvo ĉerpita el tiu kolosa agavo [8]; mieleca gusto, kaŭzata de multe da alkoholo (9,5%), kun refermentado post enboteligo [9]; belgaj bierspecoj, ordigitaj laŭ la fermentadprocedo: alta (aŭ varma), malalta (aŭ malvarma), spontanea kaj miksa fermentado [10].
angle:
 fermentation
beloruse:
 браджэньне, скісаньне, фэрмэнтацыя
ĉeĥe:
 fermentace, kvašení, zkvašování
france:
 fermentation
germane:
 Gärung, Fermentation
hispane:
 fermentación
hungare:
 erjedés, kelés(tészta)
nederlande:
 fermentatie
pole:
 fermentacja
ruse:
 брожение, скисание, ферментация
slovake:
 kvasenie
ukraine:
 бродіння, ферментація

fermentaĵo, fermentilo

Substanco, uzata por fermenti: macoj estu manĝataj dum la sep tagoj, kaj ne vidiĝu ĉe vi fermentaĵo kaj ne vidiĝu ĉe vi fermentinta pasto [11]; malmulto da fermentaĵo fermentigas la tutan mason [12]; alportinte hejmen la grenon, mi […] bezonas muelilon por mueli ĝin, kribrilon por kribri ĝin, kaj fermentilon por fermenti ĝin, por fari panon el ĝi [13]; (figure) la framasonismo servis kiel fermentilo por la „spiritaj“ tavoloj [14]. SUB:baksodo, enzimo, gisto1, kazeigaĵo
angle:
 leavening agent
beloruse:
 фэрмэнт, энзым
ĉeĥe:
 kvasnice, zákvas
france:
 ferment
germane:
 Triebmittel
hispane:
 fermento
hungare:
 élesztő
nederlande:
 ferment, enzyme
pole:
 ferment, zaczyn
portugale:
 fermento
ruse:
 фермент, закваска, разрыхли́тель
slovake:
 enzým, ferment, kvas
ukraine:
 фермент, закваска, розчина, запара

fermentema

Facile fermentanta.
angle:
 fermentable
beloruse:
 здольны да браджэньня, здольны да фэрмэнтацыі
france:
 fermentescible
hungare:
 erjeszthető, keleszthető
pole:
 fermentowalny

administraj notoj

~ema: Mankas fontindiko.
~ema: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.