tradukoj: be cs de en es fr pl pt ru sk tp

*disput/i

*disputiTEZ

(ntr)
Prezenti partion, opinion en disputo1: kiam Naomi vidis, ke ŝi firme decidis iri kun ŝi, tiam ŝi ĉesis disputi kun ŝi [1]; pri la profundeco de niaj propraj sentoj ni ne volas disputi [2]; vi bone dormis, dum mi sidis kaj disputis kun nia maljuna amiko, ĉu tio estis historio, ĉu fabelo [3]; la junaj knabinoj pasie disputas pri la libro de Buĥarin Metrop; pri tiu demando ankoraŭ disputas teoriistoj kaj filozofoj [4]; kial vi volas disputi kun mi [5]? VD:debati, polemiki, diskutiVD:kvereli, konflikti

Rim.: PV kaj la PIV-oj trudas al tiu verbo sencon proksiman al „kvereli“. Kvankam vulgaruloj iam disputas tre akre kaj kvereleme, tio ne estas nepra trajto de la verbo mem; la ekzemploj el diversaj aŭtoroj, malnovaj kaj modernaj, pruvas la eblon disputi amike, afable kaj respekte. [Sergio Pokrovskij]

disputo Vikipedio

1.TEZ
Vorta konkuro (buŝa aŭ skriba), en kiu ĉiu el la partoprenantaj partioj defendas siajn tezojn (regule prezentitajn), argumentas pri ilia pravo kaj kontestas la tezojn de la kontraŭuloj: pri tio mi havis kun la reĝo de elfoj plenforman disputon [6]; subtilaj sofistaj disputoj kies celo estas nur ilia propra gloro dum disputado, ĉu en tribunalo ĉu en privata vivo [7]; la Lepsika disputo estis grava evento en la historio de Reformacio; la organizaĵo „Europa Union Deutschland“ la 22-an de Junio 2007 aranĝis publikan disputon pri eŭropa lingvo-politiko [8].
2.
Reciproka pretendado je iu rajto, posedaĵo ktp: post kreo de la nova federacia ŝtato, disputoj pri la amplekso de tiuj apartaj povoj solviĝas pli ofte fare de juĝistoj ol fare de politikistoj [9]; la loto ĉesigas disputojn kaj decidas inter potenculoj [10]; pasanto, kiu sin miksas en malpropran disputon [11]; pacienculo kvietigas disputon [12].

disputema

1.
Kiu ofte kaj volonte disputas, polemikas: ĝi estas la rezulto de surprizega nombro da eksperimentoj (...) fare de la tre bona observanto kaj tre disputema atestanto Gartner [13]
2.TEZ
(evitinde) = Kverelema: disputema virino.

nedisputebla

(evitinde)
= Nekontestebla: havi nedisputeblan aŭtoritateconZ.

Rim.: Tiu vorto estas misgramatika, ĉar en Esperanto disputi ne estas verbo transitiva, kaj la sufikso -ebl havas sencon pasivan. La celatan sencon transitivan esprimas la verboj „kontesti“ kaj „pridisputi“. [Sergio Pokrovskij]

pridisputiTEZ

(tr)
=kontesti okupanta ŝtato ne rajtas esence ŝanĝi la staton de fremda aŭ pridisputata teritorio kaj ne rajtas tie loĝigi siajn civilulojn [14].

tradukoj

anglaj

~i: argue, contend, *dispute.

belorusaj

~i: дыспутаваць, спрачацца.

ĉeĥaj

~i: přít se; ~i: disputovat, dišputovat, hádat se, přít se, vadit se; ~o: disputace, dišputace, dišputát, hádka, výstup; ~ema: hašteřivý, hádavý; ne~ebla: nesporný.

francaj

~i: se disputer, se quereller; pri~i: contester. ~o: dispute; ~ema: querelleur; ne~ebla: indiscutable.

germanaj

~i: *disputiren, *streiten. Lepsika ~o: Leipziger Disputation.

hispanaj

~i: disputar; ~o: disputa.

polaj

~i: dysputować, prowadzić dysputę, spierać się; ~o 1.: dysputa, spór; ~o 2.: spór; pri~i: kwestionować. Lepsika ~o: dysputa lipska.

portugalaj

~i: disputar, contender, porfiar, questionar.

rusaj

~i: *спорить; ~o 1.: диспут; ~o 2.: тяжба, раздор; ~o: спор; ~ema 1.: придирчивый, склонный к спорам; pri~i: оспорить, оспaривать. Lepsika ~o: Лейпцигский диспут.

slovakaj

~i: dohadovať sa, škriepiť sa; ~o: dišputácia, hádka; ~ema: hašterivý, hádavý; ne~ebla: nesporný.

tokiponaj

~o: utala.

fontoj

1. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Rut 1:18
2. H. A. Luyken: Pro Iŝtar, ĉap. 23a
3. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Sambuka virineto
4. Platono, tr. D. Broadribb: La Respubliko, Noto de la tradukinto
5. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeremia 2:29
6. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Monteto de elfoj
7. Platono, tr. D. Broadribb: La Respubliko, Parto 5a
8. Informilo por Iinterlingvistoj, 63 (4:07), p. 5a
9. Kep ENDERBY: Unu grandan rondon familianMonato
10. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 18:18
11. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 26:17
12. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 15:18
13. Ĉ. Darvin, tr. Klivo Lendon: La Origino de Specioj, ĉap. 8a
14. Eskil SVANE: Misinformaj komentojMonato

~o: Mankas verkindiko en fonto.
~ema: Mankas dua fontindiko.
ne~ebla: Mankas dua fontindiko.
ne~ebla: Mankas verkindiko en fonto.
pri~i: Mankas dua fontindiko.


[^Revo] [disput.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.26 2015/07/04 08:37:32 ]